Папури Ұлы Отан соғысындағы әндер
Әдеби-танымдық кештің сценарийлік өзегі
Бұл кеш Ұлы Жеңіс рухын ұлықтап, Отанына шын берілген қайсар жүрек Бауыржан Момышұлының ерлік жолын танытуға арналған. Әр бөлім көрерменді тарихпен табыстырып, бүгінгі ұрпақтың жадында ерлік өнегесін жаңғыртуды мақсат етеді.
Тақырып өзегі
Ерлік, елдік, ұрпақ аманаты
Уақыт бедері
1941–1945 және бүгінгі таным
Формат
Сөз • Ән • Би • Көрініс • Нақыл
Кіріспе: Жеңіс күні — адамзат аңсаған күн
Жеңіс күні — адамзат аңсап өткен күн. Жеңістің туы тігілген 1945 жылғы 9 мамыр — азаттық күрестің айбынды белесі. Алайда сол жеңіске апарар жол ауыр болды: мөлдір аспанды бұлт торлап, шаттық әні қайғылы үнге айналды.
1941 жылғы 22 маусымда фашистік Германия Кеңес Одағына опасыздықпен шабуыл жасады. Бұл халық үшін ең бір ауыр кезеңнің басталуы еді.
Сахналық белгі
Ұлы Отан соғысында қаза болғандарды еске алуға арналған 1 минут үнсіздік жарияланады.
Кештің ашылуы: мерейтойлар тоғысқан тағзым
Құрметті қонақтар, ұстаздар, оқушылар! Бүгін біз Ұлы Жеңістің 65 жылдығына орай және Отанына шын берілген қайсар жүрек Бауыржан Момышұлының 100 жылдық мерейтойына арналған әдеби кешті ашамыз.
Кештің атауы «Қазақтың қарапайым бір ұлымын, жанымды арым үшін құрбан еткен…»
Бауыржан Момышұлы: майдандағы ерлік, қаламдағы ерлік
Кеше ғана неміс-фашист басқыншыларымен болған қырғын соғыстағы жеңіс оңай келген жоқ. Талай ардақты азамат елі мен жері үшін жанын қиды. Солардың бірі ғана емес, бірегейі — қазақтың Бауыржан батыры.
Бауыржан Момышұлы деген есімді естігенде, ең алдымен патриот, еліне адал азаматтың бейнесі көз алдыңа келеді. Соғыстан оралғаннан кейін батырдың қаруын қаламға айырбастағаны мәлім: ол майданда бір ерлік көрсетсе, сөз майданында екінші ерлік таныта білді.
Нақылға ойысу
Қазақта «Ғалымның аты өлсе де, хаты өлмейді» деген сөз бар. Батырдың ерлік туралы қанатты сөздері де халық жадында сақталып келеді.
Сахнаға екі оқушы шығып, Бауыржан Момышұлының нақыл сөздерін оқиды.
Өнер бөлімі: ән мен күй арқылы тарихи рухты сезіндіру
Өнер — халық жадын тірілтетін күш. Бұл бөлімде көрермен соғыс жылдарының әндері арқылы сол кезеңнің салмағын да, рухын да сезінеді.
Музыкалық нөмір
9-сынып оқушысы Искаков Әділшенің орындауында «Папури: Ұлы Отан соғысының әндері».
Вокалдық нөмір
7-сынып оқушылары «Естесің мәңгі, Бауыржан ата» әнін орындайды.
Көркем бөлім: мінез бен әділеттің айқасы
Батыр бойынан қайрат пен күш-жігер, қайсарлық молынан көрінеді. Ол әділетсіздікке, екіжүзділікке қарсы тұрып, талай жерде өзіне жау тапқанын да жасырмаған. Батыр бейнесінің әр қыры оның шығармаларынан анық байқалады.
Көрермен назарына Бауыржан Момышұлының «Москва үшін шайқас» шығармасынан үзінді ұсынылады.
Сахналық көрініс
«Москва үшін шайқас» — үзінді.
Би: сұлулық пен үміттің тілі
Теңіздей тербетіліп көл бетінде, бишілер тербетіле билеп өтеді. Аққудай қалықтаған қимыл — бейбіт күнге деген сағынышты, үмітті білдіреді.
Алдарыңызда 10-сынып оқушылары өнер көрсетеді.
Естелік: ұрпақ сабақтастығы және аманат
Бүгінгі ұрпақ — кешегі қан майдан ерлерінің жалғасы. Біз мәңгілік ерліктің рухын өлтірмей, ерлер есімін санамыздан өшірмей, ұрпақтан ұрпаққа аманат етіп келеміз.
Көрермен назарына Бауыржан Момышұлының «Майданнан жазылған хаттар» атты естеліктерінен бір көрініс ұсынылады. Оны 8-сынып оқушылары ер рухына арналған ескерткішке қойылған гүл ретінде қабылдауды өтінеді.
Сахналық көрініс
«Майданнан жазылған хаттар» — естеліктен үзінді.
Поэтикалық түйін: Жеңіс — жақсылықтың сыңары
Жыр жолдары
Сүйінші, халқым, сүйінші!
Беліңді бекем буыншы,
Жеңдік жауды күйрете,
Жасалды той-мереке!
Жыр жолдары
Жеңіс — жақсылықтың сыңары,
Жігерленген құштарлықтың құралы.
Күрескердің арманы мен ұраны,
Қуаныш пен мерекенің бұлағы.
Тағзым: ардагерге құрмет, ерге тағзым
Майданды көрген, бізге өмір сыйлаған аталарды үлгі тұтып, құшағымызды жая қарсы аламыз. Оқушылар қолдарына гүл шоқтарын ұстап, марш екпінімен залға кіріп, ардагерлерге тағзым етеді.
Ән
«Ағаларым» әні орындалады.
Қорытынды: Ұлы Жеңістің өшпес өнегесі
Ғасырдан ғасырға өтіп, тарих шежіресіне талай ерлік пен қаһармандық үлгілері жазыла береді. Бірақ солардың ішінде Ұлы Отан соғысында гитлершіл Германия әскерін талқандап, дүниені фашизм апатынан аман алып қалған Ұлы Жеңіс — халық қаһармандарының өшпес өнегесі болып мәңгі жарқырайды.
Бүгінгі жастардың болашағы мен бақыты үшін қан төккен әкелер мен аналардың даңқы еш уақытта өшпейді. Олардың рухына біз бас иіп, тағзым етеміз. Ер жігіт етігімен су кешіп, отқа түсіп, сұр шинельді төсек етіп, ақ қар, көк мұзды жастанып шайқасты. Олардың қаһармандық ісі — мәңгі ұмытылмас мұра.
Финал
Соңында «Жеңіс күні» әні хор болып орындалады.
Еске салу: бейбітшілікке тілек
Бейбітшілік орнасын, жеңіс туы мәңгі желбіресін. Ерлік — өткеннің ғана емес, бүгіннің де жауапкершілігі: қадірлеу, қастерлеу, аманатты сақтау.