Газдардың диффузиясының бұзылыстары
Газдардың диффузиясының бұзылыстары
Альвеолалар мен капилляр мембраналары арқылы газдардың екі бағытта өтуін өкпенің диффузиялық қабілеті (ӨДҚ) деп атайды. ӨДҚ төмендеген кезде газдар қажетті көлемде мембрана арқылы өтіп үлгермей, қандағы газ алмасу көрсеткіштері бұзылады.
ӨДҚ бұзылыстарының негізгі себептері
-
1
Мембрананың қалыңдауы
Өкпе қабынуы, пневмосклероз және басқа да аурулар кезінде альвеола–капиллярлық мембрана қалыңдап, газдардың диффузиясын баяулатады.
-
2
Қызмет атқаратын альвеолалар мен капиллярлар санының азаюы
Өкпенің бір бөлігін алып тастағанда немесе өкпе тінінің ауқымды зақымдануы кезінде газ алмасуға қатысатын беткей азаяды, соның салдарынан диффузия тиімділігі төмендейді.
-
3
Қан мен альвеолалық ауаның жанасу уақытының қысқаруы
Қан капиллярлар арқылы тым жылдам өткенде, газдар мембрана арқылы қажетті мөлшерде өтіп үлгермейді. Мұндай жағдай ауыр дене еңбегінде, кейбір анемия түрлерінде байқалуы мүмкін.
Салдары
Газдардың диффузиясы бұзылғанда қанның газдық құрамы өзгереді. Нәтижесінде гипоксемия (қандағы оттегінің азаюы) және гиперкапния (көмірқышқыл газының артуы) дамуы мүмкін.
Клиникалық маңызы
Бұл өзгерістер тыныс жеткіліксіздігі белгілерін күшейтіп, ағзалардың оттегімен қамтамасыз етілуін төмендетеді. Сондықтан ӨДҚ-ның төмендеу себептерін уақтылы анықтау — патологиялық үдерістің ауырлығын бағалауда маңызды.
Түйін
ӨДҚ бұзылыстары көбіне мембрананың қалыңдауынан, газ алмасуға қатысатын беткейдің азаюынан немесе қан мен альвеола ауасының жанасу уақыты қысқаруынан туындайды. Бұл өзгерістер гипоксемия мен гиперкапнияға әкелуі мүмкін.