ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар

Бұл жинақ «Қазақ әдебиеті» (оқыту қазақ тілінде) пәні бойынша 5-сынып білім алушыларына арналған жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде әзірленді. Ұсыныстар негізгі мектептің (5–9-сыныптар) оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының негізінде, орта білім мазмұнын жаңарту аясында дайындалған.

Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары мұғалімге тоқсан ішінде жоспарланған оқу мақсаттарына білім алушылардың жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Жинақта бағалау критерийлері, дескрипторлары бар тапсырмалар, сондай-ақ оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлерін сипаттайтын рубрикалар берілген. Тапсырмалар ұсыныстық сипатта ұсынылады және балл қою қағидаттарымен толықтырылған.

Кімдерге арналған

Мұғалімдер
Мектеп әкімшілігі
Білім беру бөлімінің әдіскерлері
Критериалды бағалау бойынша мектеп/өңірлік үйлестірушілер
Басқа мүдделі тұлғалар

Нені қамтиды

Тапсырмалар жинағы
Бағалау критерийлері
Дескрипторлар және балл қою
Рубрикалар (ықтимал деңгейлер)

Дайындауда қолданылған ресурстар

Ұсыныстарды әзірлеу барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді материалдар пайдаланылды: суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар.

Мазмұны (тоқсан бойынша)

1-тоқсан

«Таза, мінсіз асыл сөз» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары.

2-тоқсан

«Тәрбиенің қайнар бұлағы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары.

3-тоқсан

«Адамгершілік — асыл қасиет» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары.

4-тоқсан

«Отбасы құндылықтары» бөлімі бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары.

1-тоқсан: «Таза, мінсіз асыл сөз»

Бұл тоқсандағы тапсырмалар эпикалық шығармадағы автор бейнесін тануға және кейіпкер әрекетін қазіргі өмірмен салыстырып бағалауға бағытталған. Орындау уақыты: 15–20 минут.

Тақырып: Асан қайғы

Оқу мақсаты: АИ2 — эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау.
Бағалау критерийі: Шығармадағы автор бейнесіне талдау жасау; кейіпкер әрекетін өмірмен салыстыра бағалау.
Ойлау дағдылары: Жоғары деңгей дағдылары.

1-тапсырма

Үзінділерді пайдаланып, автордың негізгі ойын, көзқарасын анықтаңыз. Асан қайғының жерге айтқан сыны арқылы жердің қандай қасиеттері сипатталғанын талдаңыз.

Асан қайғының сыны	Қандай қасиеттер туралы айтады?
Сауранды көргенде: «Сарқырап аққан суы жоқ, жайқалып тұрған нуы жоқ…»	Судың, өсімдіктің және тұрақты қонысқа қолайлылықтың маңызы.
Баянауыл: «Баянға жаймай, қой семірмес»	Жайылымның құнарлылығы, малға қолайлылық.
Жетісу: «…ағашының басы сайын жеміс екен, шаруаға жақсы қоныс…»	Берекелі өңір, шаруашылыққа тиімді табиғи мүмкіндік.
Ақмешіт маңы: «Жерің шаң…, суың жар… Елің жұтамас…»	Табиғаттың қаталдығы мен соған қарамастан тіршілік әлеуеті.
Қарсақбай: «…тауыңның асты жез екен… басыңа байлық қонар…»	Жер қойнауы байлығы, өндірістік-экономикалық әлеует.

Түйін: Автор бейнесі — жердің құтын таныған, елдің болашағын табиғатпен, шаруамен және тұрақты қоныспен байланыстырған сыншыл әрі көреген тұлға.

2-тапсырма

«Қобыланды батыр» жырындағы батыр бейнесін қазіргі өмірдегі батыр бейнесімен салыстырыңыз. Ұқсастықтары мен айырмашылықтарын сөздер мен сөз тіркестері арқылы көрсетіңіз.

Жырдағы батыр

айбарлы, қаһарман
жауға шапқан, ел қорғаған
ерлік, намыс, ант

Ортақ белгілері

жауапкершілік
қорған болу, жанқиярлық
адалдық, табандылық

Қазіргі заман батыры

құтқарушы, дәрігер, әскери қызметкер
қауіптің алдын алатын, тәртіп сақтайтын
кәсіби ерлік, азаматтық ұстаным

Бағалау құрылымы (қысқаша)

Жер қасиеттерін анықтау (5 тармаққа дейін) және автор бейнесі бойынша қорытынды жазу.
Батыр бейнесін салыстыру: сипаттайтын тіркестер, ортақ белгілер, қазіргі бейне.
Жалпы балл: 9.

Тақырып: «Қобыланды батыр» жыры

Оқу мақсаттары: 5.ТЖ2 — тақырып пен идеяны анықтау; 5.АИ3 — тілдік бейнелеу құралдарының мағынасын ажырату.
Ойлау дағдылары: Жоғары деңгей дағдылары (15–20 минут).

1-тапсырма

Екі жақты түсіндірме күнделігі арқылы жырдың тақырыбы мен идеясын анықтаңыз: сол жаққа — цитата, оң жаққа — өз түсіндірмеңіз.

2-тапсырма

Берілген ауыспалы мағыналы сөздер мен тіркестердің тура мағынасын анықтап, бейнелеуіш құрал түрін көрсетіңіз (теңеу, эпитет, ауыспалы мағына, қайталау және т.б.).

Ауыспалы мағынадағы тіркес	Тура мағынасы (жазылады)	Құрал түрі (көрсетіледі)
«Қара үйлі кедейлер қарқ болыпты…»
«…тігерге тұяқ қалдырмай айдап кетіпті»
«Арыстанның апандай аузын көреді»
«Қараңғылық серпіліп жүре бергенде…»
«Құстай ұшып, құйғытып барады»

Бағалау: тақырып/идеяны дәлелмен анықтау және тілдік құралдарды ажырату. Жалпы балл: 5.

2-тоқсан: «Тәрбиенің қайнар бұлағы»

Бұл бөлімде салыстыра және қарама-қарсы суреттеулерді табу, сондай-ақ кейіпкер құндылығын талдап, әдеби эссе жазу дағдылары дамытылады (15–20 минут).

Ыбырай Алтынсарин: «Қыпшақ Сейітқұл», «Атымтай Жомарт»

5.АИ1 — салыстыра және қарама-қарсы суреттеулерді табу.
5.БС3 — кейіпкер құндылығын талдап, әдеби эссе жазу.

1-тапсырма

«Қыпшақ Сейітқұл» әңгімесінен цитаталар келтіріп, Сейітқұл мен оның ағасының образдарын салыстырыңыз (ұқсастықтары мен айырмашылықтарын көрсетіңіз).

2-тапсырма

«Бүгінгінің Атымтай Жомарты қандай?» тақырыбында 60–70 сөз көлемінде әдеби эссе жазыңыз. Автор ойын жалғастырып, дәлел ретінде дәйексөздерді орынды қолданыңыз.

Жалпы балл: 4.

Дулат Бабатайұлы: «О, Ақтан жас, Ақтан жас»

5.ТЖ3 — портрет пен іс-әрекет арқылы образды ашу.
5.АИ4 — әсерді сипаттап, хат/өлең жазу.

1-тапсырма

Кейіпкердің портреті мен іс-әрекетін талдап, автордың сөз қолданысы арқылы образды ашу тәсілін 2–3 сөйлеммен қорытындылаңыз.

Үзіндідегі сұраулы құрылымдар, теңеулер мен сипаттамалар Ақтанның тағдырын, үмітін және өмірге бейімделуін көрсетуге қызмет етеді; автор жігерлендіру арқылы кейіпкер рухын көтереді.

2-тапсырма

Өлеңнен алған әсеріңізді білдіріп, жетім бала Ақтан жасқа 50 сөз көлемінде хат жазыңыз. Хат құрылымын сақтаңыз.

Жалпы балл: 4.

3-тоқсан: «Адамгершілік — асыл қасиет»

М. Қабанбай: «Бауыр» әңгімесі

Оқу мақсаты: 5.ТЖ1 — жанрға қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау. Уақыты: 15–20 минут.

1-тапсырма

Шығармадағы оқиғаларды сюжеттік желі бойынша ретімен орналастырыңыз.

2-тапсырма

Әңгіме мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беріңіз: Қали костюмді неге киіп көрмеді? Балалар үйінде немен айналысады? Манап неліктен Қалиды балалар үйіне тапсырды?

Жалпы балл: 4.

А. Байтұрсынұлы: «Адамдық диқаншысы»

Оқу мақсаттары: 5.АИ4 — әсерді сипаттап хат жазу; 5.БС2 — кейіпкерді/ойды шынайы өмірмен салыстыра бағалау. Уақыты: 15–20 минут.

Тапсырма

«Тұқымын адалдықтың шаштым, ектім…» деген жолдардағы басты ойды дамытып, өз пікіріңізді білдіре отырып, замандастарыңызға арнап хат жазыңыз. Ойыңызды шынайы өмірмен байланыстырыңыз.

Бағалау құрылымы (қысқаша)

Кіріспеде өлеңнен алған әсерді жеткізу.
Негізгі бөлімде қазіргі өмірден дәлел келтіру.
Қорытындыда адамгершілікке шақыру.

Жалпы балл: 5.

4-тоқсан: «Отбасы құндылықтары»

Нұрдәулет Ақыш: «Нағыз әже қайда?»

Оқу мақсаты: ТЖ4 — шағын үзіндіні мәнерлеп оқу, жатқа айту. Уақыты: 15–20 минут.

Тапсырма

Шығарма бойынша кейіпкер атынан үзіндіні рөлге еніп, дауыс ырғағын сақтай отырып мәнерлеп (монолог) жатқа оқыңыз. Білім алушылар жасырылған кейіпкер атын таңдайды.

Кейіпкерлер

Ая (автордың 1-қызы)
Райхан (автордың 2-қызы)
Азат (автор)
Жолдас (досы)
Азаттың әйелі

Мысал (Азаттың әйелі)

«Жақсы кісілер. Тіпті айтары жоқ, оңды адамдар. Асты-үстімізге түсіп, жандары қалмай жүгіріп жүр. Қонаққа да өңкей тамаша адамдар жиналған екен».

Жалпы балл: 3.

Джек Лондон: «Мексика ұлы»

Оқу мақсаттары: АИ3 — тілдік бейнелеу құралдарын ажырату; БС3 — кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу. Уақыты: 15–20 минут.

1-тапсырма

Әңгіме желісі бойынша берілген сөйлемдерді сюжеттік кезеңдермен сәйкестендіріңіз (сурет арқылы).

2-тапсырма

Кейіпкерге сыни тұрғыдан баға беріп, 35–40 сөз көлемінде эссе жазыңыз.

Жалпы балл: 5.

Басылым туралы мәлімет

Дайындау және басу

Теруге берілді: 25.07.2017
Басуға қол қойылды: 27.07.2017
Таралымы: 18 дана
Тапсырыс №: 1574

Техникалық сипаттама

Пішімі: 60×84/8
Кеңсе қағазы: 80 г/м²
Сандық басылыс
Шартты баспа табақ: 2,94

Баспахана

Педагогикалық шеберлік орталығы ЖМ типографиясында басылды.

Мекенжай: 010000, Астана қ., №31 көше, 37а үй

E-mail: info@cpm