Ерте заманда сиыр сызылған кербез, суырыла шапқан жүйрік болыпты
Тәкаппарлықтың жазасы
Ерте заманда бір сиыр ерекше сымбатты, суырыла шапқан жүйрік болыпты. Бірақ мінезі де соған сай — асқан тәкаппар, мақтаншақ екен. Бір күні ол атпен ерегісіп қалып, екеуі жарысуға уәделеседі. Бұрынғы жарыстардың бәрінде сиыр бәйге бермей жүрсе де, бұл жолы аттан да озып, төрт аяқты жануарлардың арасындағы ең жүйрік деген атақты біржола иеленуді мақсат етеді.
Жарыстың шарты
Көмбеге төреші болып арыстан келеді. Бәстің жайын ұққан соң, жолбарыс ат пен сиырды бір күншілік жолға айдап барып, екеуін қатар тұрғызады да, өкіріп тұрып кері қайтуға белгі береді.
Сиыр құйрығын көкке шаншып, танауы пысылдап, «ә» дегеннен-ақ қарасын үзіп, зулай жөнеледі. Артынан ат та желдей жүйткіп, үдей шауып келеді.
Судың сыны
Жол ортасында бәсекелесушілерге сусын беру үшін суыр тосып отырады. Алда келе жатқан сиыр еліріп жетіп келіп: «Суыр сасық, су қайда?» — деп тіл қатады.
Сиырға — лай су
Тәкаппар сөзге ренжіген суыр: «Сиыр сасық, су міне» — деп, сасып, борсыған лай суды ұстата салады. Шаңырқап, шөлдеп келген сиыр судың қандай екеніне қарамастан сіміріп жіберіп, әрі қарай шаба жөнеледі.
Атқа — тұнық су
Көп ұзамай суырдың қасына шаршап, шөлдеп ат келеді де еркелетіп: «Суыр сұңқар, су қайда?» — дейді. Суыр да ілтипат танытып: «Жылқы тұлпар, су міне!» — деп, мөлдір, тұнық суды ұсынады. Таза суға қанып алған аттың бойына тың қуат біткендей болып, құстай ұшып, самғай жөнеледі.
Нәтиже
Лай, сасық су кеудесін алып қалған сиыр онша ұзап кете алмайды. Екі-үш қыр асқан соң ат қуып жетіп, жанынан желдей жүйткіп өте шығады да көмбеге бірінші болып келеді.
Содан бері жылқы төрт аяқты жануарлардың ішіндегі ең жүйрік болып қалыпты. Ал кеудесін лай, сасық су басқан сиыр содан бері шабандап, бұрынғыдай жүгіре алмайтын күйге түскен екен.
Ғибрат
Айтуға қарағанда, сиырдың жатып алып ыңырана күрсінетіні — өзінің астамшылық жасап, суырға айтқан дөрекі сөзіне күні бүгінге дейін өкініп, іштен тынатыны екен.