Бір мәуелі бақта биік кәрі қарағай өсіп тұрыпты
Мәуелі бақтағы сабақ
Бір мәуелі бақта биік, кәрі қарағай өсіп тұрыпты. Көктем келгенде оның басына қарлығаш та, шөже торғай да ұя салып, балапан шығарады.
Еркелікке үйренген балапан
Шөже торғай балапанын қурайдың басын да сындыртпай, ерке-тотай етіп өсіреді. Балапан тентек болады, ойынды ғана біледі. Қарны ашса, шешесіне келіп аузын ашады, ал анасы тапқан-таянғанын түгел соған береді.
Түйін: дайынға үйренген балапан өздігінен тіршілік етуге бейімделмейді.
Еңбекке үйренген балапан
Ал қарлығаштың балапаны керісінше — елгезек әрі еңбекқор болып өседі. Ол ерте бастан өз бетімен әрекет етуге дағдыланады.
Түйін: еңбекқорлық — қиындықты жеңудің ең сенімді жолы.
Күздегі таңдаудың салмағы
Уақыт зымырап өте береді. Күз түседі. Екі балапан да ер жетеді де, енді өз күнін өзі көруге кіріседі.
Қарлығаштың балапаны қанаты қатайған соң, жолдың қиындығынан қорықпай, жылы жаққа ұшып кетеді.
Шөже торғайдың балапаны жерден теріп жейтін дәнге сеніп, бақта қалып қояды.
Қыстың сыны
Қыс түседі. Жерді қалың қар басады. Азығы да, панасы да жоқ шөже торғай әбден ашығады. Ақыры үскірік аяз соғып, ештеңеге ебі жоқ, тоғышар балапан үсіп қалады.
Мағынасы: еріншектік — қыс келгенде кешірімсіз.
Көктемгі қорытынды
Көктем қайта келеді. Қайтып оралған қарлығаштың балапаны шырылдап, құрдасын іздейді. Сонда кәрі қарағай былай дейді:
— Жылама. Шөже торғайдың балапаны еңбек етпеді. Сөйтіп, аштан өлді. Еңбексіз тіршілік жоқ. Соны біліп қой.
Өзіңе алар сабақ
- Еркелік пен дайынға үйрену — ертеңгі күнге дайындықты әлсіретеді.
- Еңбекқорлық — жолдың қиындығын жеңілдететін дағды.
- Қиындық келгенде ең алдымен даярлық пен табандылық көмектеседі.