Қазақша рефераттар

ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚ БАНКІ — КАСТОДИАН туралы

Кастодиалдық қызмет: құқықтық негізі және мазмұны

Қазақстан Республикасының Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі 2004 жылғы 19 ақпанда кастодиалдық қызметті жүзеге асыру үшін мерзімсіз № 0407100221 мемлекеттік лицензия берді.

Кастодиан дегеніміз не?

Кастодиан — бағалы қағаздар нарығының кәсіпқой қатысушысы. Ол клиенттердің қаржы құралдары мен ақшасын есепке алады, олар бойынша құқықты растауды жүзеге асырады және өз міндеттемесін қабылдай отырып, клиенттердің құжаттамалық қаржы құралдарын сақтауды қамтамасыз етеді.

Халық Банкі: тәжірибе және қызметтің эволюциясы

Қазіргі уақытта жұмыс істеп тұрған кастодиан-банктердің ішінде Халық Банкі кастодиалдық қызметке лицензия алған алғашқы банктердің бірі болып саналады және 1997 жылдан бері клиенттеріне кастодиалдық қызмет ұсынып келеді.

Кастодианның негізгі функциялары

ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген кастодиан функцияларын іске асыру мақсатында «Қазақстан Халық Банкі» АҚ төмендегі қызметтерді орындайды:

  • Клиент шоттарын ашу

    Кастодиалдық қызметке берілген ақшаға, эмиссиялық бағалы қағаздарға және өзге қаржы құралдарына қатысты шоттар ашады.

  • Есепке алу және есеп жүргізу

    Ақшаның, эмиссиялық бағалы қағаздардың және өзге қаржы құралдарының есебін толық көлемде қамтамасыз етеді.

  • Төлем агенті функциялары

    Эмиссиялық бағалы қағаздармен және басқа қаржы құралдарымен жасалатын мәмілелер бойынша төлем агенті ретінде әрекет етеді.

  • Мәмілелерді тіркеу және құқықты растау

    Клиент бұйрығы негізінде бағалы қағаздармен жасалған мәмілелерді тіркейді және бағалы қағаздарға құқықты растайды.

  • Табысты есептеу және аудару

    Бағалы қағаздар бойынша табысты есептейді және оны клиент шотына аударады.

  • Құжаттық бағалы қағаздарды сақтау

    Клиенттердің құжаттық бағалы қағаздарының сақталуын қамтамасыз етеді.

  • Клиент бұйрықтарын орындау

    Клиент тапсырмаларын олардың мазмұнына сәйкес уақытылы орындап отырады.

  • Активтерді оқшау есепке алу

    Клиенттің бағалы қағаздары мен ақшасын банктің меншікті активтерінен бөлек есепке алуды қамтамасыз етеді.

  • Операциялық технологиялар

    Шоттарды жүргізу және клиент активтерін есепке алу технологияларын орындауды ұйымдастырады.

  • Мәміле орындалуын бақылау

    Клиенттердің бағалы қағаздармен жасалған мәмілелерінің орындалуын, соның ішінде жинақтаушы зейнетақы қорлары активтерінің заңнамаға сай инвестициялануын бақылайды.

  • Ақпарат ұсыну

    Клиенттерге шоттары бойынша ақпаратты тұрақты түрде және талап етілген кезде жедел ұсынады.

  • Құпиялылық және есеп беру

    Клиент шоттарының құпиялылығын сақтайды, эмитент тапсырмасымен ақпарат береді және заңнамаға сай уәкілетті органға есептілік ұсынады.

Нарықтағы сұраныс және тарифтік саясат

Кастодиалдық қызметке деген объективті қажеттілік нарықта мемлекеттік, муниципалдық және корпоративтік бағалы қағаздардың ірі портфельдеріне иелік етушілер санының артуымен байланысты.

Қызмет түрін кеңейту стратегиясына сүйене отырып, Халық Банкі кастодиалдық қызметтер бойынша бәсекеге қабілетті әрі бизнес жүргізуге тиімді ықпал ететін тарифтер кестесін қалыптастырды. Қазіргі уақытта клиенттердің бағалы қағаздары мен ақшасын кастодиалдық есепке алу бойынша толыққанды кәсіби қызмет көрсетіледі.

Команда және сапаға басымдық

Кастодиалдық қызмет көрсететін құрылымдық бөлімше қызметкерлері осы нарықта мол тәжірибесі бар, терең білімді және жоғары кәсібилігімен ерекшеленетін мамандар. Бұл клиенттерге қызметтің жоғары деңгейде ұсынылуын қамтамасыз етеді.

Стратегиялық мақсат

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ стратегиясының негізгі бағыты — бағалы қағаздар нарығында инвестор тәуекелін барынша азайту, сондай-ақ мәмілелер бойынша уақытылы есеп айырысу және меншік құқығын растау.

Банк қызмет сапасын тұрақты түрде жетілдіріп, кастодиан қызметін пайдаланатын клиенттің тәуекелі төмендеп, кірістілігін арттыруға ықпал етуге ұмтылады.

Кімдер клиент бола алады?

Банктің үлестес тұлғаларын қоспағанда, кастодиан клиенттері ретінде төмендегілер қызмет ала алады:

  • ҚР резиденттері
  • ҚР бейрезиденттері
  • Заңды тұлғалар
  • Жеке тұлғалар

Халықаралық инфрақұрылым және серіктестік

Институционалдық және жеке инвесторлар активтерімен халықаралық нарықтарда тиімді жұмыс істеу әрі инвестициялық мүмкіндіктерді кеңейту үшін «Қазақстан Халық Банкі» АҚ Deutsche Bank (Frankfurt) және Morgan Stanley DW (London) банктерімен кастодиандық қызмет көрсету туралы шарттар бекітіп, кастодиалдық шоттар ашты. Бұл іс жүзінде кез келген шет мемлекетте халықаралық мәмілелер жасауға мүмкіндік береді.

Халықаралық нарықта қызмет көрсетудің ерекшеліктерін, мәмілелерді орындау мен табыс алу рәсімдерін және өзге факторларды терең білу — осы нарықтардағы инвестициялық қызметке тән тәуекелдерді төмендетудің маңызды алғышарты.

Клиент активтерін қорғау: заңнамалық кепілдік

Заңнама талабы

ҚР-ның «Бағалы қағаздар нарығы туралы» заңының 45-бабының 5-тармағына сәйкес клиенттердің ақшасы мен бағалы қағаздары кастодианның меншікті активтерінен бөлек есепке алынады. Сондықтан кастодиан банкротқа ұшыраған немесе ерікті түрде таратылған жағдайда да бұл активтер таратылатын мүлік құрамына енгізілмейді.

Бұл қағида клиенттің кастодиан-банк банкротқа ұшыраған немесе таратылған жағдайда өз активтерін жоғалту тәуекелін едәуір төмендетеді.

Қаржылық тұрақтылық және зейнетақы жүйесіндегі рөл

«Қазақстан Халық Банкі» АҚ-ның капиталдандыру деңгейінің жоғары болуы клиенттерге қаржы құралдарын едәуір көлемде кастодианға сақтауға мүмкіндік береді. Бұл, өз кезегінде, кастодианның клиенттер алдындағы міндеттемелері бойынша толық көлемде жауап беру әлеуетін күшейтеді.

Сонымен қатар банк жинақтаушы зейнетақы жүйесінің белсенді қатысушысы. Кастодиандық қызмет көрсетілетін клиенттердің зейнетақы активтері Қазақстандағы зейнетақы активтерінің жиынтық қорының шамамен 25%-ын құрайды.