Қазақша рефераттар

Жасанды дем алдыру

Жасанды дем алдыру

Жасанды дем алдыру зардап шегуші дем алмайтын немесе тым әлсіз дем алатын (сирек, терең, өксігендей) жағдайда жасалады. Сондай-ақ тыныс алуы электр тогымен зақымдану, улану, суға бату сияқты себептерге қарамастан үнемі нашарлап бара жатса, жасанды дем алдыруды дереу бастау қажет.

Ең тиімді тәсіл

Ең тиімді әдіс — ауыздан ауызға немесе ауыздан мұрынға үрлеу. Бұл тәсілдер өкпеге жеткілікті ауа көлемінің түсуін қамтамасыз етеді. Үрлеуді дәке, орамал немесе ауа үрлегіш арнайы құрылғы арқылы жүргізуге болады.

Дайындау және тыныс жолын ашу

  1. Зардап шегушіні арқасына жатқызыңыз. Тыныс алуына кедергі келтіретін киімдерді (жаға, белдік және т.б.) босатыңыз.

  2. Ауыз қуысын тексеріңіз: онда бөгде заттар болуы мүмкін (құсық массасы, орнынан шыққан жасанды тістер, суға батқанда — құм, лай, шөп). Оларды орамалмен немесе дәкемен оралған саусақпен абайлап алып тастаңыз.

  3. Көмек көрсетуші зардап шегушінің бас жағына орналасады: бір қолын мойынның астына қояды, екінші қолының алақанымен маңдайын басып, басын барынша шалқайтады. Бұл кезде тіл түбі көтеріліп, көмейге ауаның кіруі жеңілдейді, ауыз ашылады.

Ауыздан ауызға жасанды дем алдыру

Терең дем алып, зардап шегушінің аузын толық жауып үрлеңіз. Бір мезетте маңдайдағы қолдың саусақтарымен немесе бетпен оның мұрнын қысыңыз.

Үрлеу кезінде кеуде қуысының көтерілуін бақылаңыз. Кеуде көтерілген сәтте үрлеуді тоқтатып, бетті басқа жаққа бұрыңыз — зардап шегуші дем шығаруы тиіс.

Жиілік

Егер тамыр соғысы жақсы сақталған болса және жасанды дем алдыруды жалғастыру қажет болса, дем үрлеулер арасындағы аралық шамамен 5 секунд болуы керек (минутына шамамен 12 тыныс циклі).

Тиімділік белгілері

  • Кеуде қуысының айқын кеңеюі.

  • Терінің және шырышты қабықтардың қызғылттануы.

  • Зардап шегушінің есін жинай бастауы және өздігінен тыныс алуының қалпына келуі.

Маңызды сақтық: ауаның асқазанға түсуі

Үрлеу кезінде ауаның асқазанға кетпеуін қадағалаңыз. Егер ауа асқазанға түссе, іштің төс сүйегінің төменгі жағында кебуі байқалуы мүмкін. Мұндай жағдайда кеуде мен кіндік арасындағы іш аймағын алақанмен өте жай басып, қысымды азайтыңыз.

Ауыз ашылмаса: ауыздан мұрынға

Егер жақтары қатты қысылып, ауыз ашылмаса, ауызды толық жауып тұрып ауыздан мұрынға дем алдыруды орындаңыз.

Кішкентай балаларға арналған ерекшеліктер

  • Ауаны үрлегенде өз аузыңызбен бір уақытта баланың аузы мен мұрнын қатар жауып үрлеуге болады.

  • Бала неғұрлым кішкентай болса, оған қажет ауа көлемі соғұрлым аз.

  • Үрлеу жиілігі ересек адамға қарағанда жоғары болуы мүмкін: минутына шамамен 15–18 рет.

  • Тыныс жолдарын жарақаттап алмау үшін үрлеу толық емес және барынша баяу орындалуы тиіс.

Қашан тоқтатылады

Жасанды дем алдыру зардап шегушінің жеткілікті терең әрі тұрақты ырғақты өздігінен тыныс алуы қалпына келгеннен кейін тоқтатылады.

Кілтті ой

Негізгі мақсат — тыныс жолын ашу, үрлеуді дұрыс орындау және кеуде қозғалысын үздіксіз бақылау.

Таза гигиена

Мүмкін болса, дәке/орамал немесе арнайы үрлегіш құрылғы қолданыңыз.