Мағжан Жұмабаев - қазақ поэзиясының ірі өкілдерінің бірі

Мағжан 1893 жылы Солтүстік Қазақстан облысы, Булаев ауданы, Сасықкөл өңірінде дүниеге келген. Бала кезінен зеректігімен танылып, төрт жасынан-ақ хат таныған.

Ол Қызылжарда М. Бегішев ашқан медреседе бес жыл білім алып, 1910 жылы тәмамдайды. 1910–1913 жылдары Уфадағы «Ғалия» медресесінде оқуын жалғастырып, білім көкжиегін кеңейтеді.

1912 жылы Қазан қаласында ұстазы, татар жазушысы Ғалымжан Ибрагимовтың қолдауымен Мағжанның тұңғыш жинағы — «Шолпан» жарық көреді. Бұл кітап жас ақынның әдеби ортадағы беделін нығайтып, шығармашылық жолын айқындады.

Кейін ол Омбыдағы мұғалімдер семинариясына түсіп, 1916 жылы оқуын медальмен үздік аяқтайды. Семинариядан соң қоғамдық-саяси іске араласып, «Алаш» партиясын құруға қатысады.

1923–1927 жылдары Мағжан Жұмабаев Мәскеуде Жоғары әдеби-көркемөнер институтында оқиды. Бұл жылдары ол орыс және Батыс Еуропа әдебиетін терең зерттеп, көркемдік танымын байытады.

Шығармашылықпен шұғылданған алғашқы он жылында Мағжан ұлт азаттығы идеясын поэзияда ең терең қозғаған ақындардың бірі ретінде танылды.

1929 жылы ол «Алқа» атты жасырын ұлтшыл ұйым құрды деген жалған айыппен сотталады. Шын мәнінде, бұл әдеби платформа төңірегіндегі шығармашылық үйірме болатын.

Өкінішке қарай, 1929–1938 жылдар аралығы ақын өмірінде ауыр кезеңге айналып, шығармашылық үнсіздік орнайды. 1938 жылы Мағжан «халық жауы» деген айыппен, «үштіктің» шешімі арқылы жазықсыз атылды.

Мағжан Жұмабаев қазақ әдебиетін көркемдік деңгейі жағынан орыс және Еуропа әдебиетінің биік өлшемдерімен сабақтастыра көтере білді. Ел тарихын, мәдени мұрасын терең білуі оның поэмаларынан айқын көрінеді.