Туған жер - алтын бесік
Ел-елдің бәрі жақсы, өз елің бәрінен жақсы.
Бұл ой — туған жердің қадірін, елге деген сүйіспеншіліктің биіктігін еске салатын мәңгілік тұжырым.
Кіріспе бөлім: Тарих беттеріне саяхат
Өсиет пен мінезді танытатын жолдар
«Біз қазақ деген — мал баққан елміз, бірақ ешкімге соқтықпай, жай жатқан елміз. Елімізден құт-береке қашпасын деп, жеріміздің шетін жау баспасын деп, найзаға үкі таққан елміз. Досымызды сақтай білген елміз, дәм-тұзды ақтай білген елміз».
Қазақ — қонақжай, мейірбан, бауырмал халық. Алайда тарих жолы бізге әрдайым жеңіл болған жоқ. Өткеніміз — ата-бабаларымыздың бостандық пен болашақ бақыты үшін жүргізген ұзақ та ауыр күресінің шежіресі.
Қазақ хандығының іргесі
Керей мен Жәнібек хандардың елдік жолындағы еңбегі — мемлекеттілігіміздің берік негізі. Олар азаттықтың туын көтеріп, қазақ елінің бірлігі мен еңсесін нығайтуға өлшеусіз үлес қосты.
Даналықтың діңгегі
Әйтеке, Қазыбек, Төле билер халық ішінде әділдік пен теңдік орнатып, елдіктің мәйегін сақтады. Олардың сөзі мен ісі ұрпаққа үлгі болып қалды.
Халық даналығы
- «Отан — оттан да ыстық» — туған жер үшін төгілген қан мен қиылған ғұмырдың салмағын сездіреді.
- «Отан үшін отқа түс — жанбайсың, суға түс — батпайсың» — ел үшін еткен ерлік ешқашан өлмейтінін айтады.
Халқымыздың ерлік пен намысқа суарылған болмысы Ұлы Отан соғысы жылдарында айқын көрінді. Туған жерін қорғап, даңққа бөленген батырлар аз емес. Солардың ішінде ерлігімен ел есінде қалған Әлия мен Мәншүк есімдері — мәңгілік.
Соғыстан кейінгі қиын шақтарда да жігеріміз жасымай, қайта еңсе тіктедік. Ал 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы қазақ жастарының намысын оятқан тарихи белеске айналды. Қайрат, Сабира, Ләззат секілді ержүрек жастардың батылдығы бүгінгі еркіндіктің бағасын терең ұғындырады.
Алғыс
Азаттық сыйлаған, елді бүгінгі күнге жеткізген ата-бабаларымызға, аға-апаларымызға мың да бір алғыс айту — парыз.
Негізгі бөлім: Отан — отбасынан басталады
«Туған жердей жат жердің болмайтыны — ақиқат. Оған көңілімнің толмайтыны — ақиқат. Алтын торда алтын құс өсірсең де, бұлбұл құс өскен бағы болмаса, қонбайтыны — ақиқат», — деп жырлаған Физулидің сөзі жүрекке жақын.
Отанға деген сүйіспеншілік адам бойына алдымен отбасында дариды. «Отан — отбасынан басталады» деген сөздің мәні де осында. Ата-анаға құрмет, үлкенге ізет, кішіге қамқорлық — елді сүюдің алғашқы мектебі.
Отан — анаға тең
Қазақ ұғымында Отан ең қасиетті ұғымдардың бірі, ол анаға баланады. Анасын қадірлеген адам Отанын да қадірлемей тұра алмайды.
Адалдық өлшемі
«Опасызда Отан жоқ» деген мақал сатқындыққа деген көзқарасты айқын көрсетеді: Отанға адалдық — адамдықтың өзегі.
Отан дегенде тек географиялық мекен ғана емес, ата-анам, туған шаңырағым, достарым, ағайын-туысым, олармен бірге өткен ыстық естеліктер көз алдыма келеді. Отан — жүрекке жақын адамдармен тұтасқан ұғым.
Дәл айтылған сөз
«Отансыз — адам болмайды, ормансыз бұлбұл болмайды». Бұл — туған топырақтың орны бөлек екенін өмірдің өзінен алынған теңеумен дәлелдейтін нақыл.
Негізгі бөлім: Туған жер — алтын бесік
Туған жерді «алтын бесік» деу — бекер емес. Мен үшін туған өлкемнің, тұрып жатқан ауылымның орны ерекше. Бала кезімнен осы жерде өсіп, осы жерде білім нәрімен сусындап келемін.
- «Пәлен жерде пайда бар, өз жеріңдей қайда бар?» — туған жердің шынайы құнын айқындайды.
- Әжемнің аңыз-әңгімелері мен ертегілері, аға-апаларымның әзіл-қалжыңы — бәрі де ауылдың жылуын сездіреді.
Жат елде жүрген талай қарияның ата жұртқа жетіп, туған топырағында көз жұмуды армандайтыны да сондықтан. Адамның тамыры — туған жерінде. Табиғаты әсем, жері кең Қазақстан — біздің ортақ үйіміз, ортақ тағдырымыз.
Ел байлығы — ел аманаты
Қазақстан — бай өлкe. Сол байлықты тиімді пайдаланып, халықты алға бастыру — әсіресе жастардың міндеті.
Ортақ үлес
Барша азаматтың, соның ішінде ауыл тұрғындарының, мұғалімдер мен оқушылардың да ел болашағына қосар үлесі бар.
Тәуелсіздік туралы ой
«Желтоқсанда шындық жырын жырлаймын деп шарқ ұрдың, Желтоқсанда егеменді ел болам деп талпындың», — деген жыр жолдары тәуелсіздіктің қандай күреспен келгенін еске салады.
Қорытынды бөлім: Тәуелсіз елімді сүйемін
Өз Отанын жан-тәнімен сүю — адамшылықтың асқар шыңы. Мен өз Отанымды шексіз сүйемін. «Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» дегендей, ауылымның көркейіп, жағдайының жақсарғанын қалаймын.
«Өз үйім — өлең төсегім» дегендей, туған ауыл — тұрғындар үшін ортақ, үлкен шаңырақ. Оның гүлденуі — бәріміздің ортақ жауапкершілігіміз.
Өсиет
«Жерге тер төгіп, халыққа қан төгіп қызмет етуден аянба!» — деп Бауыржан Момышұлы өсиет қалдырған. Бұл өсиетті аяқ асты етпеуге үндеймін.
Қазіргі міндет
Ең әуелі білім алып, білікті маман болу — елге қызмет етудің ең нақты жолы. Еңбек пен жауапкершілік Қазақстанды одан әрі кемелдендіреді.
Бірлік — береке
Бірлік болмай тірлік болмайтынын ұмытпайық. Тәуелсіздік — тәу етер қастерлі құндылық. Еліміздің туы әрдайым тік, еңсеміз әрдайым биік болсын.
«Өсер елдің қай сәтте де бірлік болмақ қалауы. Лаула, лаула, Желтоқсанның мұзға жаққан алауы! Өздеріңдей өр намысты жас өркені бар елдің Ешқашан да еңкеюге тиісті емес жалауы!»
Ендеше, ағайын, Қазақстанның көркеюі үшін әрқайсымыз өз орнымызда адал еңбек етіп, білімімізбен, бірлігімізбен, ізгі ниетімізбен үлес қосайық.