Нұралы ханның қызы
Тұлға туралы
Тойғара ханшайым (т.ж.б. – 1805)
Тойғара ханшайым — Нұралы ханның қызы. Ол ақыл-парасатымен де, көркімен де ерекшеленіп, Ресейдің жоғары мәртебелі ортасына танылған тарихи тұлға болған.
Дереккөздердегі сипаттама
Белгілі тарихшы-ғалым А. Рязанов «Сырым батыр» еңбегінде Орынборда Нұралы ханның қызы Тойғара ханшайым өмір сүргенін жазады. Оның жұбайы Нұрмұхамед қажы шекара сотында сұлтан-заседатель қызметін атқарған.
Зерттеуші-этнограф П. Небольсин «Қазақтар» кітабында Тойғараның 1805 (кей деректе 1806) жылы қайтыс болғанын атап өтіп, оның ақылымен, сұлулығымен және тартымдылығымен көзге түскенін көрсетеді.
Қарт барон Игельстром өз жазбаларында бұл әйелдің сұлулығына тәнті болғанын білдірген.
Орынбордағы өмірі және қоғамдық беделі
Тойғара ханшайым Орынбор қаласында тұрақты тұрған. Ол Петербургке жиі барып, қонақ күтіп, ұлттық киім үлгісін сақтап киюімен де ерекшеленгені айтылады. Көпшілік арасында абырой-беделі жоғары болып, өз ортасында сөзі өтімді тұлға ретінде танылған.
Құрмет пен ықпал
Ел ішінде Тойғараны қадірлеген. Тіпті ағалары — сұлтандар — оның ақыл-кеңесіне құлақ асып, қарсы келмегені жөнінде деректер бар.
Қоныс ауыстыруы
Тойғара ұзақ уақыт Петербургте тұрып, тек 1777 жылы Орынборға көшкені аталады.
Сый-сияпат және мәртебе
Деректерде Екатерина II Тойғараға әшекейлі оймышталған арба, жеміс бағы бар құнарлы жер бөлігін және Ресейдің бір губерниясындағы көрікті қыстақты сыйға тартқаны айтылады. Бұл — ханшайымның Ресей сарайы маңындағы беделінің айғағы.
Тарихи контекстегі орны
Көптеген тарихи дерек Тойғара ханшайымның Сырым Датұлына да көмектескенін, оған ерекше ілтипат танытқанын көрсетеді. Бұл жайт оның саяси-әлеуметтік ықпалы кең болғанын және заманының маңызды тұлғаларымен байланысы барын аңғартады.