Сүлеймен деген патша кірпі мен қарғаға былай деп бұйрық береді: - Сен, қарға, бір күнде жер дүниені аралап, бір жақсы сайрайтын құс тап
Патшаның бұйрығы
Сүлеймен патша кірпі мен қарғаға мынадай тапсырма береді:
Қарғаға: бір күннің ішінде жер жүзін аралап, ең жақсы сайрайтын құсты тап. Сол құсты менің бас жағымда отырғыз. Таң атқанда, оның үнімен оянайын.
Кірпіге: жер жүзін тінтіп, бір жұмсақ нәрсе тап. Оны әкеліп, дәл менің жастығымның үстіне, бетіме тақау қой. Құстың сайрағанымен оянғанда, бетім сол жұмсақ нәрсеге тисін.
Қарғаның ізденісі
Қарға дамыл таппай, талай жерді аралап, көп құстың сайрағанын естиді. Бірақ ешқайсысының үні көңілінен шықпайды: оның ойынша, бұлбұл да, басқа құстар да нашар сайрайтындай көрінеді.
Даусы әдемі құс таба алмаған қарға қайғырады да: «Енді маған өлім келді ғой!» — деп, таңға жуық шаршап-шалдыққан күйі ұясына қайтады.
Ұясына келсе, анасын көрген балапандары қарқылдай жөнеледі. Сол сәтте олардың даусы қарғаға сондай әдемі, сондай нәзік болып естіледі. Тіпті, осының қасында бұлбұлдың үні де көмескіленіп қалғандай көрінеді.
Қарға қуанып, балапандарын Сүлейменге әкеледі де, патшаның бас жағынан ұя жасап, соған отырғызады.
Кірпінің ізденісі
Кірпі де дамыл таппай, жер жүзін кезіп, жұмсақ нәрсе іздейді. Бірақ еш жерден таппайды. Ақыры жалығып, арып-ашып үңгіріне қайтады.
Үйіне келсе, анасын көрген балалары алдынан жүгіріп шығып, құшақтайды. Кірпі де оларды бауырына басады. Сол кезде балаларының денесі оған ерекше жұмсақ болып сезіледі.
Кірпі ішінен: «Жер бетінде менің балаларымнан жұмсақ еш нәрсе жоқ» — деп ойлайды.
Сөйтіп, балаларын Сүлейменнің сарайына алып барып, патшаның жастығының үстіне жатқыза қояды.
Таңғы оқиға
Таң атады. Қарғаның балапандары қарқылдай бастайды. Сүлеймен оянып, соларға қарай бергенде, бетіне кірпінің балаларының түрпі тікендері қадалып кетеді.
Қараса — бас жағында қарғаның балапандары, ал жастығында кірпінің балалары жатыр екен.
Ашуланған Сүлеймен қарға мен кірпіні шақыртып алып, жендеттеріне екеуінің де басын кесуге бұйырады.
Дат және шындық
Жазалы болған қарға мен кірпі: «Дат, тақсыр!» — дейді. Сүлеймен: «Айт датыңды!» — деп жауап береді.
Екеуі де өздері істегеннің бәрін бастан-аяқ айтып береді: құстың әуезін де, жұмсақ нәрсенің жайын да қалай өз қалауынша өлшегенін жасырмай баян етеді.
Түйін
Сонда Сүлеймен:
«Әркімге өзінің баласынан артық көретіні жоқ екен. Баласы өзіне балдан тәтті, оттан ыстық, күннен жарық, мамықтан да жұмсақ екен», — дейді.
Сөйтіп, қарға мен кірпіні жазадан босатып жібереді.