Топырақтың құрамына
Әдістемелік ұсыныстардың мақсаты мен құрылымы
Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 3-сынып білім алушыларына «Жаратылыстану» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу кезінде қолдау көрсетуге бағытталған.
Жинақта бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауға арналған тапсырмалар, бағалау критерийлері мен дескрипторлар, сондай-ақ оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері көрсетілген рубрикалар берілген.
Маңызды түсіндірме
- Тапсырмалар мен рубрикалар ұсыныс түрінде ұсынылады.
- Тоқсандық жиынтық бағалау үшін спецификацияда тапсырма үлгілері мен балл қою кестесі беріледі.
- 1-сыныпта жиынтық бағалау 3 және 4-тоқсандарда өткізіледі.
Мазмұны
1-тоқсан
- Тірі табиғат. Өсімдіктер бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- Тірі табиғат. Жануарлар бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
2-тоқсан
- Тірі табиғат. Адам бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- Заттар және олардың қасиеттері бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
3-тоқсан
- Заттар және олардың қасиеттері бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- Жер және ғарыш бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- Табиғат физикасы бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
4-тоқсан
- Табиғат физикасы бөлімі бойынша жиынтық бағалау
- 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы
1-тоқсан: бөлім бойынша жиынтық бағалау үлгілері
Тірі табиғат. Өсімдіктер
Ортақ тақырыптар аясында: «Тірі табиғат», «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен». Орындау уақыты: 20 минут.
Бөлімше
2.1 Өсімдіктер
Ойлау дағдылары
Білу және түсіну, қолдану
Жалпы балл
7 балл
Оқу мақсаттары
- 3.2.1.1 Өсімдіктердің фотосинтез үдерісінде оттегін бөлуін түсіндіру.
- 3.2.1.2 Өсімдіктердің қоршаған орта жағдайларына (жылу, жарық, ылғал) бейімделу жолдарын түсіндіру.
- 3.2.1.4 Адамның іс-әрекеттерінің өсімдіктердің саналуандығына әсерін түсіндіру.
Бағалау критерийлері
- Фотосинтез үдерісін сипаттайды.
- Өсімдіктердің қоршаған орта жағдайларына бейімделу жолдарын сипаттайды.
- Адам әрекеттерінің өсімдіктер әлеміне әсерін анықтайды.
Тапсырмалар (үлгі)
1-тапсырма
Фотосинтез кезінде өсімдік ауадан нені сіңіреді және нені бөліп шығарады? Суреттегі бағыттамалардың тұсына жазыңыз.
2-тапсырма
Суреттегі өсімдік қай топқа жатады? Белгілеңіз: көлеңкесүйгіш, жарықсүйгіш, көлеңкеге төзімді. Бұл өсімдік қоршаған орта жағдайларына қалай бейімделетінін жазыңыз.
3-тапсырма
Адамның өсімдіктер әлеміне тигізетін оң әсерлерін анықтаңыз:
- Өсімдіктерді өсіру
- Өсімдіктерді көп мөлшерде жинау
- Өсімдіктердің жаңа түрлерін шығару
- Табиғи бірлестіктерді сақтау
- Су қоймаларын ластау
Тірі табиғат. Жануарлар
Ортақ тақырыптар аясында: «Тірі табиғат», «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен». Орындау уақыты: 20 минут.
Оқу мақсаттары
- 3.2.2.1 Жануарларды омыртқалыларға және омыртқасыздарға жіктеу.
- 3.2.2.2 Жануарларды тіршілік ортасы бойынша ажырату.
- 3.2.2.6 Адамның жануарлар санының азаюына әсер ететін іс-әрекет түрлерін анықтау.
Тапсырмалар (үлгі)
1-тапсырма
Дене құрылысына қарай жануардың қай топқа жататынын анықтап жазыңыз: Ұлу, Піл.
2-тапсырма
Жануарлардың атауын олардың тіршілік ортасымен сәйкестендіріңіз: Қасқыр, Шұбалшаң, Сазан, Торғай — су, құрлық-ауа, топырақ.
3-тапсырма
Адамның қандай іс-әрекеттері жануарлар санының көбеюіне әсер етеді? Бір мысал келтіріңіз. Сондай-ақ, жануарлар санының азаюына әсер ететін іс-әрекетке де бір мысал жазыңыз.
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау спецификациясы
Ұзақтығы
40 минут
Балл саны
16 балл
Тапсырма саны
6 тапсырма
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау оқу мақсаттарына жету деңгейін тексеруге және тоқсан барысында меңгерілген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.
Бағалау құрылымында әртүрлі форматтағы тапсырмалар қолданылады: көп таңдауы бар, қысқа жауапты және толық жауапты. Толық жауапты тапсырмаларда жоғары балл алу үшін шешімнің қадамдары нақты көрсетілуі қажет.
Тапсырма үлгілері (қысқаша)
- Фотосинтез нәтижесінде не пайда болады? (көп таңдауы бар)
- Өсімдіктің белгілі ортаға бейімделу белгілерін анықтау (таңдау)
- Қызыл кітаптың мақсаты мен мәнін түсіндіру; Қызыл кітапқа енген өсімдіктерден мысал келтіру
- Омыртқалы/омыртқасыз жануарларды тұжырымдар арқылы анықтау (иә/жоқ)
- Өсімдік пен жануарлар арасындағы өзара байланысқа қатысты тұжырымдарды белгілеу
- Адам әрекетінің жануарлар санына әсері, өрттің зияны және қорғау жолдары (қысқа жауап)
Тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Ұйымдастыру тәртібі
- Кабинеттегі көмек ретінде пайдаланылуы мүмкін көрнекі материалдарды (диаграмма, кесте, постер, плакат, карта) алдын ала жабыңыз.
- Бағалау басталар алдында нұсқаулықты оқып, жұмыстың орындалу уақытын хабарлаңыз.
- Оқушыларға бір-бірімен сөйлесуге, көмектесуге, көшіріп алуға болмайтынын ескертіңіз.
- Қажетсіз қосымша ресурстарды (мысалы, сөздік немесе калькулятор) спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта қолдануға жол бермеңіз.
- Қате жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, бір сызықпен сызып қоюды ұсыныңыз.
- Аяқталуына 5 минут қалғанын ескертіп отырыңыз; аяқталғаннан кейін оқушылардан жұмысты тоқтатып, жазу құралдарын үстел үстіне қоюды өтініңіз.
Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірізділікті сақтау үшін жұмыстарды балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
2-тоқсан: бөлім бойынша жиынтық бағалау үлгілері
Тірі табиғат. Адам
Ортақ тақырып: «Уақыт». Орындау уақыты: 15 минут.
Оқу мақсаттары
- 3.2.3.1 Адамның ішкі ағзаларының орналасуын анықтау.
- 3.2.3.3 Тыныс алу жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау.
Тапсырмалар (үлгі)
1-тапсырма
Суретке мұқият қарап, адамның ішкі ағзаларының атауларын жазыңыз.
2-тапсырма
Тыныс алу жүйесі мүшелерін атаңыз. Өкпенің қызметін түсіндіріңіз.
Заттар және олардың қасиеттері
Ортақ тақырыптар: «Сәулет өнері», «Су — тіршілік көзі». Орындау уақыты: 15 минут.
Оқу мақсаттары
- 3.3.1.1 Заттарды шығу тегі және агрегаттық күйі бойынша жіктеу.
- 3.3.2.1 Ауаның құрамын сипаттау.
- 3.3.3.6 Судың тіршілік үшін маңызын түсіндіру.
Тапсырмалар (үлгі)
1-тапсырма
Табиғи және жасанды денелерге бір-бірден мысал келтіріңіз.
2-тапсырма
Заттардың қандай агрегаттық күйлері болатынын жазыңыз.
3-тапсырма
Ауаның құрамына кіретін газдарды атаңыз.
4-тапсырма
Судың адам өміріндегі маңызына бір мысал келтіріңіз.