Фарингитке шалдықтыратын жағдайларды болдырмау
Фарингит (грек. pharynx — жұтқыншақ) — жұтқыншақтың кілегей қабығының қабынуы. Ол көбіне жедел респираторлық аурулар, тұмау және басқа да жұқпалы аурулар кезінде пайда болады.
Кейде фарингит жұтқыншаққа әртүрлі тітіркендіргіш факторлардың әсерінен дамиды: ауыз арқылы суық ауамен тыныс алу, қатты суықта көп сөйлеу, сондай-ақ өте ыстық немесе өте суық тағам тұтыну.
Фарингиттің түрлері
Фарингиттің негізгі екі түрі бар: жедел және созылмалы.
Жедел фарингит
- Көбіне жұқпалы сипатта болады.
- Жұтқыншақтың кілегей қабығы қызарып, ісінеді.
- Тамақ құрғап, жыбырлағандай болады; бір нәрсе жабысып тұрғандай сезім тууы мүмкін.
- Көбіне дене температурасы қалыпты деңгейде қалады.
Созылмалы фарингит
- Жедел түрі уақтылы емделмесе, созылмалыға ауысуы мүмкін.
- Жұтқыншақта қақырық көп жиналып, адам жиі жөтеледі және қақырық тастайды.
- Белгілер көбіне таңертең айқынырақ байқалады.
- Күшті жөтел жүрек айну мен құсуға дейін жеткізуі ықтимал.
Себептері мен қауіп факторлары
Созылмалы түрінің дамуына әсер ететін жағдайлар
- Созылмалы тұмау
- Тонзиллит
- Мұрын қуысының іріңді қабынуы
- Тіс кариесі
- Зат алмасудың бұзылыстары
- Жүрек, бауыр және бүйрек аурулары
Қоршаған орта факторлары
Ауаның тым құрғақ болуы, температураның күрт өзгеруі, ауадағы шаң-тозаң мен зиянды заттардың мөлшерден артық болуы да фарингиттің пайда болуына және асқынуына елеулі әсер етеді.
Емі және алдын алу
Алдын алу
- Фарингитке әкелетін жағдайларды болдырмау.
- Денені шынықтыру.
Емдеу тәсілдері
- Дене температурасы көтерілсе, оны түсіретін дәрі-дәрмектер қабылдау.
- Антисептикалық ерітінділермен тамақты шаю.
- Ингаляция жасау.
Ескерту: емдеу тәсілдері науқастың жағдайына қарай өзгеруі мүмкін; нақты ұсыным үшін медицина маманына жүгінген дұрыс.
Фарингит жануарларда
Фарингитпен жануарлар да ауырады. Оған суық ауа райы және кейбір жұқпалы аурулар әсер етуі мүмкін: түйнеме, сақау (жылқыда), пастереллез және басқа да инфекциялар.
Белгілері
- Қорегін жұтуының қиындауы.
- Ауыздан сілекей ағуы.
- Өтпей қалған жем қалдығының танаудан шығуы.
- Дене температурасының көтерілуі, жұтқыншақ маңының ісінуі.
Күтім және ем
Малға жылы орын дайындап, ветеринардың тағайындауымен сульфаниламидтер мен антибиотиктер береді. Кей жағдайларда серотерапия (гамма-глобулин егу) қолданылуы мүмкін.