Алдыңғы аяқ (қол) қаңқасы өз кезегінде екі бөлімнен: иық белдеуінің қаңқасы мен еркін қозғалатын бөлім қаңқасынан құралған
Алдыңғы аяқ (қол) қаңқасы: жалпы түсінік
Алдыңғы аяқтың (адамда — қолдың) қаңқасы (skeleton membri thoracici; гр. skeleton — қаңқа, лат. membra — аяқ, лат. thorax — көкірек) жануарлардың алдыңғы аяқ сүйектерінен тұрады. Құрылысы жағынан ол екі ірі бөлімге бөлінеді: иық белдеуінің қаңқасы және еркін қозғалатын бөлімнің қаңқасы.
Иық белдеуінің қаңқасы
Алдыңғы аяқтың иық белдеуінің қаңқасы (skeleton cingulum membri thoracici) жануарлар тобына қарай әртүрлі сүйектерден құралады:
Құстарда
- Жауырын (scapula)
- Бұғана (clavicula)
- Құстұмсықша сүйек (os coracoideum)
Адамда, маймылдарда және мысық тұқымдастарда
- Жауырын (scapula)
- Бұғана (clavicula)
Үй жануарларында (тұяқтылар мен иттерде)
- Тек жауырын (scapula)
Еркін қозғалатын бөлімнің қаңқасы
Алдыңғы аяқтың (қолдың) еркін қозғалатын бөлімінің қаңқасы (skeleton membri thoracici liberi) үш бөліктен тұрады: жоғарғы (проксимальды), ортаңғы және төменгі (дистальды).
Проксимальды бөлік (stylopodium)
Тоқпан жілік: humerus (os brachii).
Ортаңғы бөлік (zeugopodium)
Білек сүйектері (ossa antebrachii): кәрі жілік (radius) және шынтақ сүйегі (ulna).
Дистальды бөлік (autopodium)
Алдыңғы аяқ (қол) басының сүйектері, яғни manus кешені.
Қол басының (manus) қаңқасы
Алдыңғы аяқтың дистальды бөлімінің қаңқасы қол басының қаңқасы (skeleton manus) деп аталады. Ол үш қатарға орналасқан бөліктерден тұрады:
Негізгі бөлік (basipodium)
Білезік (тізе) сүйектері: ossa carpi.
Аралық бөлік (metapodium)
Алақан (алдыңғы жіліншік) сүйектері: ossa metacarpalia.
Соңғы бөлік (acropodium)
Саусақ (бақай) сүйектері: ossa digitorum manus.
Саусақ сүйектері (фалангалар)
Адамда және жануарларда саусақ (бақай) сүйектері әдетте үш бунақтан (фалангадан) тұрады: жоғарғы, ортаңғы және төменгі бунақ.
Тұяқты жануарларда фалангалардың атаулары
- Жоғарғы бунақ
- Тұсамыс сүйек (os compedale)
- Ортаңғы бунақ
- Топай сүйек (os coronale)
- Төменгі бунақ
- Тұяқ сүйек (os ungule / os ungulare)
Иттердегі ерекшелік
Итте төменгі бунақ сүйегі тырнақ сүйек деп аталады: os unguiculare.