Қазақша рефераттар

Бұл екеуі дос болып жүреді

Достық пен өкпе

Бұл екеуі дос болып жүреді. Бір күні Мақта қыз үйін жинап жүріп, бір мейіз тауып алады да, мысықты шақырады. Бірақ мысық келмейді. Сонда қыз: «Келмесең, келме!» — деп, мейізді өзі жеп қояды.

Біраздан соң мысық келіп: «Неге шақырдың?» — деп сұрайды. Мақта қыз үндемейді. Мысық ашуланып: «Ендеше қатығыңды төгемін!» — дейді.

Қақтығыс

  • Мақта қыз: «Мен құйрығыңды кесіп аламын!» — дейді.
  • Мысық қатықты төгеді.
  • Мақта қыз мысықтың құйрығын кесіп алады.

Мысық жалынып: «Апа, апа, құйрығымды берші!» — дейді. Мақта қыз: «Менің қатығымды төле!» — деп, шарт қояды.

Бір «иә» үшін басталған тізбек

Құйрығын қайтару үшін мысық қатық іздеп жолға шығады. Бірақ әркім өз қажетін алға тартып, бір өтініштің соңынан тағы бір өтініш еріп отырады.

Сиырдың шарты

Мысық сиырға барып: «Маған қатық берші!» — дейді. Сиыр: «Қарным аш. Маған жапырақ әкел!» — дейді.

Ағаштың шарты

Мысық ағашқа барып: «Жапырағыңды берші!» — дейді. Ағаш: «Шөлдеп тұрмын. Су әкелсең, жапырақ беремін» — дейді.

Қыздардың шарты

Су іздеп келе жатқанда, мысық су әкеле жатқан қыздарды көріп: «Маған су беріңіздерші!» — дейді. Қыздар: «Сағыз әкелсең, су береміз» — деп жауап береді.

Дүкеншінің шарты

Мысық дүкенге барып: «Маған сағыз берші!» — дейді. Дүкенші: «Маған жұмыртқа әкел» — дейді.

Тауықтардың шарты

Мысық тауықтарға барып: «Маған жұмыртқа берші!» — дейді. Тауықтар: «Дән әкелсең, жұмыртқа береміз» — дейді.

Түйін: «Енді не қыламын?»

Мысық абдырап: «Енді не қыламын?» — деп келе жатса, бір ін қазып жатқан тышқанды көреді. Мысық тышқанды бас салып: «Жаныңның барында айт! Үйіңде не бар?» — дейді. Тышқан қорыққанынан: «Үйімде бір табақ тары бар» — деп жауап береді.

Мысық: «Маған бір уыс тары бер» — дейді. Тышқан үйіне барып, бір уыс тары әкеліп береді.

Кері жол: бәрі өз орнына

Осыдан кейін бәрі ретімен шешіледі: мысық алғанын беріп, біреуден біреуіне жеткізіп, ақыры бастапқы қарызын өтейді.

Алмасу тізбегі

  1. 1 Мысық тарыны тауықтарға апарады — тауықтар жұмыртқа береді.
  2. 2 Жұмыртқаны дүкеншіге береді — дүкенші сағыз береді.
  3. 3 Сағызды қыздарға береді — қыздар су береді.
  4. 4 Суды ағашқа апарады — ағаш жапырақ береді.
  5. 5 Жапырақты сиырға береді — сиыр қатық береді.
  6. 6 Қатықты Мақта қызға апарады — Мақта қыз мысықтың құйрығын қайтарады.

Сөйтіп, бір мейізден басталған өкпе талай адамның тілегі мен шартына айналып, ақырында қарызды өтеу арқылы ғана шешіледі.