Бату ханның шөбересі
Шығу тегі мен әулеттік байланысы
Төле-Бұқа (қайтыс болған жылы шамамен 1291) — 1287–1291 жылдары Алтын Орданы басқарған хан. Ол Бату ханның шөбересі саналады. Шежірелік тармақ: Бату — Тұқан — Тарбу — Төле-Бұқа.
Билікке дейінгі кезең
1285–1287 жылдары Төле-Бұқа Туда Мөңкенің Венгрия мен Польша жерлеріне жасаған жорықтарына қатысты. Кейін Мөңке Темірдің ұлдарымен бірлесіп, Туда Мөңкені тақтан тайдыруға атсалысты. Осы оқиғалардан соң билік тізгіні Төле-Бұқаның қолына өтті.
Маңызды түйін
Төле-Бұқаның таққа келуі бір адамның еркімен емес, әулеттік топтар мен ықпалды күштердің уақытша ымырасы арқылы жүзеге асты.
Жорықтар және әскери оқиғалар
1288 жылғы Рязань жорығы
1288 жылы Төле-Бұқа Рязаньға жорық ұйымдастырып, қаланы өртеді. Бұл қадам Алтын Орданың батыс аймақтарға ықпалын күшейтуге бағытталған күш саясатының жалғасы болды.
Польша мен Венгрия бағытындағы әрекеттер
Рязаньнан кейін Польша мен Венгрияға жорық жасалды. Алайда Польша жеріндегі шайқастардың бірінде Ноғай Төле-Бұқаны ұрыс даласында тастап кетеді. Соның салдарынан Төле-Бұқа жеңіліске ұшырап, жау қолынан әрең құтылып шыққан.
Ішкі саясат және биліктің аяқталуы
Төле-Бұқаның билігі кезінде тақ үшін талас күшейді. Орда ішіндегі ықпал топтарының қайшылығы тереңдеп, саяси тұрақсыздық айқын сезілді.
Қорытынды оқиға
Төле-Бұқа Ноғайдың ұйымдастыруымен қастандық нәтижесінде өлтірілді. Одан кейін Алтын Ордадағы билік Тоқтаның қолына көшті.