Қазақша рефераттар

Аурудың негізгі себебі - туберкулез қоздырғышы (туберкулезді спондилит), кейбір жағдайларда, спондилит мерез, актиномикоз, стафилококк инфекцияларынан, Бехтерев ауруының салдарынан дамиды

Спондилит туралы

Спондилит (грек. spondylos — «омыртқа») — омыртқа жотасының қабыну ауруы. Ең жиі себеп — туберкулез қоздырғышы (туберкулезді спондилит). Кейбір жағдайларда спондилит мерез, актиномикоз, стафилококк инфекциялары немесе Бехтерев ауруының салдарынан дамуы мүмкін.

Спондилит 10 жасқа дейінгі балаларда салыстырмалы түрде жиі кездеседі (кей деректерде 60%-ға дейін).

Қалай пайда болады және қай омыртқалар жиі зақымдалады

Туберкулез қоздырғышы омыртқаға көбіне қан ағымымен (гематогендік жолмен) жетеді. Зақымдану ошағы аурудың түріне қарай әр аймақта басым болуы мүмкін:

  • Туберкулезді спондилит

    Көбіне кеуде омыртқалары зақымданады.

  • Мерезге байланысты спондилит

    Жиірек мойын омыртқалары өзгеріске ұшырайды.

  • Бехтерев ауруымен байланысты

    Көбіне бел омыртқалары аймағында байқалады.

Аурудың кез келген түрі әдетте баяу дамиды.

Алғашқы белгілер және баланың мінез-құлқындағы өзгерістер

Уақыт өте келе баланың мінезінде, жүріс-тұрысында өзгеріс байқалып, тез шаршағыштық пайда болуы мүмкін. Омыртқаға салмақ түсірмеуге тырысатын «сақтану» қимылдары да көрінеді.

Мысал

Бала едендегі затты көтергенде, омыртқасына күш түсірмеу үшін тізесін бүгіп, қолын тізесіне тіреп көтеруге талпынады.

Асқынулар: ірің, деформация және ауырсыну

Ауру асқынғанда кеуде омыртқалары аймағында сезімталдықтың төмендеуі байқалып, кейін қабыну ошағында ірің түзілуі мүмкін. Ірің біртіндеп кеуде аймағынан белге, тіпті сан аймағына қарай таралуы ықтимал.

Омыртқаның «отыруы» және қисаю

Ірің ошағынан «босаған» омыртқа денесі кішірейіп, төмен түсуі мүмкін. Соның салдарынан басқа құрылымдар артқа ығысып, омыртқаның қисаюына әкеледі (бүкірлік).

Нервтер мен тамырлардың жаншылуы

Пішіні өзгеріп, төмен түскен омыртқа омыртқааралық жүйке талшықтары мен қан тамырларын жаншып, айқын ауырсынуға себеп болуы мүмкін.

Диагностика

Диагноз әдетте клиникалық белгілерді, зертханалық талдауларды және рентгенологиялық зерттеу нәтижелерін қатар бағалау арқылы қойылады.

Емдеу тәсілдері

Науқас көбіне стационарда кешенді ем алады. Емдеу бағыты аурудың себебі мен сатысына қарай таңдалады.

  • Антибактериялық терапия (себепкер инфекцияға бағытталады).
  • Ортопедиялық шаралар: гипстен жасалған кереует, корсет қолдану, омыртқаны түзету әдістері.
  • Хирургиялық ем (көрсетілім болса).
  • Санаторийлік ем және оңалту.

Алдын алу

Спондилиттің алдын алудағы негізгі бағыт — туберкулездің алдын алу және оны ерте анықтап, толық емдеу.

Дереккөз

Қазақ энциклопедиясы.