Дүниеге келгені
Сәбира Майқанова туралы қысқаша дерек
- Туған жылы мен жері
- 1 қаңтар 1914, Сырдария ауданы
- Қайтыс болған уақыты мен жері
- 14 қаңтар 1995, Алматы қаласы
- Мамандығы
- Актриса
- Атақтары
- Қазақстанның халық артисі (1958), КСРО халық артисі (1970)
Театрға келуі және шығармашылық бастауы
Сәбира Майқанова 1932 жылы қазіргі Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының құрамына қабылданды. Оның шығармашылық жолы осы театрдың тарихымен, қалыптасуы және өсіп-өркендеуімен тығыз байланысты болды.
Театр сахнасындағы тұңғыш рөлі — Бейімбет Майлиннің «Майдан» драмасындағы Алтынай.
Бұдан кейін актриса замандас құрбыларының бейнесін де, қоғам тіршілігіндегі ірі өзгерістерді бойына жинаған күрделі мінездерді де сахнада нанымды сомдады.
Сахнадағы басты қырлары
Майқанованың актерлік өнері қызуқандылығымен, қарапайымдылығымен және тұрмыстық бояуының қанықтығымен ерекшеленді. Ол әсіресе аналар образын мүсіндеуде сахналық суреткер ретінде танылды.
Аяулы аналар галереясы
Рөлдер
- Роза — Д. Рахманқұлов, «Документ»
- Зотова — В. М. Киршон, «Астық»
- Рая — М. Әуезов, «Алма бақ»
- Гүлжәмила — М. Әуезов, Ә. Тәжібаев, «Ақ қайың»
- Любовь Яровая — К. А. Тренев, «Любовь Яровая»
Рөлдер
- Әлжан — М. Әуезов, «Абай» романы бойынша
- Зейнеп — С. Мұқанов, «Шоқан Уәлиханов»
- Мақпал — Ғ. Мүсірепов, «Қозы Көрпеш — Баян сұлу»
- Толғанай — Ш. Айтматов, «Ана — Жер-Ана»
- Кесария — О. Ш. Иоселиани, «Арбаң аман болсын»
- Тхань — И. П. Куприянов, «Вьетнам жұлдызы»
«Ана — Жер-Ана» қойылымындағы Толғанай бейнесі үшін Қазақ КСР-інің Мемлекеттік сыйлығына ие болды (1967).
Классикалық репертуардағы іздері
Сәбира Майқанова әлемдік және орыс классикасы, сондай-ақ қазақ драматургиясының таңдаулы туындылары бойынша көптеген есте қаларлық рөлдер орындады.
- Фрозина — Мольер, «Сараң»
- Мария Антоновна — Н. В. Гоголь, «Ревизор»
- Кабаниха — А. Н. Островский, «Найзағай»
- Галчиха — А. Н. Островский, «Жазықсыз жапа шеккендер»
- Марина — А. П. Чехов, «Ваня ағай»
- Көклән және Мөржан — қазақ драматургиясындағы әртүрлі рөлдер
- Мамық — Б. Майлин, «Майдан»
- Қарақыпшақ Қобыланды және «Қарагөз» қойылымдарындағы рөлдер — М. Әуезов
Өнер онкүндіктері және киноға келуі
Майқанова 1936 және 1958 жылдары Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысты. 1954 жылдан бастап кино саласында да көріне бастады.
Кинодағы таңдаулы рөлдері
| Кейіпкер | Фильм | Жылы |
|---|---|---|
| Мақпал | «Махаббат дастаны» | — |
| Торғын | «Біз осында тұрамыз» | 1957 |
| Дәметкен | «Құйма» | 1961 |
| Камка | «Қыз Жібек» | 1969 |
| Гүлбарша | «Қыз бен жігіт» | — |
Ескерту: бастапқы деректе кейбір фильмдердің жылы толық көрсетілмеген.
Арналған шығарма және марапаттары
Жазушы Д. Исабеков актрисаға арнап «Мұрагерлер» драмасын жазды. Осы пьеса бойынша қойылған спектакльде Майқанова басты рөл — Салиқаны сомдады (1983).
Марапаттары
- Еңбек Қызыл Ту ордені
- Медальдар