Энергия түрлерін ажырату

Әдістемелік ұсыныстар: Жаратылыстану (5-сынып)

Бұл әдістемелік ұсыныстар 5-сынып білім алушыларының «Жаратылыстану» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізу үдерісінде мұғалімге көмекші құрал ретінде дайындалды. Материал оқу бағдарламасының талаптарына негізделген және тоқсан ішінде жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.

Құрамында бар

  • Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары
  • Бағалау критерийлері мен дескрипторлар
  • Оқу жетістіктерінің ықтимал деңгейлері (рубрикалар)
  • Дескрипторлар мен балдары көрсетілген ұсыныстық тапсырмалар

Кімдерге арналған

  • Негізгі мектеп мұғалімдеріне
  • Мектеп әкімшілігіне
  • Білім беру бөлімінің әдіскерлеріне
  • Критериалды бағалау бойынша мектеп және өңірлік үйлестірушілерге
  • Басқа да мүдделі тұлғаларға

Дереккөздер

Ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттардағы қолжетімді ресурстар қолданылды: суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар.

Мазмұны

Жинақ төрт тоқсан бойынша бөлімдік/ортақ тақырыптық жиынтық бағалауға арналған тапсырмалардан тұрады.

1-тоқсан

  • Ғылым әлемі бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • Адам. Жер. Ғалам бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2-тоқсан

  • Заттар және материалдар бөлімі бойынша жиынтық бағалау

3-тоқсан

  • Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • Энергия және қозғалыс бөлімі бойынша жиынтық бағалау

4-тоқсан

  • Экология және тұрақты даму бөлімі бойынша жиынтық бағалау
  • Әлемді өзгерткен жаңалықтар бөлімі бойынша жиынтық бағалау

1-тоқсан тапсырмалары

Төменде 1-тоқсанға арналған бөлімдік жиынтық бағалау құрылымы, оқу мақсаттары, тапсырмалар және бағалау өлшемдері жинақталған.

Ғылым әлемі

Оқу мақсаттары

  • 5.1.1.1 Ғылымның қызметтерін адам іс-әрекетінің түрі ретінде анықтау
  • 5.1.3.1 Зерттеу жоспарын құрастыру
  • 5.1.3.2 Зерттеу жүргізу кезіндегі қауіпсіздік ережелерін тұжырымдау

Бағалау критерийлері

  • Зерттеу және ғылымның қызметтерін сипаттайды
  • Зерттеу жұмысын жоспарлайды
  • Қауіпсіздік техникасы ережелерін атайды

Параметрлер

Ойлау дағдылары
Білу және түсіну, қолдану
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
8

Тапсырмалар

  1. 1) Ғылым және оның қызметтері

    • Ғылымда ең алдымен қандай кезең орындалады? (жоспарлау/зерттеу/нәтиже/талдау)
    • Ғылымның негізгі функцияларын атаңыз.
  2. 2) Ғылыми әдіс және зерттеу логикасы

    • Зерттеу кезеңдерінің дұрыс ретін көрсетіңіз (гипотеза, мақсат, қорытынды, эксперимент, нәтиже).
    • Зерттеудегі болжам (гипотеза) деген не?
    • Деректерді жинауға қолданылатын ғылыми әдістің бірін жазыңыз.
    • Зерттеу барысындағы бақылаулар мен деректер қай кезеңде жазылады?
  3. 3) Зертханадағы қауіпсіздік

    • Зертхана қабырғасындағы ескерту белгісінің атауын жазыңыз.
    • Өзіңізді қорғау үшін қандай қадамдар жасайсыз? (қорғаныс құралдары, тәртіп, сақтық шаралары)

Бағалау (қысқаша)

Критерий

Зерттеу және ғылымның қызметтерін сипаттау

1-тапсырма: 2 балл

Критерий

Зерттеуді жоспарлау

2-тапсырма: 4 балл

Критерий

Қауіпсіздік техникасы

3-тапсырма: 2 балл

Барлығы

8 балл

Адам. Жер. Ғалам

Оқу мақсаттары

  • 5.2.2.2 Жердің құрылысы мен құрамын атау
  • 5.2.3.1 Жер қабықтарын және олардың құрамдас бөліктерін сипаттау
  • 5.2.4.2 Тіршілік етуге қажетті жағдайларды анықтау

Бағалау критерийлері

  • Жердің ішкі құрылысы мен құрамын анықтайды
  • Жер қабықтарын және олардың бөліктерін сипаттайды
  • Тіршілікке қажетті жағдайларды атайды

Параметрлер

Ойлау дағдылары
Білу және түсіну
Орындау уақыты
20 минут
Жалпы балл
10

Тапсырмалар

  1. 1) Тіршілікке қажетті жағдайлар

    Тірі ағзалардың өмір сүруі үшін қажетті шарттарды таңдаңыз (берілген нұсқалардан).

  2. 2) Жердің ішкі құрылысы

    Сурет бойынша Жердің ішкі қабаттарының атауларын жазыңыз (1, 2, 3).

  3. 3) Жердің сыртқы қабықтары (сфералар)

    Кестені толтырыңыз: атмосфера, гидросфера, литосфера, биосфера — сипаттамасы және құраушы бөліктері.

2-тоқсан тапсырмалары

Бұл тоқсанда заттар мен материалдарға қатысты негізгі ұғымдар: құбылыстарды ажырату, ерігіштік және жай заттарды жіктеу қамтылған.

Заттар және материалдар

Оқу мақсаттары

  • 5.3.1.4 Физикалық және химиялық құбылыстарды ажырату
  • 5.3.2.5 Заттарды ерігіштігі бойынша, металдар және бейметалдарға жіктеу

Параметрлер

Деңгей
Қолдану
Уақыт
20 минут
Жалпы балл
10

Негізгі екпін

  • Физикалық және химиялық құбылыстарды салыстыру
  • Ерігіштік ұғымын тұжырымдау
  • Металдар мен бейметалдарды ажырату

Тапсырмалар

  1. Физикалық құбылысты белгілеңіз (мысалы: мұздың еруі және т.б.).
  2. Химиялық құбылысты белгілеңіз (мысалы: сүттің ашуы және т.б.).
  3. Химиялық құбылыстың белгісін анықтаңыз (мысалы: түсінің өзгеруі).
  4. 4) Ерігіштік және заттарды жіктеу

    • Ерігіштік ұғымын тұжырымдап жазыңыз.
    • Берілген заттарды суда еритін және ерімейтін болып бөліңіз.
    • Жай заттарды металдар және бейметалдарға жіктеңіз.
    • Зат атауы мен қасиетін сәйкестендіріңіз (мысалы: мырыш, күкірт).

3-тоқсан тапсырмалары

Үшінші тоқсан табиғи үдерістерді түсіндіру, тірі ағзалардың қасиеттерін ажырату, микропрепарат дайындау және фотосинтез шарттарын талдауға бағытталған.

Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер

Оқу мақсаттары

  • 5.4.1.1 Өлі табиғатта болатын үдерістерді атау
  • 5.4.2.1 Тірі ағзалардың ортақ қасиеттерін сипаттау
  • 5.4.2.4 Уақытша микропрепарат дайындау
  • 5.4.2.7 Фотосинтездің жүруі үшін қажетті жағдайларды зерттеу

Параметрлер

Деңгей
Қолдану, жоғары деңгей дағдылары
Уақыт
20 минут
Жалпы балл
15

Негізгі тапсырмалар

  • Тау түзілу үдерісін сипаттау
  • Тірі ағзалардың қасиеттерін сәйкестендіру
  • Пияз қабықшасынан уақытша микропрепарат дайындау
  • Фотосинтез шарттарының рөлін түсіндіру

Кестелік жұмыс (фотосинтез)

Жағдай Фотосинтездегі рөлі
Жарық Толтырылады
Хлорофилл Толтырылады
Көмірқышқыл газы Толтырылады
Температура Толтырылады

Ескерту: «Толтырылады» ұяшықтары білім алушының жауаптарына арналған.

Энергия және қозғалыс

Оқу мақсаттары

  • 5.5.2.2 Әртүрлі жануарлардың қаңқа түрлерінің ерекшеліктерін зерттеу
  • 5.5.1.1 Энергия түрлерін ажырату
  • 5.5.2.1 Тірі және өлі табиғаттағы қозғалыстың маңызын түсіндіру

Параметрлер

Деңгей
Білу және түсіну, қолдану
Уақыт
20 минут
Жалпы балл
12

Тапсырма өзегі

  • Қаңқа түрлерін анықтау (A, B, C)
  • Энергия түрлерін тану және салыстыру
  • Қозғалыс түрлерін атау және маңызын түсіндіру

Тапсырмалар

  1. Кестені толтырыңыз (жануарлардың қаңқа түрлері бойынша).
  2. Энергия түрлерін анықтаңыз және олардың ерекшеліктерін жазыңыз.
  3. Жануарлардың қозғалыс түрлерін атаңыз (құрлықта, суда, ауада).
  4. Автокөлік қозғалысының мағынасын және қозғалыстың жануарлар үшін маңызын түсіндіріңіз.

4-тоқсан тапсырмалары

Төртінші тоқсан экожүйелерді салыстыру, олардың құрамдас бөліктерін анықтау және ғылыми жаңалықтардың ықпалын талдауға бағытталған.

Экология және тұрақты даму

Оқу мақсаттары

  • 5.6.1.4 Табиғи және жасанды экожүйелерді салыстыру
  • 5.6.1.1 Экожүйенің құрамдас бөліктерін анықтау
  • 5.6.2.1 Ағзаларды тірі табиғат дүниелері бойынша жіктеу

Параметрлер

Деңгей
Білу және түсіну, қолдану
Уақыт
20 минут
Жалпы балл
14

Тапсырмалар

  • Жасанды экожүйені анықтау
  • Табиғи және жасанды экожүйелерді салыстыру
  • Экожүйе ұғымына анықтама беру
  • Ағзаларды түзуші/тұтынушы/ыдыратушыға бөлу
  • Ағзаларды дүниелер бойынша жіктеу және сипаттау

Әлемді өзгерткен жаңалықтар

Оқу мақсаттары

  • 5.7.1.1 Әлемді өзгерткен ғылыми жаңалықтарға мысал келтіру
  • 5.7.2.1 Болашақ зерттеулер үшін идеялар ұсыну

Параметрлер

Деңгей
Жоғары деңгей дағдылары
Уақыт
15 минут
Жалпы балл
6

Негізгі бағыттар

  • Жылдамдықтың артуы
  • Табиғатта жоқ материалдарды жасау
  • Құрылғылардың өлшемдерін кішірейту

Тапсырмалар

  1. Суреттегі A және B өнертабыстарын/жаңалықтарын атаңыз және A жаңалығының әсерін сипаттаңыз.
  2. Берілген бағыттарға сәйкес кемінде екі ғылыми жаңалық мысалын келтіріңіз және бір бағытқа зерттеу сұрағын ұсыныңыз.

Баспа туралы мәлімет

Теруге берілді
25.07.2017
Басуға қол қойылды
27.07.2017
Пішімі
60×84/8
Қағаз
Кеңсе қағазы, 80 г/м²
Басылым
Сандық
Шартты баспа табақ
2,94
Таралым
18 дана
Тапсырыс №
1574

Баспахана

Педагогикалық шеберлік орталығы ЖМ типографиясында басылды.

Мекенжай: 010000, Астана қ., №31 көше, 37а үй

E-mail: info@cpm