Қарттар күні
Қартты қадірлеу — ұлттың өлшемі
«Кәрінің бары — игі» деп келген дана халқымыздың бүгінгі ұрпағы, өкінішке қарай, бұл мақалдың мәнін кейде терең түсіне бермейді. Игіліктің өзін бағаламай, барынан өз еркімен бас тартып, кейін өкініп қалатын жағдайлар да кездеседі.
Негізгі ой
Қартын құрметтеген елдің мерейі үстем. Қартын жатқа тапсырған қоғам өзінің тамырын өз қолымен қиғанмен тең.
Бұл мәселе туралы жас адам ретінде сөз қозғаудың өзі ұят сияқты көрінуі мүмкін. Дегенмен ата-анасының көз жасына қалып, өзіне ең жақын жандарды қарттар үйіне тастап кететіндер жоқ емес. Жетімін жылатпаған, жесірін қаңғытпаған, қартын қастерлеген қазақтың сол асыл мінезі бүгін қайда?
Кірлі көйлек кигізбей, алақанына салып өсірген ана мен ақылын айтып, тәрбие берген әкенің жүрегін қан жылатып, оларды бөтен қабырғаға телу — қандай қатігездік? «Әкем біреу, анам да біреу менің, мен жығылсам сүйенер тіреулерім» деген жырдағыдай, баласына тіреу болған жандарды бір сәтте «керексізге» айналдыру үшін тасжүрек болу керек.
Қарттар үйіндегі бір күн — үлкен сабақ
Бүгінде Жамбыл облысында қарттар мен мүгедектерге арналған интернат-үйлердің саны — үшеу. Оның екеуі Тараз қаласында орналасқан. Былтыр мен солардың біріне бардым: мектебімізден жиырмаға жуық оқушы жиналып, қарттарымыздың көңілін аулап, шағын концерт қойған едік.
Сол жердегі сезімді айтып жеткізу қиын. Ән айтып тұрған сәтте әр қарияның жанарынан: «Менің немерем де осындай болса ғой… бір марқайып құшағыма бассам ғой…» деген аңсар оттай жанып тұрғандай көрінді.
Сахнада өзімді әрең ұстадым. Тіпті бір әжей маған шоколад ұсынып тұрып мейіріммен тіл қатқанда, көзіме жас келуге шақ қалды. Сол сәтте өзіме: «Әке-шешемді ешқашан қараусыз қалдырмаймын» деп уәде бердім.
Қолдағы «алтынның» қадірін білейік
Ей, адамзат! Қолымыздағы алтынымыздың — байлықпен өлшеуге келмейтін ең қымбат қазынамыздың қадірін білейік. Барға шүкіршілік етіп, ата-анамыздың ақ батасын алуға асығайық. Атасыз үй — батасыз, анасыз үй — панасыз күйге түсетінін ұмытпайық.
Құндылыққа тірек болған сөз
Құран Кәрімде: «Раббың тек қана өзіне құлдық жасауды және әке-шешеңе жақсы қарауды бұйырды. Егер олардың бірі немесе екеуі де қасыңда қартайса, оларға “үһ” деп те айтпа. Оларға зекіме, сыпайы сөйле. Мейіріммен оларға құшақ жайып: “Уа, Раббым! Олар мені кішкентай күнімде қалай мәпелеп өсірсе, оларды да солай мейіріміңе бөлей гөр” деп дұға жаса», — деп ескертіледі.
Қарттың көзіндегі үміт — ұлттың жүрегіндегі мейірімнің өлшемі. Сол мейірім әлсіреп қалмасын десек, ең алдымен өз үйімізден бастайық: ата-ананың орнын ешкім алмастырмайды.