Семьяда және мектеп жасына дейінгі мекемеде дене шынықтыру жұмысын ұйымдастыру
Отбасы мен мектепке дейінгі мекемеде дене шынықтыруды ұйымдастыру
Дене шынықтыру жұмысы баланың туған сәтінен басталып, өмірінің барлық кезеңдерінде үздіксіз жүргізілуі тиіс. 1 жасқа дейінгі балаларға арналған дене шынықтыру шаралары үй жағдайында учаскелік дәрігер мен медбикенің бақылауымен өткізіледі.
Дене шынықтыру тәрбиесіне нелер кіреді?
Массаж (сылау)
Нәресте күтіміндегі бастапқы, нәзік ықпал.
Гимнастика
Қимыл дағдыларын қалыптастыруға бағытталған жаттығулар.
Қимыл-қозғалыс ойындары
Белсенділік пен қызығушылықты арттырады.
Спорт секциялары
Жасына сай жүйелі қозғалыс белсенділігі.
Таңертеңгілік гимнастика
Күнді сергек бастауға көмектесетін қысқа кешен.
Массажды дұрыс ұйымдастыру
Массаж 1–1,5 айдан бастап жасалады. Алдын ала бөлме желдетіліп, ауа температурасы 22°C-тан төмен болмауы керек. Үстелдің үстіне жұқа көрпеше, оның үстіне клеенка, ал клеенканың үстіне жөргек төселеді.
Массаж жасаушыға қойылатын талаптар
- Қолын жылы сумен жуып, сақина-білезіктерін шешу.
- Тырнағы қысқа, қолы жұмсақ болуы.
Нәрестелерге қолданылатын негізгі элементтер
- Сипау (поглаживание)
- Уқалау (разминание)
- Ысқылау (растирание)
Балаға жайлы орта құру
Массаж кезінде баламен мейірімді сөйлесіп, көңілін көтеріп, мақтап отырған дұрыс. Егер бала мазасызданса, массажды тоқтатып, алдымен баланы жұбатып алу керек.
Организмді шынықтыру: табиғи факторлар
Организмді шынықтыруда табиғат факторлары кең қолданылады: күн сәулесі, ауа, су.
Негізгі қағидалар
Даралық
Баланың жасын, жағдайын, ерекшелігін ескеру.
Біртіндеп арттыру
Жүктемені асықпай, кезең-кезеңімен көбейту.
Жүйелілік
Тұрақты түрде қайталау және күн тәртібіне енгізу.
Күн сәулесімен шынықтыру
- 1 жасқа дейін шашыраған және шағылған күн сәулесі қолданылады.
- 1 жастан кейін баланы басына жеңіл бас киім кигізіп, күнге шығарған дұрыс.
- Процедураны 1–2 минуттан бастап, біртіндеп 10 минутқа дейін жеткізеді.
Ауамен шынықтыру (ауа ванналары)
Ауамен шынықтыруды 2–3 апталық кезінен бастайды. Алдымен баланы 22°C температурадағы бөлмеде 1–2 минутқа шешіндіріп ұстайды. Кейін бөлме температурасын 16–17°C-қа дейін төмендетіп, уақытын біртіндеп 15 минутқа дейін ұзартады. Ауа ванналары кезінде балаға массаж жасауға болады.
Сумен шынықтыру
6 айдан кейін: сүртуден бастау
6 айдан кейін сумен шынықтыру сүртуден басталады. Сулап алынған жұмсақ матадан тігілген қолғапты киіп, баланың денесін мына ретпен сүртеді:
- 1 Қолын саусақтарынан бастап иыққа қарай.
- 2 Аяғын табанынан бастап санына қарай.
- 3 Кеудесін, ішін, арқасын.
Су температурасы 33–35°C-тан біртіндеп 28–30°C-қа дейін төмендетіледі.
1,5–2 жастан бастап: қарама-қарсы температура
1,5–2 жастан бастап баланың аяғына қарама-қарсы температурадағы суды құюға болады: 18°C және 36°C. Су құйғаннан кейін баланың аяғын сүлгімен қызарғанша ысқылап сүртеді.
Қорытынды
Осы шаралар баланың денсаулығын нығайтып, қорғаныш күштерін күшейтеді және психикалық дамуының сергек, алғыр болуына ықпал етеді. Ең маңыздысы — әрекеттерді баланың жеке ерекшелігін ескере отырып, біртіндеп және жүйелі түрде жүргізу.