Орнына қыз ұзату тойының сценарийін алып кетіппін
Тойхананың шамдары самаладай жанып, туыс-туған мен көрші-қолаң түгел жиналды. Бәрі бір адамды ұзатып салып тұрғандай: бүгін Қаршыға «өз үйінен ұзап бара жатқандай» әсер қалдырды. Дәстүрдің үні анық естіліп, жас көңілдер соны бойына сіңіргендей.
Бірақ бұл — қыз ұзату емес, он жылдық түлектер кездесуі еді.
Сценарий шатасуы
Еркін асабаға жүгіріп келді:
Еркін: Аға! Біз он жылдық кездесудің дастарқанына жиналып отырмыз ғой. Бұл — он жылдықтың тойы емес пе?!
Асаба: Е-е... он жылдықтың сценарийі бар еді, қалып қойыпты. Орнына қыз ұзату тойының сценарийін алып кетіппін.
Еркін: Қаршыға деген кім?
Асаба: Қаршыға — қыз ұзату сценарийіндегі кейіпкер. Ол өзінен он жас үлкен жігітке ұзатылған еді ғой. Сценарийде «өзіңнен он жас үлкен жігітке бара жатырсың» деген жолдар бар. Соған қарап, он жылдықтың сценарийі шығар деп ойлаппын.
Асаба: Не десек те, әртүрлі той өткіземіз. Қайта сүндет тойдың сценарийі кетіп қалмағанына шүкір. Абыройларың бар екен: ұл да, қыз да бар.
Еркін: Енді не істейсіз?
Асаба: Бір амалын табамыз. Тек өлең жолдарын ыңғайлап жіберу керек.
Еркін: Ыңғайсыз болмай ма?
Асаба: Отыра бер. Ақшаңды беріп пе едің?
Еркін: Қандай ақша?
Асаба: Он жылдыққа жинаған ақшаңды.
Еркін: Әрине!
Асаба: Онда кластастарыңның арасына барып отыра бер. Іш, же. Қалғанын өзім реттеймін.
Асабаның «құтқару сөзі»
Асаба микрофонға шығып, көпшілікті салтанатты түрде сөзбен баурап алды:
Ағайын, дәл осыдан он жыл бұрын «Білім берген, ой берген, ақыл берген» мектебінің бір топ шәкірті мектеп бітіріп, өмірге жолдама алған еді. Енді сол шәкірттердің мектеп бітіргеніне он жыл толып отыр. Біз осы қуанышқа жиналдық.
Түлек пен «ұзатылған қыз» теңеуі
Асаба шатасқан сценарийді жасырып қалмай, оны шебер теңеуге айналдырды: түлекті — ұшқан құсқа, ал сол құсты — қаршығаға балайды.
Ойлады да алдағы сынақтарды,
Ойлады да зор мақсат, мұраттарды.
Қимастық бір көңілмен «ұзатылған»
Қаршыға бүгін толқып, жылап қалды.
Қаршыға, көңіл енді босамасын,
Осынау тойыңды да жасағасын.
Ұзаған соң мектептен түлек болып,
Қызметтің аттарсың босағасын.
Ағайын, дұрыс түсініңіздер: біз түлекті «ұзатылған қызға» теңеп отырған жоқпыз, түлек деген — ұшқан құс, ал ол құсты қаршығаға балаймыз.
Іздесең, бағың алдан табылады,
Өмірдің шамшырағы жағылады.
Қаршыға, босамашы, түлек болдың,
Құт болар кабинеттің шаңырағы.
Қарамай әлі албырт жастығыңа,
Сені өмір өз әніне қосты мына.
Қызметке сіңіп кет, барған жерде
Сәлем салып жүргейсің бастығыңа.
Сені де келер әлі бағалар күн,
Өзің де бұл тойыңда бағаландың.
Қадірің болып жүрсін өз ортаңда,
«Алғыс хатын» алып жүр ағалардың.
Құрмет сөздерінің реті
Мектеп басшысы — Зейін аға
Осыдан он жыл бұрын мектепті Зейін ағамыз басқарып еді. Түлектерге әкедей болған Зейін аға бүгін де ортамызда. Асаба оны сөзге шақырды.
Қаршыға қош деді енді жұрағатқа,
Жетсін деді елі оны ұлағатқа.
Қаршығаның осы сәт әкесінің
Көңілі босап тұрды мына жақта.
Қаршыға қауышқандай көктемімен,
Қоштасып балалық шақ өткенімен.
Көңілі босап тұрды әкесінің,
Түлегі ұшып кетті мектебінен.
Алғашқы ұстаздар — Пернегүл апай, Зейінегүл апай
Әріп танытқан алғашқы ұстаздарды анаға теңемей көріңіз. Асаба оларды құрметпен ортаға шақырды.
Қаршыға үздік болды, баласынба,
Үш түсірмеді аттестат бағасына.
Барады ұзап енді шаңырақтан,
Толқып тұрды осы сәт анасы да.
Дегендей мектебіңнің таныт тегін,
Қуанар әлі өзі де алып келін.
Анасы толқып тұрды, қызына ол
Үйреткен еді өмірдің әріптерін.
Сынып жетекшілер — Бәтес апай, Ақжарқын апай
Түлектің ұстазы мен жетекшісін әпкеге теңеу де орынды: бағыт берді, қолдады, шығарып салды. Кезек — класс жетекшілерге.
Осылай той күні де жеткен еді,
Той күні бір толқыныс әкеп еді.
Қаршыға ұзап кетті өз үйінен,
Шығарып салып тұрды әпкелері.
Осы сәт әпкені де мұңайтады,
Үміт қана көңілдерді нығайтады.
Түлектің де ұстазын, жетекшісін
Әпкедей емес еді кім айтады?
Астанадан келген кластас — Дәурен
Кеш иелері: «Дәуреннің үйіне барсақ, нағашымыздың үйіне барғандай боламыз», — дейді. Асаба бұл жылы әзілді де сценарийге жымдастырып, Дәуренді сөзге шақырды.
Өмір деген, шынында, асқаралы ән,
Әр ісі тұрар шағын бастамадан.
Қаршығаның бұл тойға, міне, ағайын,
Нағашысы келіпті Астанадан.
Кеш осылай жалғаса берді.
Кеш соңындағы қысқа диалог
Кештен кейін Еркін асабаның жанына келді.
Асаба: Көрдің бе? Алып шықтық қой.
Еркін: Рақмет, — деді Еркін жымиып.