Табиғат тіршіліктің қайнар көзі

Кіріспе: ақ бұлттай кірсіз табиғат

Табиғаттың ғажайып әсемдігін көз алдыңа елестетсең, көңілің ерекше бір күйге бөленеді. Оның бар сұлулығын, әрбір әсерін сөзбен де, жазумен де толық жеткізу оңай емес. Дегенмен табиғаттың тылсым тынысы жанды тербетіп, адамға тыныштық пен қуат береді.

Негізгі ой

Табиғат — тіршіліктің қайнар көзі.

Байланыс

Табиғат пен адам — тамырлас ұғымдар.

Қорытынды

Табиғатты қорғау — ортақ парыз.

Негізгі бөлім

1) Табиғат — тіршіліктің қайнар көзі

Бұлттары аппақ мақтадай, шөптері жасыл кілемдей төселген кең дүниеге көз салсаң, өмірдің өзегін көргендей боласың. Табиғат — тіршілік көзі. Онсыз бұл ғаламда өмір сүру, тіршілік ету мүмкін емес еді. Табиғаттың әрбір құбылысы адам өмірінде ерекше рөл атқарады.

Жыл мезгілдерінің ғажайып үйлесімі

Жыл мезгілдерінің алмасуы табиғаттың сұлулығын одан сайын айшықтайды. Төрт мезгіл — төрт түрлі күй, төрт түрлі көрініс.

Тіршілік пен көрініс

Таудан сарқырап аққан өзен, жайқалған гүлдер, бау-бақшадағы жеміс-жидектің аңқыған иісі — бәрі де жанға қуаныш сыйлайды.

Күн шуағы жерге төгілгенде, дүние жадырап сала береді. Көлдер қойнын ашып, қаңқылдаған құстар келіп қонады. Осындай сәттер табиғаттың адамға сыйлаған ең мейірімді тартуы іспетті.

2) Табиғат пен адам тамырлас

Табиғат жайлы өнегелі сөздер, мақал-мәтелдер, өлең-жырлар аз емес. Ақындар табиғаттың көркемдігін жырлап, оның құдіретін қағаз бетіне түсіріп, келер ұрпаққа аманат етіп қалдырды.

Табиғатты жырлаған ақындар

  • Абай Құнанбайұлы — «Жаз», «Күз», «Қыс»
  • Сұлтанмахмұт Торайғыров — «Шілде»
  • Қасым Аманжолов — «Дауыл»
  • Ыбырай Алтынсарин — «Өзен»

Шалғайын шалқар маушыған

Бұлт келді, көктем кір кетті.

Топырлап ұрған тамшыдан,

Топырақ иісі бұрқ етті.

Шілде мен тамыз пышаны

Шаң ғана болса, қалдырма,

Терезелер құшағын

Түгелдей ашшы жаңбырға...

Қадыр Мырза Әли

Ой түйін

Біздің әрбір басқан қадамымыз, әрбір ісіміз табиғатпен байланысты. Сондықтан табиғаттың адам өміріндегі орны — ерекше әрі даусыз.

Қорытынды: табиғатты қорғау — біздің парызымыз

Өкінішке қарай, адамзаттың кейбір әрекеттері табиғатқа кері әсер етіп келеді. Бұл зиян тек қоршаған ортаға ғана емес, өз денсаулығымызға да тиеді. Сондықтан табиғатты қорғау, аялау — әр адамның міндеті. Үлкен-кіші демей, табиғатты таза ұстап, қадірлеп, құрметтей білуіміз қажет. Оның бізге қаншалықты қажет екені баршамызға мәлім.

Таза ұстау

Қоқысты сұрыптап, табиғи аймақтарды ластамау.

Аялау

Су мен энергияны үнемдеу, жасыл желекті қорғау.

Құрмет тұту

Табиғатқа жауапкершілікпен қарау әдетін қалыптастыру.

Дереккөз: http://www.shygarma510-tabigat.html