Батырды - батыр жеңер белдескенде, Шешенді шешен жеңер дау шешкенде
Армысың, ардақты поэзия сүйер қауым!
Саф өлеңнің жүйрігі, ақиық ақын, қазақ поэзиясының мұзбалағы — Мұқағали Мақатаевтың 82 жасқа толуына орай ұйымдастырылған «Жыр жүйрігі – Мұқағали Мақатаев» атты әдеби-сазды поэзиялық кешке қош келдіңіздер!
Өмірбаяны мен рухани әлемі
Ақынның өзі: «Қарасаз, қара шалғын өлеңде өстім…» — деп жырлағандай, Мұқағали өмірден өтсе де, оның жез қылыштай жарқылдаған жырлары өлген жоқ.
Қарасаз, қара шалғын — өлеңде өстім,
Жыр жазсам, оған жұртым елеңдестің.
Өлсе — өлер Мұқағали Мақатаев,
Өлтіре алмас, алайда, өлеңді ешкім.
Ақын өнерпаз халық үшін туады. Оның шығармалары жұрттың рухани мәдениетіне қызмет етеді. Мұқағали поэзиясы — сырлы да мұңды әлем. Ал оның сөзіне жазылған әндер жүректі тербетіп, тыңдаушының жан дүниесін әлдилейтін ғажайып әуендер галереясы іспетті.
Ән
Нұрғиса Тілендиевтің музыкасына жазылған «Саржайлау» әнін Тілепі Ақтотының орындауында тамашалаңыздар.
Ақиық ақынға айтылған пікір
Мұқағали — ғажайып, ақиық, сыршыл, гуманист ақын. Ол бізге көрінбейтін сиқыр бояулардан, бізге естілмейтін құпия дыбыстардан қуат алатын жұмбақ болмыс. Ендігі кезекте ақын туралы айтылған пікірлерге назар аударайық.
Поэзияның мәңгілік көші
Ақын: «Поэзия, менімен егіз бе едің?» — деп жырлап, саф алтындай мұрасын бір елдің қазынасындай етіп қалдырды. Оның өлеңдері өз айтқандай, талай болашаққа көшеді. Ендеше сол мәңгілік көштің сырлы әуеніне, жадымызды жаңғыртқан жыр жолдарына тағы бір мәрте құлақ түрейік.
Поэзия, менімен егіз бе едің?
Сен мені сезесің бе, неге іздедім?
Алауыртқан таңдардан сені іздедім,
Қарауытқан таулардан сені іздедім.
Ән
Тұрсынжан Шапайдың музыкасына жазылған «Туған өлке» әнін Оразғалиева Сандуғаштың орындауында тамашалаңыздар.
Поэмалары және «Аққулар ұйықтағанда»
Ақынның аз ғұмырында артына қалдырған жалынды жырлары оқырманды тәнті етті. Оның «Аққулар ұйықтағанда», «Райымбек», «Моцарт» сынды поэма-дастандары бар. Соның ішінде «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы оқырман жүрегін тербетіп, ерекше күйге бөлейді.
Поэмада аққулардың сұлу да пәк, киелі құс екені айқын суреттеледі. Ақын олардың қоныстанған жерінен жәбір көрсе, қайта оралмайтынын басты назарда ұстап, шеберлікпен кестелейді. Ендеше, осы поэмадан шағын көріністі тамашалайық.
Ән
Тілепі Ақтотының орындауында «Бақыт деген» әнін тамашалаңыздар.
Жастардың арнауы
Артық едің, аға, сен асылдардан,
Өзің жайлы шертеді сыр ғасыр маған.
Астыңа ат мінгізе алмасам да,
Өлеңіммен жасай алам бір той саған.
Олай болса, кезекті бүгінгі толқынның Мұқағалидай заңғар ақынға арнаған жыр-шумақтарына берейік.
Ақынның өз дауысы
«Алтын қордада» ақынның өз дауысымен оқылған бірқатар өлеңдері сақталған. Бұл оның радио саласында қызмет еткен кезеңіне тән құнды мұра болуы мүмкін. Ендігі кезекте Мұқағалидың өз даусымен айтылған өлеңдеріне құлақ түрейік.
Тілек пен қорытынды
Найзағайдай жасымда жарқылдайын,
Сөз сөйлеуден шаршы алаңда тартынбайын.
Ақындарың көбейе берсін, орақ ауыз,
Қазақтың мұңын айтқан Мұқандайын.
Күнді көрем қашанда алып таңнан,
Сәуле туар тулаған жарықтардан.
Еске алып ұрпақ ақындарын,
Биігіне көтеріп, ұлықтаған.
Мұқағали поэзиясы шырқалып,
Қыран құстай қалықтасын асқарда.
Өлеңі оның еш өлмесін, ұрпағы
Тойласын тойын, шығарып атын аспанға!
Батырды — батыр жеңер белдескенде,
Шешенді — шешен жеңер дау шешкенде.
Осымен тәмамдалды кешіміз бұл,
Бақытты күндерде кездескенше.