Бадырақкөз шын және жалған болып ажыратылады
Бадырақкөз (экзофтальм) деген не?
Бадырақкөз (экзофтальм; грек. ex — «сыртқы», ophthalmos — «көз») — көз алмасының көз ұясынан (орбитадан) сыртқа қарай ығысуымен сипатталатын жағдай.
Түрлері
Шын бадырақкөз
Көздің өзі мен көз ұясының (орбитаның) ауруларына байланысты дамиды.
Негізгі ерекшелігі
Себебі көбіне анатомиялық немесе қабыну/ісіктік үдерістермен тікелей байланысты болады.
Жалған бадырақкөз
Көздің нашар көруімен байланысты жағдайларда көз «бадырайып» көрінуі мүмкін; мұнда көз алмасының орбитадан нақты ығысуы әрдайым бола бермейді.
Нені білдіреді?
Көрініс пен шағым ұқсас болғанымен, себептері мен ем тәсілдері өзгеше болуы мүмкін.
Шын бадырақкөздің клиникалық түрлері
Тұрақты
Көздің алға ығысуы тұрақты түрде байқалады.
Жиі себептері
- Жалпы организм аурулары: лейкемия, тиреотоксикоз және т.б.
- Бас аймағындағы үдерістер: ми ісігі, қан тамырларының кеңеюі.
- Мұрын қуысы ісігі немесе қабынуының көз ұясына таралуы.
Ауыспалы
Көбіне тамырлардың варикозды кеңеюінің салдарынан дамиды.
Венадағы қысым артқанда көз алмасы орбитадан алға жылжиды, ал қысым төмендегенде кері қайтып, көз шүңірейіп көрінуі мүмкін.
Солқылдақ
Ішкі ұйқы артериясы мен көз қуысы арасында қосымша қан тамыры — жалғама (қосымша байланыс) пайда болғанда кездеседі.
Қалай пайда болуы мүмкін?
- Туа біткен ерекшелік ретінде.
- Қан тасу аурулары аясында.
- Бастың жарақаттануынан кейін.
Емі
Бадырақкөзді емдеу тактикасы себепке байланысты анықталады. Берілген дереккөзде бадырақкөзді негізінен операциялық әдіспен емдеу көрсетіледі.
Дереккөз
Қазақ Энциклопедиясы, 1-том.