Бір күні алыс сапардан шаршап, болдырып келе жатқан түлкі жол жағасында жортақтап жүрген қоянды көріпті

Айла мен сақтық

Бір күні алыс сапардан шаршап, болдығып келе жатқан түлкі жол жиегімен жортақтап бара жатқан қоянды көреді. Сол сәтте ол айлаға көшіп, ауырғансынып қоянның жолына сұлай кетеді де, оны өзіне шақырады.

Түлкінің тәтті сөзі

Түлкі: «Қоянжан-ау, қоянжан! Неге сонша жортасың? Менен неге қорқасың? Бала жастан бірге өскен, тоғайдың дәмін бірге татқан көрші емес пе едік. Мен ауырып жатырмын, халімді неге сұрамайсың? Жақынырақ келші, ең болмаса қоштасайық», — деп қылымсиды.

Қоян болса, алданбайтынын аңғартып, сөзге де, көзге де бірдей сақ қарайды.

Қоян: «Екі құлағым — сөзіңде, екі көзім — өзіңде. Сені жұрт “етті жақсы көреді” дейді ғой, сол рас па?» — деп сұрайды.

Түлкі: «Рас, жалғаны жоқ. Тіпті ет жемесем, басым ауырады — әдет қой. Бірақ енді қайталамаспын», — дейді, кінәсін мойындағандай болып.

Қоян турасын айтады: ол түлкінің сол әдетінен қорқады. Түлкі болса, өз ойын өзгерткен адамдай кейіп танытып, өкінішін тым әсірелейді.

«Ұмытып кеттім» деген сылтау

Түлкі: «Кеше бір тауық жеп едім, кейін оның жастығына жаным ашып, жылап та жібердім. Өйткені оның да бұл дүниеде тірі жүргісі келеді ғой. О, шіркін, тіршілік-ай…» — деп күрсінеді.

Қоян: «Сен оны өлтірмей тұрып неге ойламадың?» — деп сұрайды.

Түлкі: «Дәл сол жерде ойлауды ұмытып кетіппін. Қазір жанымды қинап, ауырып жатқаным да — сол өкініш», — деп ыңқылдайды.

Қоян мұндай «ұмытшақтықтың» қауіпті екенін түсінеді: ол — бір рет кешірім сұраумен бітпейтін, қайта-қайта қайталануы мүмкін әдет. Сондықтан ол өз шешімін анық айтады.

«Ұмытшақтық деген жаман ғой. Мен де сол ұмытшақтықтан қорқамын. Сондықтан ешкімге жоламай жортамын», — деп, қоян өз бетімен кете барады.

Қорытынды түйін