(Күнделік жазған келіншектің әңгімесі) - Мектеп қабырғасында оқып жүргенде - ақ күнделік жазумен айналысушы едім
Күнделік — ішкі құндылық
Мектеп қабырғасында оқып жүргенде-ақ күнделік жазатынмын. Оны ішкі бір құндылығым деп білетінмін. Күнделіктерімді ешкімге көрсетпедім, жұрт көзінен жасырын ұстадым. Дегенмен кейде: «Бір күні осы дәптерлерді біреу оқып қоятын шығар» деген ой мазалайтын.
Сол адам тек болашақ жарым болса екен деп ойлайтынмын. Болашақ жарымнан несін жасырам?
90-жылдардың іші
Мектепті бітіріп, үлкен қалаға оқуға бардым. Бұл 90-жылдардың іші еді. Бірақ оқуға түсе алмадым. Көп ұзамай өзім қалаған жігітке тұрмысқа шықтым. Өмір бірқалыпты еді.
Күнделіктерімді де өзіммен бірге ала келгенмін. «Реті келгенде жұбайыма көрсетемін» деп жүрдім. Сонда ол таңғалып: «Сенің менен жасырған сырларың да бар ма?» дер. Кейін: «Оларды оқып көруге бола ма?» деп сұрар. Мен де күліп: «Қаласаң…» дермін.
Дәптердің орнына — күдік
Бір күні бөлмеге кірсем, күйеуім маған әдеттегіден тыс мысқылдай қарап отыр екен. Қолында — менің күнделік дәптерлерім.
Сөз жетпеген сәт
«Сен… күнделіктерді…» деп қана үлгердім. «Мүмкін, өзім де саған оқытқым келіп жүр еді…» деп ақталмақ болған шығармын.
Сол сәт күйеуім жағыма шапалақпен тартып жіберді де: «Білдік менен де бұрын жігітің болғанын!» деді.
«Ол — жігітім емес», — дедім мен. «Үлкен қалаға оқуға барғандағы бір кездейсоқ таныстық туралы ғана жазылған. Әшейін абитуриент қыз-жігіттердің араласуы…»
Бірақ «оқуға бардым» деген сөз оның ашуын одан сайын қоздырды.
Өрт
«Далаға шық», — деді ол. — «Күнделіктерді өз қолыңмен өртте».
Дәптерлерді аула ортасына апарып қойды да, қолыма сіріңке ұстатты: «Кәне, өз қолыңмен өртте!»
Алдымда талай күн мен түнгі сырласым болған дәптерлерім жатты. Сіріңкені тұтатып, дәптердің шетіне тигіздім. Парақтар лаулап қоя берді.
Сол сәтте-ақ қыз қиялы мен нақты өмірдің арасы кейде мүлде алшақ болатынын түсіндім. Менің құндылығым өртеніп жатты.
Біреудің күнделігі
Бірде келіншек былай деп әңгіме айтты: қожайын әйелдің үйін жинастырып жүргенде, оның екінші сыныпта оқитын кішкентай қызының күнделігін тауып алыпты. Қыз күнделігін жасырып қоюды ұмытып кетсе керек, дәптер үстел үстінде қалып қойған.
Үй іші
Қыздың ата-анасы — білімді, орыс тілінде оқыған адамдар. Үлкен мекемелерде жауапты, басшылық қызметтерде істейді. Кейде өздері білім алған тілде сөйлесіп кетеді. Дегенмен екеуі де кішіпейіл, мәдениетті, адамға жұмсақ қарайтын жандар. «Жақсы ата-ана» деп ойлаймын, — деді келіншек.
Ал қыздары қазақ тілінде білім беретін мектепке барады. Ең қызығы — қазақша күнделік жазады екен.
Әрине, біреудің затын рұқсатсыз оқу — ұят. Тіпті ол кішкентай қыздың дәптері болса да. Бірақ әлдебір әуестік сезім билеп алған: қолындағы нәрсенің шынымен күнделік екеніне көз жеткізгісі келгендей.
Дәптердегі жолдар
Дәптердің кез келген бетін ашып қалып, мынадай жолдарды оқыпты:
«Күнделігім! Құпия сандарды ұмытып қалып, сені жасырған жерімнен ала алмай қалған сәтімде қандай қиналғанымды білсең ғой!.. Сенсіз өмір сүру маған ауыр екен».
Осылайша келіншек кішкентай қыздың да күнделік жазатынына анық көзі жетеді. Дәптерді орнына қайта қояды.
Тілек
Өмір оның ішкі құндылығына бір кезде сызат түсірген еді. Енді ол кішкентай қыздың ішкі құндылығына да дақ түспесе екен деп тіледі.