Ақшақар сандықтың кілті қайда
Ертеңгіліктің басталуы
Әсем безендірілген мерекелік залға балалар қол ұстасып кіреді. Шырша жарқырап тұр, айналада жаңа жылдық әуен мен көтеріңкі көңіл күй сезіледі.
Балалардың өлеңі
Жаңа жыл, жаңа жыл,
Жаңа жылда — жаңа жыр.
Жасыл шырша жанында
Жадырап жүр бар бала бір.
Шыршаға мадақ
Тамаша, тамаша! Шыршамыз тұр жараса.
Басында әсем жұлдызы — көз тоймайды қараса.
Жасыл желек жамылған, асыл моншақ тағылған —
Міне, сұлу шыршамыз, көптен күткен, сағынған.
Тәрбиешімен бірге
Қала — нұр, дала — нұр,
Құтты болсын Жаңа жыл!
Осы тұста «Жаңа жыл» әні орындалады.
Жаңа жыл ертегісі: аңдар мерекесі
Тәрбиеші балаларды ертегі әлеміне шақырады: Жаңа жыл кешінде орман аңдары бір шешімге келіп, достасып, мерекені бірге қарсы алмақ болады.
Тәрбиешінің кіріспесі
Келіңдер, жас ұландар, ертегімді тыңдаңдар.
Ертегімде сан қилы қызық сырлар бар.
Жаңа жылдың кешінде аңдар жиналып, достаспақшы ниетпен келісімге келіпті.
Мерекелік музыка ойнайды.
Қоянның келуі
Ау, жарандар, ал қараңдар —
Жауып тұр қар себелеп.
Көкке толды, жерге қонды
Сансыз аппақ көбелек.
Тым алыстан, Марстан келіп Аяз атамыз,
Жылды тойлап, билеп-ойнап, көп қызыққа батамыз!
Аю, түлкі, кірпі, тиін және қасқыр
Аю
Жаңа жылдың алдында тойды еске алдым да, ұйқымды ашып сергідім. Ұйықтамаймын мен бүгін! Жылды қарсы алайық, би билеп, ән салайық.
Түлкі
Достарым, жыл келеді — сыйлығын ол береді. Жұмбақ шешкіш түлкінің өнерін жұрт көреді.
Кірпі
Сәлем, достар, аман ба? Нұр берді шырша алаңға. Жылға шашу шашайық, тойлап көңіл ашайық.
Тиін
Тра-ля-ляй! Өнершіл аңдар-ай! Қол ұстасып, биге басып, жыл әніне салыңдар.
Қасқыр
Армысыңдар, ағайын! Кәне, құшақ ашайық, достық тойын жасайық.
Ортақ тілек
Жаңа жыл құтты болсын!
Достығымыз мықты болсын!
Полька биі биленеді. Барлығы: «Жаңа жылдарыңызбен!»
Жұмбақ
Ақсақалды шал жылына бір-ақ рет келіп кетеді. Қызы мен ұлына сыйлық алып келеді.
Жауабы: Аяз Ата
Мыстан кемпір және кілт
Балалар Аяз Атаны шақырғанда, оның орнына Мыстан кемпір ұшып кіріп, шыршаны айнала шолып шығады. Ол тіпті шыршаны жұлып әкетпек болады.
Мыстанның айласы
«Мына шыршаның кереметін-ай! Үйге алып кетсем бе екен?»
Тамыры терең отырғызылғанын көріп, жұла алмай қиналады.
Сөйтіп, шыршадағы жылтыраған кілтке көзі түсіп: «Осы кілт сандықтың кілті шығар…» деп алып кетеді.
Тәрбиешінің алаңдауы
Тәрбиеші балаларға мерекені жалғастыруды ұсынады: ән айтып, Аяз Атаны қайта шақырады. «Шырша жыры» орындалады.
Маңызды деталь
Мыстан кетерде қалтасынан бір зат түсіріп алады — кейін бұл оқиға Ақшақардың сиқырлы таяғын табуға көмектеседі.
Аяз Ата мен Ақшақар
Есіктің сыртынан дауыстар естіліп, залға Аяз Ата мен Ақшақар кіреді. Ақшақардың көңілі түсіңкі: ол шырша шамын жағатын сиқырлы таяғын жоғалтып алғанын айтып, жылап қалады.
Ақшақардың жоғалған таяғы
Ақшақар: «Мен шырша шамын жағатын сиқырлы таяғымды жоғалтып алдым!»
Таяқ жылтырауық, жүрек пішінді екенін сипаттайды.
Тәрбиеші Мыстанның қалтасынан түсіріп алған заты болуы мүмкін екенін айтады.
Таяқ табылады
Аңдар іздеп жүріп, сиқырлы таяқты тиін тауып әкеледі. Аяз Ата ризашылығын білдіріп, тиінді маңдайынан сүйеді.
Сахналық сәт
Балалар қайырмасын айтып тұрған кезде, Аяз Ата Ақшақарды жанына шақырып, шырша шамын жаққызады.
Өлеңдер мен ойындар
Мереке ән мен жырға, қимылды ойындарға ұласады. Балалар кезекпен тақпақ айтып, көңілді жарыстарға қатысады.
Ойындар
-
«Кім көп қар түйіршігін жинайды?»
-
«Кім тез пиманы киеді?»
Аяз Ата балаларды мақтап: «Бәрекелді! Жарайсыңдар! Аталарыңды қуанттыңдар!» дейді.
Балалардың тақпақтары (іріктеме)
Жылдың әнін бастайын, Аяз Ата кеп қалды.
Майысады жас қайың, көтере алмай көп қарды.
Бақша іші мереке, ойын-күлкі, асқақ ән.
Жақсы әпкелер жаңа кеп, мерекені бастаған.
Аппақ тонға оранып, базарлығы мол алып,
Келді алыс сапардан, Аяз Ата оралып.
Қалып едік сағынып, күтіп алдық жабылып.
Жолын қойдық жарық қып, шыршаларға шам іліп.
Сыйлық сандығы және шешуші сәт
Тәрбиеші Аяз Атадан сыйлық туралы сұрайды. Аяз Ата барлық сыйлықтың сандықта екенін айтады, бірақ сандықтың кілтін Мыстан кемпір алып кеткені белгілі болады.
Мыстанның қайта келуі
Мыстан залға қайта кіріп, сандықты ашпақ болғанда, Аяз Ата оны тоқтатады. Мыстан кілтті бергісі келмейді, сол кезде Аяз Ата сиқырлы таяғымен оны қатырып тастайды.
Шарт
Мыстан: «Кілтті беремін, бірақ балалар менің жұмбақтарымды шешсін», — дейді.
Мыстанның жұмбақтары
-
Қыста ғана болады, ұстасаң қолың тоңады.
Жауабы: Қар
-
Терезеге қонады, әсем ою ояды.
Жауабы: Қырау
-
Тікен, тікен, тік пісте. Қысы-жазы бір түсте.
Жауабы: Шырша
Балалар жұмбақтарды дұрыс шешіп, Мыстан кілтті қайтарып береді.
Қорытынды
Аяз Ата балаларды мақтап, олардың өнері мен әдемі киімдерін атап өтеді. Сыйлықтар таратылып, мереке өз мәресіне жетеді. Соңында тәрбиеші қонақтарға алғыс айтып, Жаңа жылға ақжарма тілек білдіреді.
Тәрбиешінің ақ тілегі
Құрметті қонақтар, балалар! Жаңа жылға арналған мерекеміз аяқталды. Көріп тамашалағандарыңызға рақмет. Жаңа жыл құтты болсын, отбастарыңызға тек бақыт пен қуаныш әкелсін!
Дереккөз (мәтіндегі сілтеме): http:wwwscenarii289-new.html
Ескерту: Мәтін орфографиясы мен тыныс белгілері редакцияланып, мазмұны сақталды.