Есім салған ескі жол атанған оған қазақтың тұрмыс дәстүрі мен салт - санасын реттейтін талап және тәртіп баптары енді
Шаншар Бұлбұлұлы (XVI–XVII ғғ.) — қоғам қайраткері, абыз
Шаншар Бұлбұлұлы — өз дәуірінде Қазақ хандығының нығаюына және ұлт бірлігінің бекемдеуіне өлшеусіз қызмет еткен тұлға. Халық жадында ол Шаншар абыз деген атпен сақталған.
Шыққан тегі
Ол Арғын тайпасының бес Мейрам тобына жататын Қаракесек руынан тарайды.
Тарихи орны және мұрасы
Шаншар — қазақ тарихында айрықша із қалдырған көптеген билер мен бектердің, сондай-ақ өнер иелерінің түп атасы ретінде аталады. Оның есімі Келдібек, Бертіс, Қаз дауысты Қазыбек, Бекболат, Алшынбай, Еспенбет сияқты билермен, Тәттімбет, Мәди, Айтбай, Балта, Ғаббас тәрізді өнерпаздармен байланыстырылады.
Бұл деректер Ш. Уәлиханов, А. Құнанбаев, Ш. Құдайбердиев, Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Әуезов, С. Мұқанов және өзге де зерттеушілер мен қаламгерлер еңбектерінде сөз болады.
XVII ғасыр: бірлік пен мемлекеттік тұтастық жолындағы қызметі
Есім және Жәңгір хандар билік құрған XVII ғасырдың алғашқы жартысында Шаншар Орта жүздің төбе биі болғаны айтылады. Ол Қазақ хандығын бір орталыққа бағынған тұтас мемлекет ретінде қалыптастыру жолындағы күреске белсене араласқан.
Деректерде Есім хан дәуірінде қазіргі Оңтүстік Қазақстан, Ташкент және Науаи өңірлерінің бір бөлігі Қазақ ордасының құрамына енгізілгені аталады.
«Есім салған ескі жол»
Есім хан Ұлы жүзден — Әлібек, Орта жүзден — Шаншар, Кіші жүзден — Жидебай билердің қатысуымен заңдар жинағын шығарған. Ол халық тұрмысы, дәстүрі мен салт-санасын реттейтін талаптар мен тәртіп баптарын қамтыған.
Ерлік пен билік беделінің белгісі
Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жауларына қарсы күрестегі еңбегі, жеке ерлігі және шешендік-билік қасиетінің айғағы ретінде Есім хан биліктен тайған Тұрсын ханның үш қызын — Айбике, Нұрбике, Қызданбикені — Шаншарға бергені айтылады.
Ұрпақ жады және ру-тайпалық атаулар
Кеңес дәуіріне дейін Айбике, Нұрбике, Қызданбикенің әрқайсысы бір-бір болыс ел болып отырғаны айтылады. Бүгінде де олардың ұрпақтары өзін Айбике — Шаншар, Нұрбике — Шаншар, Қызданбике — Шаншар тармақтарынанбыз деп танытады.
Жерленген жері
Шаншар Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Йасауи кесенесіне жерленген.