Инфекция жолдары
Қуық түбі безінің қабынуы (простатит) екі түрде кездеседі: жедел және созылмалы. Төменде әр түрінің негізгі себептері, клиникалық белгілері және жалпы емдеу қағидалары жинақталып берілген.
Мазмұны
Жедел түрі
Кенет басталадыЖедел простатит көбіне тұтқиылдан ұстайды, ауыруы қатты болады және жалпы жағдайды айқын бұзады. Көп жағдайда себеп — бактериялар, әсіресе жуан ішек таяқшасы (E. coli) сияқты қоздырғыштардың қуық түбі безіне түсуі.
Инфекция жолдары
1) Қан немесе лимфа арқылы таралу
Басқа ағзалардағы инфекция ошағынан бактериялар қан немесе лимфа арқылы қуық түбі безіне жетуі мүмкін. Мысалы: шиқан, іріңді жара, бадамша бездің қабынуы, тыныс жолы қабынуы, ішек қабынуы, несеп жолы немесе қуық қабынуы. Мұндай аурулар дер кезінде емделмесе, бактериялар тез көбейіп, көп мөлшерде токсин бөліп, бүкіл ағзаға таралуы ықтимал.
2) Жақын орналасқан ошақтан жайылу
Қуық түбі безі несеп жолына, тік ішекке және анус аймағына өте жақын орналасады. Осы аймақтарда инфекция болып, дер кезінде бақылауға алынбаса (әсіресе іріңді процесс болса), қабыну тез арада қуық түбі безіне өтіп, шұғыл қабынуды туындатады.
Клиникалық бейнесі
Жалпы ағзалық белгілер
- Дене қызуы көтеріледі, кейде 39–40°C-қа дейін жетеді.
- Қалтырау, буын-буынның сырқырауы, лоқсу, тәбеттің төмендеуі.
- Әлсіздік, дәрменсіздік, жалпы қажу.
Несеп жолы белгілері
- Несеп жиілейді, қыстайды, ашиды және шаншиды.
- Кейде несепте қан болуы мүмкін (көзге көрінетін немесе микроскопиялық).
- Тіндердің ісінуіне байланысты несеп жолы қысылады: несептің ағуы баяулап, сыздықтап келеді, кейде несеп толық ұсталып қалуы мүмкін.
Шат және айналасындағы ауыру
- Ұма мен анус аралығы (шат аймағы) солқылдап ауырады.
- Бел, шап және қасаға маңы сыздауы мүмкін.
- Тік ішек пен анус маңы ауық-ауық солқылдап ауырып, үлкен дәретке отыру қорқыныш тудыруы мүмкін.
- Жыныстық қатынас кезінде, әсіресе қозу мен шәует бөліну сәтінде ауыру күшеюі ықтимал.
Емдеу шаралары
Жалпы ұсыныстарға тынығу және көп сұйықтық ішу жатады. Бұл ағзаның қорғаныс қабілетін қолдап, жиі зәр шығару арқылы микробтардың мөлшерін азайтуға көмектеседі.
Антибиотиктер
Дәрігер тағайындаған сезімтал антибиотиктер (мысалы, эритромицин, линкомицин, ампициллин) жедел қабынуды бәсеңдетуге көмектесуі мүмкін. Дегенмен нақты препарат пен курсты тек клиникалық жағдайға және талдауларға сүйеніп маман анықтайды.
Созылмалы түрі
Ұзаққа созыладыҚуық түбі безінің созылмалы қабынуы қоздырғыштардың (бактериялар, микоплазма және т.б.) әсерінен немесе инфекцияға қатысы жоқ тітіркендіргіш факторлардан дамуы мүмкін. Белгілер әр адамда әртүрлі: біреуде айқын мазаласа, енді біреуде жеңілірек байқалады.
Несептің бұзылыстары
- Несеп шығару кезінде жайсыздық: кейде ашыту, кейде ауыру немесе шаншу.
- Несептің жиілеуі, қыстауы, «сарқылмай қалғандай» сезім.
- Үлкен немесе кіші дәреттен кейін үрпіден ақшыл тамшы бөлінуі мүмкін.
Ауыру және жайсыздық аймақтары
Кіндік асты, шат аумағы, бел-құйымшақ маңы әртүрлі деңгейде ауырып немесе жайсыздануы мүмкін.
Жиі кездесетін
Шат, қуық тұсы, қасаға маңы, кіндік асты, шап.
Таралатын ауыру
Борбай, ұма, ен, анус маңы.
Бұл белгілер асқазан немесе өт ауруларындағыдай қатты болмауы мүмкін, бірақ ер адамға психологиялық тұрғыдан мазасыздық тудыруы ықтимал.
Жүйке жүйесі жағынан белгілер
- Ұйқының бұзылуы, түс көрудің жиілеуі.
- Бас ауыру, ойдың шашырауы, зейін мен есте сақтаудың төмендеуі.
- Дәрменсіздік, мазасыздану, жабырқау.
Жыныстық қабілеттегі өзгерістер
Көп науқаста жыныстық психика тұрақсызданып, жыныстық құмарлық төмендеуі, қабілеттің әлсіреуі немесе жыныстық қатынасқа ықыластың азаюы байқалады.
Мүмкін себептері
- Қозу кезінде ауыру болғандықтан, жыныстық жауаптың тежелуі.
- Артық алаңдау мен уайымның жыныстық функцияға кері ықпалы.
Көп жағдайда бұл кезеңде жыныс мүшелері мен еннің физиологиялық көрсеткіштері қалыпты болуы мүмкін.
Қосымша байқалуы мүмкін белгілер
Кейбір науқастарда дене қызуының көтерілуі, шаптың «тепшуі», шамадан тыс терлеу, жалпы хал-ахуалдың өзгеруі сияқты қосымша шағымдар да кездесуі мүмкін.