Бір түлкі тоғайды аралап келе жатып, қалың шалғынның арасында жүрген бөденені ұстап алыпты

Түлкі мен бөдене

Бір түлкі тоғайды аралап келе жатып, қалың шалғынның арасынан жүрген бөденені ұстап алады. Үрейі ұшқан бөдене құтылудың амалын іздеп: «Түлкіжан, тимеші, екеуіміз дос болайық» дейді.

Түлкі сәл ойланып: «Ендеше, мені тойғыз» деп шарт қояды.

Бірінші айла: қыздардың ерулігі

Бөдене жаңа қонып жатқан бір ауылға ерулік апара жатқан қыздарды нұсқап: «Ер соңымнан, анау қыздарға барайық» дейді.

Түлкі де келісіп, бөдененің соңынан ілеседі. Жақындаған соң бөдене: «Мен қыздарды алдарқатып әкетемін, сен тамағын жеп ал» деп, ұшып барып қыздардың алдына қонады.

Қыздар бөденені қызық көріп, ұстап алмақ болады. Олар ерулікке арналған тамақ толы табақтарын жерге қоя салып, ақсаңдай қашқан бөденені қуа жөнеледі. Сол сәтте түлкі жетіп келіп, табақтарға бас қояды: етке әбден тояды, табақтарды төңкеріп, ойнақтай шығып кетеді.

Біраз ұзап барып бөдене де ұшып кетеді. Қыздар қайтып келсе, табақтары шашылып жатыр, ал еті жоқ. Амалсыздан ауылына бос қайтады.

Екінші өтініш: тағы да тойындыру

Келесі күні түлкі бөденеге қайта келіп: «Досым, мені тағы бір тойдыршы…» деп өтінеді.

Бөдене: «Жарайды, тойдырайын. Менің соңымнан ілес» дейді.

Түлкі бөдененің соңынан еріп, бір ауылға келеді. Бөдене оны ауылдың сырт жағына алып барып: «Сен осы жерде отыра тұр. Мен ауылға кіріп, адамдарды өзіме қудыртамын. Олар мені қуғанда, мен әр жерге бір қонып, алыстата беремін. Сол кезде сен үй-үйге кіріп, асын ішіп-жеп, әбден тойып ал» деп ақыл береді.

Түлкі: «Мен қапы қалмаспын!» деп, ауыл сыртында бұғып жата береді.

Ауылдың абыр-сабыры

Бөдене ауылға кіріп, біресе ұшып, біресе қонып: «Бытпылдық, бытпылдық!» деп дабырайтады. Оны көргенде ауылдың үлкен-кішісі түгел өре тұрып, жабыла қуып береді.

Бөдененің жоспары: адамдарды біртіндеп алысқа алып кету.

Түлкінің ісі: ауылға кіріп, үй-үйден әзір ас тауып жеу.

Бөдене адамдарды әбден ұзатып жібергенде, түлкі ауылға жетіп барып, үй-үйге кіріп, әзір тамақты жеп, қарнын тойдырып алып, тайып тұрады.

Ащы аяқталу

Біраздан соң бөдене орағыта ұшып келіп, бір қалыңға шолжиып жатқан түлкіден: «Тойдың ба, досым?» деп сұрайды.

Түлкі тұмсығын көтеріп: «Менің құлағымның естімейтінін білмеуші ме едің? Тұмсығыма қонып отырып айтшы» дейді.

Бөдене түлкінің сорайып тұрған тұмсығына қонып алып, құлағына айқайлап: «Тойдың ба, досым?» дейді.

Сол кезде түлкі: «Тойдым, тойдым!..» деп, тұмсығында отырған аңқау бөденені қағып ұстап алып, жұтып жібереді.