Болжамы жағымсыз
Медициналық сұрыптауды ұйымдастыру және жүргізу
Апат ошағында медициналық сұрыптау, ең алдымен, тірі қалғандарды мүмкіндігінше тез шығару қағидасы бойынша жүргізіледі. Өмір сүру қабілеттілігі жүрек соғысының болуы, тыныс алу, қозғалу белсенділігі сияқты негізгі белгілер арқылы бағаланады. Шығару кезектілігінде балалар мен жүкті әйелдерге артықшылық беріледі.
Алғашқы дәрігерлік көмек кезеңінде сұрыптаудың өзегі — өмірді қамтамасыз ететін қызметтердің бұзылу дәрежесін анықтау, зақымдалудың сипатын және оның өмірге қауіптілік деңгейін бағалау, ықтимал асқынуларды және тірі қалу болжамын айқындау.
Сұрыптау бригадасы және есептеу тәртібі
Өздігінен жүретін зақымдалғандар үшін
Өздігінен жүретін зақымдалғандармен жұмыс істеу үшін құрамында дәрігер, мейірбике және тіркеуші бар сұрыптау бригадасы құрылады.
Бригадаларға қажеттілікті есептеу
Сұрыптау бригадасына қажеттілік мына формуламен есептеледі:
ПСБ = (К × Т) : t
- ПСБ
- — сұрыптау бригадасына қажеттілік (потребность в сортировочных бригадах).
- К
- — бір тәулікте медициналық эвакуация кезеңіне түскен зақымдалғандар саны.
- Т
- — сұрыптау бригадасының жұмысының ұзақтығы (12 сағат).
- t
- — бір зақымдалғанды сұрыптауға қажет уақыт (5 минут).
Бірінші таңдау: көзбен шолып анықтау
Алдымен бірінші таңдау әдісі қолданылады — яғни көзбен байқап, медициналық көмекті ең алдымен қажет ететіндерді анықтау. Мұндай белгілерге мыналар жатады:
-
Киімі жанып жатқан адамдар
-
Ішкі/сыртқы қан кету
-
Шок жағдайы
-
Есі бұзылған немесе есінен танған
-
Аяқ-қолдың ауыр жарақаты/үзілуі
-
Ашық сынықтар
-
Ашық пневмоторакс
-
Балалар
-
Босанушылар
Бірінші таңдаудан кейін бригада қалған зақымдалғандарды біртіндеп, кезекпен толық байқауға көшеді.
Сыртқы байқау және сұрастыру кезінде бағаланатын деректер
- Жарақат орны: бас, мойын, төс, іш, жамбас, аяқ-қол, омыртқа.
- Жарақат сипаты: механикалық, термиялық, оқшауланған, көптік, біріккен.
- Бастың зақымдануы (бар/жоқ, ерекшелігі).
- Жағдайдың ауырлық дәрежесі: есінің болуы/болмауы, ес бұзылысының түрі, гемодинамика мен тыныс алудың бұзылу белгілері, өздігінен қозғалу мүмкіндігі.
- Қажетті көмектің сипаты: көрсету уақыты мен орны, әрі қарай эвакуациялау тәртібі.
Бригаданың жұмыс алгоритмі және өнімділігі
Екі зақымдалғанды қатар қарау
Сұрыптау бригадасы бір уақытта екі зақымдалған адамды қарайды: біріншісін дәрігер, бірінші мейірбике және бірінші тіркеуші бағалайды, ал екіншісін екінші мейірбике және екінші тіркеуші қарайды.
Бірінші зақымдалған бойынша сұрыптау шешімі қабылданғаннан кейін дәрігер екіншісіне өтеді. Бірінші мейірбике мен бірінші тіркеуші үшінші зақымдалғанға көшеді. Дәрігер екінші мейірбикеден мәліметтерді алып, өз тексеруімен толықтырады да, келесі зақымдалғанды сұрыптауға кіріседі.
Носилка тасушылар тізбегі дәрігердің шешімін сұрыптау маркасына сәйкес орындайды.
Өнімділік
Осы әдіспен жұмыс істегенде сұрыптау бригадасы 1 сағат ішінде 30–40 зақымдалғанды сұрыптай алады.
Маңызды ескерту
Бұл кезеңдегі сұрыптау көбіне болжамдық сипатқа ие: мақсат — көмекті барынша тез бастау және эвакуацияның кезеңділігін анықтау.
Бес сұрыптау тобы: мақсат және қағидат
Жалпы жағдайды, жарақат сипатын, дамыған асқынуларды және ықтимал нәтижені ескере отырып, зақымдалғандарды бес сұрыптау тобына бөлу ұсынылады.
1-топ — өте ауыр, өмір сүруі екіталай
Болжамы қолайсыз. Бұл топқа қиналуды жеңілдетуге бағытталған күтім мен ем қажет. Эвакуацияланбайды.
2-топ — өмірлік маңызды қызметтері бұзылған ауыр жарақат
Ағзаның маңызды қызметтерінің бұзылыстары бар және оларды жою үшін шұғыл емдеу шаралары қажет. Тиісті көлемде жедел көмек көрсетілсе, болжамы қолайлы болуы мүмкін. Мұндай зардап шеккендер көлік күтуге уақытша жарамсыз; жағдайы тұрақтанғаннан кейін ғана эвакуацияланады.
3-топ — тікелей өмірге қауіп жоқ, бірақ ауыр/орташа ауыр жарақат
Айқын функционалдық бұзылыстармен жүретін ауыр және орташа ауыр жарақаттар. Болжамы салыстырмалы түрде қолайлы. Медициналық көмек екінші кезекте көрсетіледі немесе белгілі бір уақытқа кейінге қалдырылады (дегенмен өмірге қауіпті асқынулардың даму мүмкіндігі ескеріледі). Бұл топ бірінші кезекте эвакуацияланады.
4-топ — жеңіл және орташа жарақат, айқын бұзылыс жоқ
Функционалдық бұзылыстары айқын емес немесе жоқ. Өмір үшін болжамы қолайлы, қауіпті асқынулардың даму ықтималдығы төмен. Эвакуация екінші кезекте жалпы мақсаттағы көлікпен жүргізіледі.
5-топ — жеңіл жарақат, амбулаториялық бақылау жеткілікті
Жеңіл жарақат алғандар. Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келуі қолайлы, тұрғылықты жері бойынша амбулаториялық-емханалық емдеуді және бақылауды қажет етеді.