Командалар алгоритмі
Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар (Информатика, 5-сынып)
Бұл әдістемелік ұсыныстар 5-сынып білім алушылары үшін Информатика пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмекші құрал ретінде әзірленген. Материал орыс тілінде оқытатын негізгі мектептің (5–9-сыныптар) жаңартылған мазмұндағы оқу бағдарламасы мен оқу жоспары негізінде дайындалған.
Бағалау өткізілуі
5-сыныпта жиынтық бағалау әр тоқсанда жүргізіледі.
Негізгі мақсат
Тоқсанға жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтау.
Құрамында бар
Тапсырмалар, бағалау критерийлері, дескрипторлар, рубрикалар және балл қою үлгілері.
Кімдерге арналған
- Негізгі мектеп мұғалімдеріне және мектеп әкімшілігіне
- Білім беру бөлімінің әдіскерлеріне
- Критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілерге
- Басқа да мүдделі тұлғаларға
Ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) пайдаланылды.
Мазмұны (тоқсандар бойынша)
1-тоқсан
- «Компьютер және қауіпсіздік» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- «Интернеттегі қауіпсіздік» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
2-тоқсан
- «Ақпарат және оны өңдеу» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
3-тоқсан
- «Біздің өміріміздегі алгоритмдер» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- «Талқылау және программалау» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
4-тоқсан
- «Жобаны құру және оны ұсыну» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
1-тоқсан: «Компьютер және қауіпсіздік»
Оқу мақсаттары
- 5.4.1.1 Қауіпсіздік техникасы ережелерін бұзудың салдарын талдау
- 5.1.1.1 Процессор мен қатты дискінің қызметін бастапқы деңгейде түсіндіру
Уақыты
15 минут
Бағалау критерийлері
- Қауіпсіздік ережелерінің бұзылған тұстарын анықтайды және салдарын сипаттайды
- Қызметі бойынша құрылғыларды ажыратады
Ойлау дағдыларының деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Тапсырмалар
Тапсырма 1
Мәтінді оқып, қауіпсіздік техникасы ережелері бұзылған тұстардың астын сызыңыз.
Арыстан компьютерін ұқыпты ұстайды. Компьютер үстелінде монитор мен тышқан бар. Әр күні кешке Арыстан 4 сағат бойы үзіліссіз компьютерлік ойын ойнайды.
1.1 Компьютер алдында жұмыс тәртібін бұзудың қандай салдары болуы мүмкін?
Жауабы
Тапсырма 2
Берілген ақпараттан компьютерлік құрылғыларды анықтаңыз.
2.1 Бұл құрылғыны компьютердің «жүрегі» деп атайды. Негізгі қызметі — ақпаратты өңдеу және есептеу. Құрылғының атын жазыңыз.
2.2 Бұл құрылғы магниттік жазу қағидасына негізделген, ақпаратқа еркін қолжетімділік береді және көптеген компьютерлерде негізгі жинақтаушы болып табылады. Құрылғыны атаңыз.
2.3 Ақпаратты сандық түрде сақтайтын құрылғыларды белгілеңіз.
Ескерту: бұл элементтер тапсырманы көрнекі көрсету үшін берілген. Нақты нұсқада тізім оқу материалына сай реттеледі.
Бағалау (критерийлер, дескрипторлар, балл)
| Бағалау критерийі | Тапсырма № | Дескриптор | Балл |
|---|---|---|---|
| Қауіпсіздік ережелерінің бұзылған тұстарын анықтайды және салдарын сипаттайды | 1 |
|
2 |
| Қызметі бойынша құрылғыларды анықтайды | 2 |
|
3 |
| Барлығы | 5 | ||
Ата-аналарға арналған рубрика (нәтижені түсіндіру)
| Бағалау критерийлері | Төмен | Орташа | Жоғары |
|---|---|---|---|
| Қауіпсіздік ережелерінің бұзылған тұстарын анықтайды және салдарын сипаттайды | Ережелердің бұзылуын анықтау және салдарын сипаттау қиындық тудырады. | Бұзушылықтарды анықтауда немесе салдарын сипаттауда қателіктер жібереді. | Бұзушылықтарды дұрыс анықтап, салдарын нақты сипаттайды. |
| Қызметі бойынша құрылғыларды анықтайды | Құрылғыларды қызметі бойынша ажыратуда қиындық көреді. | Құрылғыларды анықтау барысында (процессор, негізгі жинақтаушы, сандық сақтау) қателіктер жібереді. | Құрылғыларды қызметі бойынша дұрыс анықтайды. |
Білім алушының аты-жөні
Ескертпе
Рубрика ата-аналарға оқу жетістігін түсінікті форматта ұсынуға арналған.
1-тоқсан: «Интернеттегі қауіпсіздік»
Оқу мақсаттары
- 5.4.2.2 Құжатқа құпиясөз орнату
- 5.1.3.1 Ортақ қолданыстағы бумадан файлды өзгерту, жүктеп алу және орналастыру
Уақыты
15 минут
Бағалау критерийлері
- Құпиясөз орнату алгоритмін сипаттайды
- Ортақ бумадағы файлды жүктеп алу алгоритмін сипаттайды
Ойлау дағдыларының деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Тапсырмалар
Тапсырма 1
Жұмыс үстелінде «Үй жұмысы» атты файл сақталған. Марат файлға құпиясөз орнатуды шешті.
а) Құпиясөз орнату алгоритмін толықтырыңыз.
- 1) Файлды таңдаңыз.
- 2) ________________________________
- 3) «Құпиясөз орнату» параметрін таңдаңыз.
- 4) ________________________________
Тапсырма 2
Ортақ қолданысқа рұқсат етілген буманың ішінде «Құттықтау» файлы орналасқан. Көрсетілген бумадан файлды жүктеп алу алгоритмін жазыңыз.
Дескрипторлар және балл қою
| Бағалау критерийі | Тапсырма № | Дескриптор | Балл |
|---|---|---|---|
| Құпиясөз орнату тәсілдерін сипаттайды | 1 | 2-әрекетті және 4-әрекетті дұрыс жазады | 2 |
| Ортақ бумадағы файлды жүктеп алу алгоритмін сипаттайды | 2 |
|
3 |
| Барлығы | 5 | ||
Ата-аналарға арналған рубрика
| Бағалау критерийлері | Төмен | Орташа | Жоғары |
|---|---|---|---|
| Құпиясөз орнату тәсілдерін сипаттайды | Құпиясөз орнату қадамдарын сипаттауда қиындық көреді. | 2 және 4-қадамдарды жазуда қателіктер жібереді. | Құпиясөз орнату алгоритмін дұрыс сипаттайды. |
| Ортақ бумадағы файлды жүктеп алу алгоритмін сипаттайды | Жүктеп алу алгоритмін сипаттауда қиындық көреді. | Бастапқы буманы/файлды таңдауда немесе көшіру әрекетін көрсетуде қателеседі. | Жүктеп алу алгоритмін толық әрі дұрыс сипаттайды. |
Білім алушының аты-жөні
2-тоқсан: «Ақпарат және оны өңдеу»
Оқу мақсаттары
- 5.2.1.1 Ақпаратты әртүрлі формада атау және көрсету
- 5.1.2.1 Бағдарламалық қамтамасыз ету ұғымын түсіндіру
- 5.2.2.2 Растрлық кескіндерді жасау және өңдеу
Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану
Уақыты
20 минут
Білім алушы орындай алады
- Ақпарат түрін формасына қарай анықтайды
- Бағдарламалық қамтамасыз ету ұғымын түсіндіреді
- Жағдаятқа сәйкес бағдарламаларға мысал келтіреді
- Растрлық кескін құру құралдарын анықтайды
Тапсырмалар (қысқаша құрылым)
1–2 тапсырмалар
- Мысалды қарап, ақпарат түрін анықтау
- Ұғымдарды анықтамаларымен сәйкестендіру: бағдарламалық қамтамасыз ету, компьютерлік бағдарлама, қолданбалы бағдарлама
3–5 тапсырмалар
- Жағдаятқа сай бағдарламаларды ұсыну (атауын жазу)
- Пиктограммалардың қызметін жазу
- Paint-та салынған суретке қолданылған 3 құралды көрсету
Жалпы балл
Бағалау кестесіне сәйкес: 11 балл.
3-тоқсан: «Біздің өміріміздегі алгоритмдер»
Оқу мақсаттары
- 5.3.2.2 Алгоритмді сөздік түрде ұсыну
- 5.3.2.3 Орындаушыларға және олардың командалар жүйесіне мысал келтіру
Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану
Уақыты
20 минут
Негізгі тапсырмалар
- Берілген жағдайлар бойынша орындаушыны анықтау
- Ақиқат пікірлерді белгілеу
- Төртбұрыш периметрін табу алгоритмін сөздік формада құру
- Командалар жүйесін қолданып, үйге жету жолының алгоритмін жазу
Жалпы балл
10 балл
Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)
Рубрика үш деңгейді қамтиды: төмен, орташа, жоғары. Ол орындаушы мен командалар жүйесін ажырату, сөздік алгоритм құру және командалар арқылы алгоритм жасау дағдылары бойынша түсіндірме береді.
Білім алушының аты-жөні
3-тоқсан: «Талқылау және программалау»
Оқу мақсаттары
- 5.3.3.1 Ойын ортасында тармақталу және цикл командаларын қолдану
- 5.3.3.2 (Лого, Scratch) ортасында нысандар мен оқиғалардың анимациясын құру
Уақыты
20 минут
Бағалау критерийлері
- Алгоритм орындалуының соңғы нәтижесін анықтайды
- Scratch ортасының негізгі нысандарын ажыратады
- Бағдарлама кодын (скрипт) құрастырады
Жалпы балл
10 балл
Тапсырмалар (қысқаша)
1-тапсырма
Қаламның сызу бағытын және алгоритм орындалғаннан кейін пайда болатын фигураны анықтау (тор өлшемі 50×50 қадам).
2-тапсырма
Командаларды қызметімен сәйкестендіру: әрқашан, егер, қайталау.
3-тапсырма
Барыстың әрекеттерін орындау үшін тармақталу мен циклді қолданып скрипт құру (сахна фоны, қозғалыс, киім ауыстыру).
Ата-аналарға арналған рубрика (қысқаша)
Рубрика алгоритмнің нәтижесін анықтау, Scratch командаларының қызметін түсіндіру және скрипт құрастыру сапасын үш деңгей бойынша сипаттайды.
Білім алушының аты-жөні
4-тоқсан: «Жобаны құру және оны ұсыну»
Оқу мақсаттары
- 5.2.2.1 Құжатты баспаға дайындау (парақ параметрлері, бет параметрлері, алдын ала көру және т.б.)
- 5.3.3.1 Ойын ортасында (Лого, Scratch) нысандар анимациясын және оқиғаларды құру
Уақыты
20 минут
Білім алушы орындай алады
- Құжатты баспаға дайындау параметрлерін орнатады
- Анимация мен оқиғаларды қолданып скрипт құрады
Ойлау дағдыларының деңгейі
Жоғары деңгей дағдылары
Тапсырмалар
Тапсырма 1 (баспаға шығару)
Алтынай өз жобасын принтерде басып шығармақ болды, бірақ хабарлама шықты.
Хабарлама
1.1 Құжатты баспаға жібергенде бұл хабарламаның пайда болуының бір себебін түсіндіріңіз.
1.2 Құжатты баспаға жіберу үшін қандай әрекеттер орындау керек?
Тапсырма 2 (Scratch: анимация және оқиғалар)
Сахна мен киімдерді қолданып, анимация және оқиғалардан тұратын скрипт құрыңыз.
Сахна
Спрайттар
Скрипт (жоба құрылымы)
- Сахнаны орнату
- Спрайттарды қосу
- Киім (costume) орнату және ауыстыру
- Оқиғалар арқылы іске қосу (мысалы: жасыл жалау, перне)
- Анимация командаларын қолдану
Дескрипторлар және балл қою
| Бағалау критерийі | Тапсырма № | Дескриптор | Балл |
|---|---|---|---|
| Құжатты баспаға дайындау параметрлерін орнатады | 1 |
|
2 |
| Анимация мен оқиғаларды қолданып скрипт құрады | 2 |
|
5 |
| Барлығы | 7 | ||
Ата-аналарға арналған рубрика
| Бағалау критерийі | Төмен | Орташа | Жоғары |
|---|---|---|---|
| Құжатты баспаға дайындау параметрлерін орнатады | Хабарламаның себебін түсіндіруде және баспаға жіберу жолын анықтауда қиналады. | Себепті көрсетуде немесе әрекеттерді сипаттауда қателіктер жібереді. | Себепті түсіндіріп, баспаға жіберу жолын дұрыс анықтайды. |
| Анимация мен оқиғаларды қолданып скрипт құрады | Нысандарды орнатуда және анимация/оқиға командаларын қолдануда қиналады. | Нысандарды орнатуда немесе командаларды таңдауда қателіктер жібереді. | Нысандарды дұрыс орнатып, анимация мен оқиғалар командаларын орынды қолданады. |
Білім алушының аты-жөні