Химиялық элементтер
7-сыныпқа арналған күнтізбелік-тақырыптық жоспар
Оқу жылы 34 сағат көлемінде жоспарланған: аптасына 1 сағат. Төменде ұзақ мерзімді жоспар бөлімдері, тақырыптар, оқу мақсаттары және сағат саны тоқсандар бойынша жүйеленді.
1-тоқсан
Негізгі ұғымдар: химияға кіріспе, таза заттар мен қоспалар, агрегаттық күйдің өзгеруі.
7.1A — Химия пәніне кіріспе. Таза заттар және қоспалар (3 сағат)
Химия пәні
•№1 практикалық жұмыс: қауіпсіздік ережелері және зертханалық құрал-жабдықтар
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.1.1.1 — химия ғылымының нені зерттейтінін білу
- 7.1.1.2 — химиялық зертханада және кабинетте жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін білу және түсіну
Элемент, қоспа және қосылыс
•№1 зертханалық тәжірибе: қоспалар мен қосылыстарды салыстыру
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.4.1.1 — элементті (жай затты) бірдей атомдардың жиынтығы ретінде түсіну
- 7.4.1.2 — таза заттар атомдардың немесе молекулалардың бір түрінен түзілетінін білу
- 7.4.1.3 — элемент (жай зат), қоспа және қосылыс ұғымдарын ажырата алу
- 7.4.1.4 — элементтер мен қосылыстардың физикалық қасиеттері туралы білімді қоспа құрамындағы таныс емес заттарды ажыратуда қолдану
Қоспаларды бөлу әдістері
•№2 зертханалық тәжірибе: ластанған ас тұзын тазарту
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.4.1.5 — қоспалардың түрлерін және оларды бөлу әдістерін білу
- 7.4.1.6 — қоспаны бөлуге негізделген тәжірибені жоспарлау және өткізу
7.1B — Заттардың агрегаттық күйінің өзгеруі (4 сағат)
Физикалық және химиялық құбылыстар
•№3 зертханалық тәжірибе: химиялық реакция белгілері
1 сағатОқу мақсаты
- 7.1.1.3 — физикалық және химиялық құбылыстарды ажырату
Заттардың агрегаттық күйлері
1 сағатОқу мақсаты
- 7.1.1.4 — заттардың агрегаттық күйлерін білу және кинетикалық теория тұрғысынан қатты, сұйық, газ тәрізді заттардың құрылымын түсіндіру
Салқындау үдерісі
•№4 зертханалық тәжірибе: салқындау үдерісін зерттеу
1 сағатОқу мақсаты
- 7.1.1.5 — салқындау қисығын құрастыру, талдау және кинетикалық теорияға сүйеніп бақылауларды түсіндіру
Қыздыру үдерісі
•№5 зертханалық тәжірибе: судың қайнауын зерттеу
1 сағатОқу мақсаты
- 7.1.1.6 — қыздыру қисығын құрастыру, талдау және кинетикалық теорияға сүйеніп бақылауларды түсіндіру
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1 сағат2-тоқсан
Негізгі ұғымдар: атомдар мен молекулалар, элементтер, ауаның құрамы және жану.
7.2A — Атомдар. Молекулалар. Заттар (4 сағат)
Атомдар мен молекулалар
1 сағатОқу мақсаты
- 7.1.2.1 — атомдар мен молекулалардың айырмашылығын білу
Химиялық элементтер. Жай және күрделі заттар
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.1.2.2 — әр элементтің химиялық таңбамен белгіленетінін және белгілі атом түрі екенін білу
- 7.1.2.3 — элементтерді металдар және бейметалдар болып жіктеу
- 7.1.2.4 — заттарды құрамына қарай жай және күрделіге жіктеу
Атомның құрамы мен құрылысы. Изотоптар
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.1.2.5 — протон, электрон, нейтрон және олардың атомдағы орны, массасы, заряды туралы білу
- 7.1.2.6 — алғашқы 20 элементтің атом құрылысы (p+, n0, e-) және ядро құрамын білу
- 7.1.2.7 — изотоп ұғымын білу
7.2B — Ауа. Жану реакциясы (3 сағат)
Ауа және ауаның құрамы
•№6 зертханалық тәжірибе: балауыз шамның жануы
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.3.1.1 — ауаның құрамын білу
- 7.3.1.2 — жану кезінде ауаның құрамындағы оттек жұмсалатынын білу
- 7.3.1.3 — атмосфералық ауаны ластанудан қорғаудың маңызын түсіну
Жану үдерісі
•№2 практикалық жұмыс (көрсетілім): күкірт, фосфор және темірдің ауада және оттекте жануын салыстыру
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.3.1.4 — жануға қажетті жағдайларды және жану өнімдерін білу
- 7.3.1.5 — тез тұтанатын, жанғыш және жанбайтын заттарға мысал келтіру
- 7.3.1.6 — заттардың таза оттекте жақсырақ жанатынын түсіну
- 7.3.1.7 — металдар мен бейметалдар жанғанда оксидтер түзілетінін білу
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1 сағат3-тоқсан
Негізгі ұғымдар: қышқылдар мен негіздер, индикаторлар, реакциялар, периодтық кесте, атомдық масса және формула.
7.3A — Химиялық реакциялар (4 сағат)
Табиғи қышқылдар мен негіздер. Индикаторлар
•№7 зертханалық тәжірибе: ерітінділердің қышқылдық/сілтілік ортасын анықтау
•№8 зертханалық тәжірибе: хлорсутек қышқылын бейтараптану реакциясы
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.3.4.1 — қышқылдық және сабындылық қасиеттер кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің белгілері болуы мүмкін екенін білу
- 7.3.4.2 — метилоранж, лакмус, фенолфталеин индикаторларын және әр ортадағы түс өзгерісін білу
- 7.3.4.3 — рН шкаласы бойынша әмбебап индикатор көмегімен қышқылдар мен сілтілерді анықтай алу
- 7.3.4.4 — антацидтерді қолдану мысалында қышқылдарды бейтараптануды түсіну
Сұйылтылған қышқылдардың металдармен әрекеттесуі
•№9 зертханалық тәжірибе: мырыштың сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесуі
•№10 зертханалық тәжірибе: сутекке сапалық реакция
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.2.2.1 — сұйылтылған қышқылдардың қолданылу аясын және олармен жұмыс істеу ережелерін атау
- 7.2.2.2 — қышқылдардың әртүрлі металдармен реакцияларын зерттеу және сутек газының сапалық реакциясын орындау
Сұйылтылған қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі
•№3 практикалық жұмыс: қышқылдар мен карбонаттардың әрекеттесуі; көмірқышқыл газына сапалық реакция
1 сағатОқу мақсаты
- 7.2.2.4 — кейбір карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен реакцияларын зерттеу және көмірқышқыл газының сапалық реакциясын орындау
7.3B — Химиялық элементтердің периодтық кестесі (2 сағат)
Периодтық кестелерді құру тарихы
1 сағатОқу мақсаты
- 7.2.1.1 — И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс, Д.И. Менделеев еңбектері арқылы элементтерді жіктеу тәсілдерін білу және салыстыру
Периодтық кестенің құрылымы
1 сағатОқу мақсаты
- 7.2.1.2 — периодтық кестенің құрылымын білу және сипаттау (топтар, периодтар)
7.3C — Салыстырмалы атомдық масса және қарапайым формула (3 сағат)
Салыстырмалы атомдық масса
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.1.2.8 — Жердегі элементтердің көпшілігі планеталардың қалыптасуы кезінде пайда болған изотоптар қоспасы түрінде кездесетінін түсіну
- 7.1.2.9 — табиғи изотоптары бар элементтердің атомдық массасы бөлшек сан болатынын түсіну
- 7.1.2.10 — салыстырмалы атомдық массаның анықтамасын білу
Валенттілік. Химиялық формулалар
•Қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық (формулалық) массаны есептеу
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.1.2.11 — атаулар, валенттілік және атомдық қатынастарды қолданып, биэлементті қосылыстардың формуласын дұрыс құрастыру
- 7.1.2.12 — химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық (формулалық) массаны есептеу
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1 сағат4-тоқсан
Негізгі ұғымдар: адам ағзасындағы элементтер, тағам құрамындағы қоректік заттар, геологиялық қосылыстар және экология.
7.4A — Адам ағзасындағы химиялық элементтер (3 сағат)
Тағам құрамындағы қоректік заттар
•№4 практикалық жұмыс: тағам құрамындағы қоректік заттарды анықтау
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.5.1.1 — тағам өнімдерін химиялық заттардың жиынтығы ретінде түсіну
- 7.5.1.2 — көмірсуларды (крахмал), нәруыздар мен майларды білу және анықтай алу
Адам ағзасындағы химиялық элементтер. Тыныс алу үдерісі
•№11 зертханалық тәжірибе: тыныс алу үдерісін зерттеу
1 сағатОқу мақсаттары
- 7.5.1.3 — адам ағзасына кіретін элементтерді білу (O, C, H, N, Ca, P, K)
- 7.5.1.4 — тыныс алу үдерісін түсіндіру
7.4B — Геологиялық химиялық қосылыстар (4 сағат)
Пайдалы геологиялық химиялық қосылыстар. Кен құрамы
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.4.2.1 — Жер қыртысында көптеген пайдалы химиялық қосылыстар бар екенін түсіну
- 7.4.2.2 — кейбір минералдар мен пайдалы табиғи қосылыстардың кендерге жататынын білу
- 7.4.2.3 — металды алу үшін кенді өңдеу үдерісін сипаттау
Қазақстанның пайдалы қазбалары және экологиялық аспектілер
2 сағатОқу мақсаттары
- 7.4.2.4 — Қазақстанның қандай минералды және табиғи ресурстарға бай екенін және олардың кен орындарын білу
- 7.4.2.5 — табиғи ресурстарды өндірудің қоршаған ортаға әсерін зерделеу
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау
1 сағатЖылдық құрылымға қысқаша шолу
1-тоқсан
Кіріспе, қауіпсіздік, таза заттар мен қоспалар, агрегаттық күйдің өзгеруі.
2-тоқсан
Атомдар мен молекулалар, элементтер, ауаның құрамы және жану.
3-тоқсан
Реакциялар, индикаторлар, периодтық кесте, атомдық масса және формула.
4-тоқсан
Адам ағзасы, тағам химиясы, геологиялық ресурстар және экология.