Өзің отыратын орынның тазалығын қадағалап, шаңын сүрт
Тазалық — денсаулық кепілі
«Тазалық — денсаулық негізі, денсаулық — байлық негізі» деген мақал бекер айтылмаған. Адамның денсаулығы — қоғамның да байлығы. Сондықтан әркім өз денсаулығын нығайтудың жолдарын жүйелі түрде ойластырып, күнделікті әдетке айналдырғаны жөн.
Дені сау адамның көңіл күйі көтеріңкі болып, еңбекке де әрдайым құлшына кіріседі. Халқымыздың «Дені саудың — жаны сау» деуі де осыны меңзейді. Елдің келешегі мен өркендеуі салауатты өмір салтын сақтаумен тығыз байланысты.
Ой салатын теңеулер
Қараңғы үйге кіріп, шам жақсаңыз — бөлме жарық болады. Қызыл гүлдердің арасынан бір ақ гүл көрінсе, көзіңіз соған түседі. Сол сияқты өмірімізді нұрландыратын, жан-жағымызға қуат беретін ең басты байлық — денсаулық.
Денсаулық — адамның еңбекке белсенді болуы, ұзақ өмір сүруі, тән саулығын да, рухани саулықты да сезіне білуі. Мұның берік іргетасы — жеке бас тазалығы.
Жеке бас тазалығының негізгі ережелері
- Күнделікті бір уақытта тұрыңыз: бөлмені желдетіп, шынықтыру жаттығуын жасаңыз.
- Таңертең тісіңізді тазалап, бетіңізді, қолыңызды, мойныңыз бен құлағыңызды жуыңыз.
- Ұйықтар алдында жуынып, бөлмені желдетуді ұмытпаңыз.
- Тамақтанар алдында, жұмыстан кейін және дәретханадан соң міндетті түрде қолыңызды жуыңыз.
- Бет орамал қолданыңыз; мұрныңыздың әрдайым таза болуына мән беріңіз.
- Түшкіргенде немесе жөтелгенде ауыз бен мұрынды бет орамалмен жауып, айналаңызға зиян келтірмей теріс қарап түшкіріңіз не жөтеліңіз.
- Шашыңызды ұқыпты күтіңіз: уақытылы тараңыз, қажет болса буып немесе өріп қойыңыз.
- Төсекті жинау, жеңіл киімді жуу, үтіктеу, түйме қадау, аяқ киімді тазалау — әркімге қолжетімді дағдылар.
- Ұқыпты әрі жарасымды киініңіз: киіміңіз таза және үтіктелген болсын.
- Мектеп киімі мен үй киімін бөлек ұстап, уақытылы ауыстырыңыз; қонаққа барғанда да сәнді, жинақы киінген жөн.
- Үйден шығар алдында айнаға қарап, сырт келбетті түзетуді әдетке айналдырыңыз.
- Аяқ киімді күтіп киіңіз: тазалауға арнайы уақыт бөліңіз.
- Мектепте ұстайтын және үйде қолданатын заттарыңызды реттеп ұстаңыз.
- Отыратын орныңыздың тазалығын қадағалап, шаңын сүртіп тұрыңыз.
- Кітап пен дәптерді пайдаланған соң, орнына қойыңыз.
- Ине-жіп, қайшы, тарақ, кітапша сияқты бұйымдар өз орнында тұрғаны дұрыс: алсаңыз, дереу орнына қойыңыз.
- Сырт киімді орындыққа тастамай, киімілгішке іліңіз; мектеп формасы мен үй киімі араласып жатпасын.
- Ойыннан кейін ойыншықтарды жинап, реттеп қойыңыз.
Тері, шаш және тырнақ күтімі
Тері тазалығы
Тері тазалығы — адам денсаулығының басты кепілдерінің бірі. Теріні түрлі микробтар мен кір-қоқыстан толық тазарту үшін ыстық сумен және сабынмен жуыну маңызды.
Шаш күтімі
Адам денесіндегі ең белсенді өсетін бөліктердің бірі — шаш. Ол басты күн сәулесінен және суықтан қорғайды. Әр тал шаштың өз өмірлік циклі бар: сырттай өзгермегендей көрінгенімен, күн сайын шамамен 100 тал шаш түсіп, сонша шаш қайта өседі.
Шашты аптасына 1 рет жуған дұрыс. Өте суық күндері бас киімсіз сыртқа шықпаған жөн.
Тырнақ күтімі
Қол тырнағын аптасына 1 рет алып тұрған дұрыс. Ал аяқ тырнағын екі аптада бір рет немесе айына 1 рет қысқартады.