Қазақша рефераттар

Өсімдіктердің өсуі

7-сынып биология пәніне арналған үлгі күнтізбелік-тақырыптық жоспар

Жалпы оқу жүктемесі — 68 сағат (аптасына 2 сағат). Жоспар төменде тоқсандар бойынша бөлімдерге бөлініп берілген: тақырыптар, мазмұны, оқу мақсаттары және сағат саны.

1-тоқсан

16 сағат

2-тоқсан

16 сағат

3-тоқсан

20 сағат

4-тоқсан

16 сағат

1-тоқсан (16 сағат)

Экожүйелер

  • Ортаның экологиялық факторлары

    2 сағат

    Абиотикалық факторлар (температура, жарық, рН, ылғалдылық) және биотикалық факторлар (микроағзалар, жануарлар, өсімдіктер). Зертханалық жұмыс: жергілікті жердің экожүйелерін зерттеу (мектеп ауласы мысалында).

    7.3.1.1 Жергілікті экожүйеде факторлардың тірі ағзалардың тіршілік әрекеті мен таралуына әсерін зерттеу

  • Қоректік тізбектер және қоректік торлар

    1 сағат

    Модельдеу: қоректік тізбек пен қоректік тор құрастыру.

    7.3.1.2 7.3.1.3 Табиғи қоректік тізбектерді салыстыру; тізбек және тор құрастыру

  • Экологиялық сукцессия

    1 сағат

    Бірінші және екінші реттік сукцессиялар, экожүйелердің алмасуы.

    7.3.1.4 Экологиялық сукцессия үдерісін сипаттау

  • Адам — экожүйенің бір бөлігі

    1 сағат

    Антропогендік факторлар және адамның экожүйеге жағымсыз әсерлері.

    7.3.2.1 7.3.2.2 Адам–экожүйе қарым-қатынасын сипаттау; жағымсыз әсерлерге мысал келтіру

  • Қазақстандағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтар

    1 сағат

    Жергілікті өңірдің ЕҚТА-лары, Қазақстан Республикасының Қызыл кітабы, өңірде Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктер мен жануарлар.

    7.3.2.3 7.3.2.4 ЕҚТА өсімдіктері мен жануарларын сипаттау; жергілікті мысалдар келтіру

Тірі ағзаларды жүйелеу және жасушалық биология

  • Тірі ағзалардың бес патшалығы және жүйелеудің маңызы

    1 сағат

    Прокариоттар, протисталар, саңырауқұлақтар, өсімдіктер, жануарлар. Негізгі жүйелік топтар: патшалық, тип/бөлім, класс және т.б.

    7.1.1.1 7.1.1.2

  • Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың сыртқы құрылысы

    1 сағат
    7.1.1.3

  • Дихотомиялық әдіс және кілттер

    1 сағат

    Практика: жекелеген ағзаларды анықтауға арналған қарапайым дихотомиялық кілттерді қолдану.

    7.1.1.4

  • Жасуша, ұлпа, мүше, мүшелер жүйесі

    1 сағат

    Өсімдік және жануар жасушаларын салыстыру. Жарық микроскопында көрінетін құрылымдар: пластидтер, вакуоль, ядро, цитоплазма, жасушалық мембрана, жасушалық қабырға.

    7.4.2.1 7.4.2.2

  • Су және минералды элементтер

    2 сағат

    Судың қасиеттері (беттік керілу, қозғалысы, еріткіштігі, қайнау/балқу температурасы, жылусыйымдылығы) және биологиялық маңызы. Зертханалық жұмыс: судың қасиеттерін және тірі ағзалар үшін маңызын зерттеу. Микроэлементтер (мырыш, темір, селен, фтор) және макроэлементтер (магний, кальций, калий, фосфор) рөлі.

    7.4.1.1 7.4.1.2

  • Азық-түліктердегі органикалық заттар

    2 сағат

    Нәруыздар, майлар, көмірсулар. Зертханалық жұмыс: азық-түліктерде көмірсу, нәруыз және майдың бар-жоғын анықтау.

    7.4.1.3

  • Өсімдіктердегі макроэлемент тапшылығы және тыңайтқыштар

    1 сағат

    Азот, калий, фосфор тапшылығы. Тыңайтқыштар: органикалық және минералдық (азотты, калийлі, фосфорлы).

    7.4.1.4

  • Тоқсан бойынша жиынтық бағалау

    1 сағат

2-тоқсан (16 сағат)

Заттардың тасымалдануы

  • Тасымалданудың маңызы және оған қатысатын мүшелер

    1 сағат
    7.1.3.1 7.1.3.2

  • Сабақ және тамыр: ішкі құрылысы

    1 сағат

    Сабақ: қабық, камбий, сүрек, өзек. Тамыр аймақтары: бөліну, өсу, сору, өткізу.

    7.1.3.3

  • Ксилема, флоэма және камбий

    2 сағат

    Тамырдың ішкі құрылысы: флоэма, ксилема, камбий. Зертханалық жұмыстар: сабақтың ішкі құрылысын зерттеу; тамыр аймақтарын зерттеу. Ксилема мен флоэманың құрылымдық элементтерін салыстыру.

    7.1.3.4 7.1.3.5

  • Жануарлардағы қанайналым мүшелері

    1 сағат

    Буылтық құрттар, ұлулар, буынаяқтылар және омыртқалылар.

    7.1.3.6

Тірі ағзалардың қоректенуі және тыныс алуы

  • Жапырақтың құрылысы және қызметі

    1 сағат

    Жапырақтың ішкі құрылысы, лептесік, фотосинтез, судың булануы және газ алмасу.

    7.1.2.1

  • Фотосинтезге қажетті жағдайлар

    2 сағат

    Зертханалық жұмыс: фотосинтез үдерісіне қажетті жағдайларды зерттеу.

    7.1.2.2

  • Тыныс алу: маңызы және типтері

    1 сағат

    Тыныс алу — энергия көзі. Анаэробты және аэробты тыныс алуды салыстыру.

    7.1.4.1 7.1.4.2

  • Өсімдіктердің тыныс алуы

    2 сағат

    Тұқым немесе өскіндер мысалында. Зертханалық жұмыс: өсімдіктердің тыныс алуын зерттеу.

    7.1.4.3

  • Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың тыныс алу мүшелері

    2 сағат

    Бунақденелілердің демтүтіктері, балықтың желбезектері, құстар мен сүтқоректілердің өкпесі. Модельдеу: тыныс алу жүйесі мүшелерін салыстыру.

    7.1.4.4

  • Адамның тыныс алу жүйесі

    1 сағат

    Тыныс алу жолдарының құрылысы және газ алмасу мүшелері.

    7.1.4.5

  • Тыныс алу мүшелерінің аурулары және алдын алу

    1 сағат

    Өкпе обыры, астма, бронхит, туберкулез, тұмау: себептері және алдын алу жолдары.

    7.1.4.6

  • Тоқсан бойынша жиынтық бағалау

    1 сағат

3-тоқсан (20 сағат)

Бөліп шығару

  • Бөліп шығарудың маңызы және зат алмасудың соңғы өнімдері

    1 сағат
    7.1.5.1

  • Өсімдіктердегі бөліп шығару

    1 сағат

    Тыныс алу мен фотосинтездің бастапқы және соңғы өнімдері. Зертханалық жұмыс: өскіндер мысалында тыныс алу ерекшеліктерін зерттеу.

    7.1.5.2

  • Жануарлардың бөліп шығару жүйелері

    1 сағат

    Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың бөліп шығару жүйелерінің құрылысын салыстыру.

    7.1.5.3

Қозғалыс

  • Өсімдіктердің қозғалысы және жарыққа бейімделуі

    3 сағат

    Тропизмдер, таксистер, өсу қозғалыстары. Жарықтың өсу мен дамуға әсері. Фотопериодизм — күн ұзақтығына бейімделу.

    7.1.6.1 7.1.6.2 7.1.6.3

  • Жануарлардың қозғалыс мүшелері және қозғалу тәсілдері

    1 сағат

    Мекен ету ортасы мен қозғалыс тәсілі арасындағы байланыстар. Омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың қозғалыс мүшелерін салыстыру.

    7.1.6.4

Координация және реттелу (жүйке жүйесі)

  • Жүйке жүйесінің типтері

    2 сағат

    Диффузиялы, сатылы, түйнекті, түтіктәрізді жүйке жүйелерін салыстыру.

    7.1.7.1

  • Нейрон: құрылысы және қызметі

    1 сағат

    Жүйке жүйесінің құрам бөліктері мен қызметі. Нейрон: дене, дендрит, аксон.

    7.1.7.2 7.1.7.3

  • ОЖЖ: жұлын және ми бөлімдері

    2 сағат

    Сопақша ми, артқы ми (ми көпірі, мишық), ортаңғы және аралық ми, үлкен ми сыңарлары: құрылысы мен қызметтері.

    7.1.7.4

  • Рефлекстік доға

    2 сағат

    Рецептор, сезгіш нейрон, аралық нейрон, қозғалыс нейроны, жұмыс мүшесі. Зертханалық жұмыс: тізе рефлексі.

    7.1.7.5

  • Мінез-құлықтың рефлекстік табиғаты

    1 сағат

    Шартсыз және шартты рефлекстер, шартты рефлекстердің сөнуі.

    7.1.7.6

  • Ішкі мүшелердің жүйкелік реттелуі

    2 сағат

    Вегетативті жүйке жүйесінің қызметі.

    7.1.7.7

  • Ұйқы, биологиялық ырғақ және психикалық денсаулық

    1 сағат

    Ұйқы кезеңдері (баяу және жылдам ұйқы), күн тәртібі, оқу және дене еңбегінің гигиенасы, күйзеліс және оның алдын алу.

    7.1.7.8 7.1.7.9

  • Алкоголь, темекі және есірткінің жүйке жүйесіне әсері

    1 сағат
    7.1.7.10

  • Тоқсан бойынша жиынтық бағалау

    1 сағат

4-тоқсан (16 сағат)

Тұқымқуалау мен өзгергіштік

  • Гендер мен ДНҚ-ның рөлі

    2 сағат

    Тұқым қуалайтын және жүре пайда болатын белгілер. Үздік және үздіксіз өзгергіштікке мысалдар. Хромосоманың құрылысы, ДНҚ — генетикалық ақпаратты сақтаушы және тасымалдаушы. Модельдеу: тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді ажырату.

    7.2.4.1 7.2.4.2 7.2.4.3 7.2.4.4

  • Хромосомалар саны және жасушалар түрлері

    1 сағат

    Әртүрлі түрлердегі хромосома саны. Соматикалық және жыныс жасушалары. Гаплоидты және диплоидты жиынтық.

    7.2.2.1 7.2.2.2

Көбею, өсу және даму

  • Өсімдіктердің жынысты және жыныссыз көбеюі

    1 сағат
    7.2.1.1

  • Өсімді жолмен (вегетативті) көбею

    1 сағат

    Түрлері және биологиялық маңызы. Қалемшелеу, сұлатпа өркен, телу (қалемше/көзше арқылы), көбею ұлпалары. Зертханалық жұмыс: вегетативті көбею тәсілдерін зерттеу.

    7.2.1.2

  • Гүл құрылысы және тозаңдану. Қосарлы ұрықтану

    2 сағат

    Тозаңдану түрлері: өздігінен, айқас, жасанды. Ұрықтану, зигота түзілуі. Қосарлы ұрықтанудың биологиялық маңызы.

    7.2.1.3 7.2.1.4

  • Онтогенез: жеке даму кезеңдері. Өсімдіктің өсуі

    1 сағат

    Бөліну, өсу, көбею, қартаю. Сабақтың ұзарып және жуандап өсуі, камбийдің рөлі, жылдық сақиналар. Зертханалық жұмыс: жылдық сақиналарды санау.

    7.2.3.1 7.2.3.2

  • Жануарлардағы онтогенез типтері

    2 сағат

    Тура және түрленіп даму. Бунақденелілердің шала және толық түрленіп дамуына мысалдар. Модельдеу: онтогенез типтерін салыстыру.

    7.2.3.3 7.2.3.4

Микробиология және биотехнология

  • Бактериялардың әртүрлілігі және таралуы

    1 сағат

    Бактерия пішіндерінің әртүрлілігі. Бұршақ тұқымдастардың тамырындағы түйнек бактериялары. Зертханалық жұмыс: пішен таяқшасының сыртқы пішінін қарастыру.

    7.4.3.1

  • Бактерияларды пайдалану: йогурт пен ірімшік өндірісі

    1 сағат

    Табиғаттағы және адам өміріндегі бактериялардың маңызы. Зертханалық жұмыс: өндірісте йогурт және ірімшік жасауды зерттеу.

    7.4.3.2

  • Патогендермен күрес және антибиотикке төзімділік

    1 сағат

    Антибиотиктерге тұрақтылық. Зертханалық жұмыс: антибиотиктер, антисептиктер және залалсыздандыру құралдарын қолдануды зерттеу.

    7.4.3.3

  • Вирустар: жасушасыз тіршілік формасы

    1 сағат

    Вирустардың құрылыс ерекшеліктері және олардың жасушасыз құрылым иелері екендігі.

    7.4.3.4

  • Тоқсан бойынша жиынтық бағалау

    1 сағат