Теледидарда немесе бас қосқан жиындарда қоғамдағы келеңсіздіктер талқыланып жатады

Теледидарда немесе көпшілік жиналған басқосуларда қоғамдағы келеңсіздіктер жиі талқыланады. «Ұрлық пен алаяқтық көбейді», «арсыздық пен ұятсыздық өршіді», «қоғам бұзылып бара жатыр» деген сөздер жиі айтылады. Біреулер «Ұры кінәлі емес, қоғам кінәлі» десе, екіншілері «Ұрламаса қайтсін, жоқшылық қысқанда амал бар ма?» деп әңгімені одан әрі өршіте түседі.

Ұрлық пен кедейліктің арасы: шынайы байланыс бар ма?

Тереңірек ойласақ, ұрлық пен кедейліктің арасында тікелей байланыс жоқ. Ауқатты отбасынан шыққан ұрылар да, әлімжеттілік жасайтын қатыгез қылмыскерлер де аз емес. Сонымен қатар қаншама тұрмысы төмен отбасылар адалдық шеңберінен шықпай, ар-ұят пен адамгершілік қағидаларын берік ұстап, берекелі өмір сүріп келеді. Олардың ойына да біреудің ала жібін аттау кірмейді.

Кілт ұғым: ұят

Қоғамдағы келеңсіздіктердің түп-тамырын халық жазушысы Әзілхан Нұршайықов айқын сипаттаған. Оның ойынша, мәселенің өзегі — ұят.

«Мен “ұят” деген сөзді өте жоғары бағалаймын. Ұят дегенді ұлы күш деп ойлаймын. Адамшылықтың, адалдықтың, уәдеге беріктіктің, тұрақтылықтың, тазалықтың түп қазығы — ұят. Ұяты жоқтан үміт күтпеймін. Ұры-қары, қарақшы, қаныпезерлер ұяты жоқтан шығады. Ұят — ең қымбат қасиет, ұяттыда иман бар».

ӘН

Әзілхан Нұршайықов

Халық жазушысы

Адалдық пен ар-ұят: ажырамас байланыс

Иә, адалдық пен ар-ұят — бір-бірімен тығыз байланысты қасиеттер. Адалдық әлсіреген жерде ар-ұят та көмескіленеді; ал ар-ұят биік тұрған ортада әділет те, сенім де орнығады.

Барлығы тәрбиеден басталады

Бұл мәселенің түйіні түптеп келгенде тәрбиеге келіп тіреледі. Ата-бабамыз «Ел болам десең, бесігіңді түзе» деп бекер айтпаған. Сондықтан бала тәрбиесіне ерекше мән беру қажет.

Балаға сіңіру керек негізгі қағидалар

Ешкімге қиянат жасамау.
Ешкімнің ақысын жемеу.
Адал болу, уәдеге берік болу.
Ар-ұятты қорғай білу, адамгершілікті биік ұстау.