Тоқболат би
Тоқболат би туралы
Тоқболат би — XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың ортасында өмір сүрген, ел жадында аты ерекше құрметпен аталатын тұлға. Халық арасында оны кейде хан деп те атағаны айтылады.
Қоғамдағы орны
Өз дәуірінде Тоқболат Кете руының бетке ұстар, айтулы басшыларының бірі болған.
Тарихи ізі
Оның беделін Тоқболат есімімен байланысты жер атаулары да айқындай түседі.
Шежіре тарауы
Шежіре деректерінде Тоқболат бидің тегі Қаракетеден таратылады. Таралу реті төмендегідей беріледі:
-
1
Қаракете — Қарабазар
-
2
Қарабазар — Байбөрі
-
3
Байбөрі — Қожамжар
-
4
Қожамжар — Тоқболат
Ел аузында Тоқболат бидің өзге де ұрпақтары болғаны айтылады.
Аңыздағы аян
Халық аңызында Тоқболат дүниеге келер алдында Қожамжарға Қыдыр әулие аян беріп: «Үшінші ұлыңның атын Тоқболат қоярсың. Оған бақыт қонар, халық сыйлап, құрметті тұлға болар» деген сөз қалдырғаны айтылады.
Өңірлік жады
Қармақшы өңірінде Тоқболат атамыздың би болғаны, тіпті ел ішінде хан дәрежесінде бағаланғаны туралы әңгімелер кең тараған. Бұл — оның қоғамдағы салмағын танытатын ауызша деректердің бірі.