Көңілінен шыққанға көмектесіп, көңілі қаламағанға көмектеспепті
Ақкөңіл басқарушы және жалған кеңес
Бағзы заманда бір қалада ақкөңіл, ниеті түзу, елге қамқор бір басқарушы өмір сүріпті. Ол танысын да, танымасын да бөліп-жармай, жұрттың бәрімен амандасып, жағдайын сұрайтын. Көмек сұрап келген жанның қолын қақпай, қуана жәрдемдесетін.
Әлсіз тұсы
Алайда осы ізгі мінезімен қатар, оның бір осал қыры бар еді: кім не айтса, соған бірден сеніп қалатын.
Жағымпаз көмекшінің келуі
Күндердің күнінде басқарушының қасына жағымпаз әрі өзімшіл бір көмекші тағайындалады. Бірақ ол қала халқына мүлде жанашырлық танытпайды: көңілінен шыққанға ғана көмектесіп, ұнатпаған жанды шетке қағады. Тіпті жақтырмаған адамдарын басқарушыға жамандап, ел мен басшының арасын алыстата береді.
Нәтиже
Уақыт өте қала тұрғындары ренішін ашық білдіре бастайды. Басқарушыға деген бұрынғы сенім де сөніп, халықтың көзқарасы өзгере түседі. Бұл наразылық ақырында падишахтың да құлағына жетеді.
Падишахтың жасырын сапары
Падишах басқарушыны бұрын көрмегенімен, оның істеген жақсылықтарын естіп, іштей құрметтейді. Сондықтан ешкімге ермей, көз жеткізбей тұрып қызметтен босатқысы келмейді. Бір күні ол киімін өзгертіп, қарапайым адам кейпінде сол қалаға келеді.
Қонақүйдегі көрініс
Қонақүйде оны алдымен сол жағымпаз көмекші қарсы алады. Падишахты танымай, өктем сөйлеп: «Не керек?» деп ашулана сұрайды.
Падишах сабырмен: «Маңызды ісім бар еді, басқарушымен жолыққым келеді» дейді.
Көмекші болса: «Қалай батылың барады? Жылдам кет!» деп айқайлап, тіпті қызметшілерді шақырып қуып жібермек болады.
Шын ниет пен жалған сөздің тартысы
Дауыс күшейгенін естіген басқарушы сыртқа шығып, не болғанын сұрайды. Падишах: «Құрметті басқарушы, сізбен көріскім келіп еді. Көмекшіңіз рұқсат бермеді» дейді.
Басқарушы падишахты танымаса да, жылы жымиып: «Келіңіз, келіңіз» деп, ілтипат танытады.
Жағымпаздың айласы
Сол сәтте көмекші араға түсіп: «Бұл адамды танимын, суайттың бірі. Кездессеңіз басыңызға бәле келеді» деп басқарушыны иландырады. Сосын падишахқа: «Басқарушының шаруасы бар, сенімен кездеспейді» деп, кері қайтарады.
Падишах сарайына ренішпен оралады.
Сарайдағы шындық
Сол күні-ақ падишах хабар жіберіп, басқарушы мен көмекшісін сарайға алдырады. Екеуі де падишахтың құзырына келеді.
Кімнің кім екені білінген сәт
Көмекші сонша иіліп, жерге қадала бергені соншалық, падишах оның жүзін біразға дейін көре алмайды. Ал басқарушы табалдырықтан аттай сала падишахты танып, жүгіріп барып қолын сүйіп, кешірім сұрайды.
Сол кезде ғана жағымпаз падишахтың жүзін көріп, қателігін ұғып, аяғына жығылып кешірім өтінеді. Бірақ падишах оны кешірмей, қызметінен босатады.
Сабақ және өзгеріс
Падишахтың кеңесі
- Өзгенің ығына жығылмай, істі өз ақылымен, өз ар-ожданымен таразылау.
- Шешім қабылдарда бірнеше адамның пікірін тыңдап, ақылдаса отырып қорытынды жасау.
- Кез келген сөзге бірден сенбей, мән-жайды анықтау.
Қаланың сенімі қайта оралды
Басқарушы осы кеңестерді сол күннен бастап жүзеге асырады. Әділет пен ілтипатты қайта орнықтырып, қала халқының сеніміне қайта кіреді.