Барақ Жанұзақұлы (шамамен 1696, кейбір деректерде 1722, қазіргі Қостанай облысы Жангелдин ауданы Алдияр ауылы - өлген жылы белгісіз, Қостанай облысы Сарыкөл ауданы) - батыр
Барақ Жанұзақұлы туралы
Барақ Жанұзақұлы (кей деректерде шамамен 1696 жыл, басқа мәліметтерде 1722 жыл; қазіргі Қостанай облысы, Жангелдин ауданы, Алдияр ауылы — қайтыс болған жылы нақты көрсетілмеген; Қостанай облысы, Сарыкөл ауданы) — қазақ тарихындағы батыр тұлғалардың бірі.
Тегі мен тәрбиесі
Әкесі Жанұзақ «Қарабалуан» деген атпен елге мәлім болған, күш-қайратымен танылған түйе балуан. Барақтың емшілік-тәуіптік қасиеттері шешесі Жасқаннан дарығаны айтылады.
Жоңғар шапқыншылығына қарсы күрес
Барақ Жанұзақұлы 1740–1758 жылдары қазақ жерін қалмақ (жоңғар) басқыншыларынан азат ету жолындағы шайқастарға қатысқан. Ел арасында ол ерлігімен қатар көрегендігімен және емшілік қабілетімен де кеңінен танылған.
Негізгі қыры
Батырлық, ел қорғау
Халықтық таным
Емшілік, көріпкелдік
Көтерілістерге қатысуы және Абылай хан ордасы
Кей деректерде Барақ Жанұзақұлы (Қарабалуанұлы) 1700–1793 жылдары өмір сүрген деп көрсетіледі. Ол Емельян Пугачев бастаған шаруалар соғысына, кейін Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық көтеріліске қатысып, батырлығымен аты шыққан. Халық оны қара күштің иесі ретінде таныған.
Сонымен бірге Барақ батыр Дәуітбай Жәнібекұлымен қатар Абылай ханның қосынында болып, хан сенімін ақтағаны айтылады.
-
Қатысқан оқиғалар: Пугачев қозғалысы, Сырым Датұлы көтерілісі.
-
Қызмет еткен орта: Абылай ханның әскери қосыны.
-
Ел аузындағы сипат: сәуегей, тәуіп, емші.
Естелік және кесене
1996 жылы Қостанай өңірі Барақ Жанұзақұлының 300 жылдық мерейтойын атап өтіп, батырдың ұрпақтары оның басына ескерткіш күмбез орнатқан.
Кесене орналасуы
Барақ батырдың кесенесі Қостанай облысы, Сарыкөл ауданынан шамамен 10 км жерде орналасқаны айтылады.