Ертеде жылқы күнге қарап былай дейді: - О, барлық жан - жануарларға тіршілік сыйлаған қайырымды күн, мені жануарлардың арасындағы ең сұлулардың бірі деседі жұрт
Өзіңді бағалау туралы аңыз
Ерте заманда жылқы күнге қарап, өз сұлулығы мен артықшылықтары жайлы толғана сөйлепті. Бұл әңгіме сыртқы көрікті ғана емес, адамға да, жануарға да ортақ бір шындықты — өз болмысыңды бағалауды — еске салады.
Жылқының арманы
Жылқы күнге былай дейді: «Уа, барлық жан-жануарға тіршілік сыйлаған қайырымды Күн! Жұрт мені жануарлардың ішіндегі ең сұлулардың бірі дейді. Мұны өзім де сеземін. Бірақ дене мүшелерімнің кейбірін бұдан да көріктірек етуге болар еді деп ойлаймын».
Күн күлімсіреп: «Қай жеріңді түзей түсу керек деп ойлайсың?» — деп сұрайды.
Жылқы өз тілегін тізбектейді: «Егер сирақтарым бұдан да ұзын әрі сидаң болса, мен алдыма жан салмайтын жүйрік болар едім. Мойным аққудың мойнындай ұзын болса, бұдан да әсем көрінер едім. Төсім кеңірек болса, алымдырақ болар еді. Оның үстіне адамзатты арқалап жүру үшін жотамнан мәңгі алынбайтын ер болса, тіпті жарасар еді...»
Күннің жауабы және түйенің пайда болуы
Күн жайраңдап: «Жақсы, қалағаның болсын. Сәл күте тұр», — дейді.
Солай айтып, Күн жерге түйені түсіреді. Денесі алпамсадай, тұрқы арбиған жануарды көрген жылқы қорыққанынан да, жиіркенгенінен де қалшылдап қоя береді.
Күн: «Міне, сен қалағандай ұзын да сидаң аяқ, аққудың мойнындай ұзын мойын, жалпақ кеуде — ері де дайын. Қалай, сенің де осындай болғың келе ме?» — деп сұрайды.
Жылқы әлі де есін жия алмай: «Жо-жоқ...» — дейді тілі күрмеліп.
Сонда Күн: «Ендеше, жөніңе жүр. Саған өз бойыңдағы да жетеді! Әркім өз қасиетін бағалауға тиіс», — дейді.
Соңғы ишара
Содан бері жер бетінде түйе өсіп-өніпті. Ал жылқы түйені көрген сайын, әлі күнге дейін денесі дір ете түсіп, қалтырап қалады екен.