Баяғы заманда бір түлкі, бір тасбақа және бір кене - үшеуі жолдас болып келе жатса, бір жерде бір уыс тары жатыр екен
Түлкі, тасбақа және кене туралы ертегі
Баяғы заманда бір түлкі, бір тасбақа және бір кене — үшеуі жолдас болып келе жатады. Бір жерде бір уыс тары жатады. Үшеуі кеңесіп: «Мұны тұқым қылып жерге егіп, көбейтіп, кейін бөліп алайық», — дейді.
Еңбек пен сылтау
Түлкі бір жарды көріп: «Мен осы жарды сүйеп тұрайын, әйтпесе құлап кетер», — деп, көлеңкеге қисайып, жатып алады. Ал тасбақа жер тырналап, кене тарыны теріп-жинап, егіп, бейнетке кіріседі.
Нәтиже: бір аяқ тары
Көп еңбекпен тары піседі. Оны орып алып, бастырса — бір аяқ тары шығады. Сонда біреуі барып, түлкіні шақырып келеді.
«Бөлу емес, жарысу»
Түлкі келе сала: «Мұны үшеуімізге бөліп болмайды. Үшке бөлсек, әрқайсымызға қанша тиеді? Одан да үшеуіміз жарысайық: кім озып келсе — сонысы алсын», — дейді.
Үшеуі қатарласып тұрады. Түлкі: «Ал, кеттік!» — деп қозғалғанда, кене білдіртпей түлкінің башпайына жабысып алады.
Айла: «Мен баяғыда-ақ келдім»
Түлкі барынша жүгіріп, қырманға жетіп келіп отыра бергенде, кене: «Әй, сорлы, мені басып өлтіресің бе?» — дейді. Түлкі таңырқап: «Ой, сен қашан келдің?» — десе, кене: «Сен “Ал, кеттік!” дегенде-ақ мен келіп қалғанмын!» — деп жауап береді.
Тасбақаның сөзі және түлкінің шегінуі
Екеуі дауласып жатқанда, аузы-мұрны қан-қан болып тасбақа да жетеді. Келе сала: «Ойбай, түлкі, мен бір бәле көріп келдім! Жаңа сендердің артыңнан екі қарагер аты бар, қара бүркіті бар және екі тазысы бар екі адам келді. “Жаныңдағы түлкі жолдасыңды тауып бер” деп, аузы-мұрнымды қан қылды. Сонда да айтқаным жоқ. Енді осы жаққа қарай келе жатыр», — дейді.
Мұны естіген түлкі сасқалақтап: «Айналайындар-ай, мені айта көрмеңдер! Мына тарыны екеуің тең бөліп алыңдар, мен сендерге риза болайын. Олар келсе: “Білмейміз, қайда кеткенін” деңдер», — деп, тайып тұрады.
Қорытынды
Сөйтіп, тарыны тасбақа мен кене тең бөліп алады. Ал еңбексіз олжаға ұмтылған түлкі ақырында өз үлесінен өзі айырылады.