Мағжан Жұмабаев Солтүстік Қазақстан облысы Булаев ауданы Молодёжный кеңшарында туған
Мағжан Жұмабаев Солтүстік Қазақстан облысы, Булаев ауданына қарасты Молодёжный кеңшарында дүниеге келген. Алғашқы білімді ауыл молдасынан және мектеп мұғалімінен алып, кейін Уфадағы «Ғалия» медресесінде оқыған. Омбыдағы мұғалімдер семинариясын, Мәскеудегі Әдеби-көркем институтын тәмамдап, Ташкентте және Қызылжарда ұстаздық қызмет атқарған.
Ақындық болмыс және азаматтық үн
Мағжанның шығармашылық жолы ақындықтан басталды. Ол халықтың мұңы мен үмітін, жердің қадірін жырлап, ұлт рухын оятатын ойларды алға шығарды. Ақынның «Жазғы таң», «Қазағым», «Өнер-білім қайтсе табылар?» сияқты өлеңдері жастарды тәрбиелілікке, білімге, ізденіске үндейді.
Бұлардан бөлек, надандықпен күресу, жастарды жігерлендіру, азаттық жолындағы күрес туралы жазылған туындылары да мол. Солардың ішінде ақынның «Қазақ тілі» өлеңіндегі ой ерекше әсер қалдырады.
Бұл жолдардан Мағжанның асыл да алтын сөзге айналған терең ойы айқын танылады: ол жастарды тәрбиелілікке, білімділікке шақырып қана қоймай, еркіндікке ұмтылған рухтың тұсауланған күйін ашына суреттейді.
Табиғат, тағдыр және тарихи тұлғалар
Ақын шығармаларында табиғатқа деген құштарлық пен өмірге деген терең көзқарас айқын сезіледі. Оның «Батыр Баян», «Ертегі», «Қорқыт», «Жүсіпхан» поэмаларында халықтың тарихы мен тағдыры, жеке тұлғалардың іс-әрекеті көркем әрі нанымды бейнеленеді.
Тарих
Ел жадындағы кезеңдер мен күрделі бұрылыстарды көркем тілмен өрнектейді.
Тағдыр
Адам мен қоғам байланысын, уақыттың салмағын терең сезіндіреді.
Тұлға
Кейіпкерлердің мінезін, таңдауы мен жауапкершілігін айқын ашады.
Рух
Ұлт рухын көтеретін асқақ сезім мен үмітке жол ашады.
Педагогикадағы орны және ағартушылық еңбегі
Мағжан Жұмабаев — қазақстандық педагогика ғылымының бастауында тұрған қайраткерлердің бірі. Ол газет-журналдарға көптеген мақала жазып, бірқатар оқулықтар әзірледі. Оқу-ағарту саласында еңбек ете жүріп, «Педагогика», «Бастауыш мектептегі ана тілін оқыту жайлы», «Тарту», «Әліппе», «Оқу-жазуға үйрету» сияқты еңбектерін жариялады.
Баланың жан дүниесін түсінген қаламгер
Мағжан бала өмірін, қиял қанатын терең түсінген. Балаларға арналған шығармаларын жеңіл, тартымды тілмен баяндап, тәрбиелік мазмұнды көркемдікпен ұштастырған.
Жастарға сенім — рухқа демеу
Ақынның жастарға деген биік сенімі оның әйгілі өлең жолдарынан айқын көрінеді:
Арыстандай айбатты,
Жолбарыстай қайратты,
Қырандай күшті қайратты —
Мен жастарға сенемін!
Бұл шумақтарда Мағжанның жастарға деген сенімі мен жүрекжарды үні терең өрілген. Мұндай сөздер жас ұрпаққа күш-жігер беріп, елге, жерге деген жауапкершілік пен сүйіспеншілікті оятады.
Қорытынды ой
Қазақ халқы Мағжан Жұмабаевтай дана ақынның мұрасын қадірлеп, құрметтей білуі керек. Оның өлеңдері мен ағартушылық еңбегі — ұлттық сананы жаңғыртатын, жас ұрпақты білімге және елдікке бастайтын қымбат қазына.