Қой тұрғанда, мені қайтесің
Арық қой мен қасқыр
Өрісте бір арық қой жалғыз қалып қояды. Қалың шілік арасынан шыққан қасқыр жалпақ даланы кезіп келе жатып, әлгі қойға тап болады. Қуанып: «Е-е, жерік асым, қайдан жүрсің? Іздеп таба алмай жүр едім. Бұйырған асыма өзің келіп тұрсың. Енді асықпай бір тояйын», – дейді.
Қой мұңайып: «Ажалым жетсе, амал бар ма? Бірақ өзің де мал танитын едің ғой, түріме қарашы. Аузың толар етім жоқ, тұла бойым шандыр. Мені қайтесің, босат. Отардағы қозымды әкеліп берейін», – дейді.
Қозының былқылдақ, жұмсақ етіне қызыққан қасқыр арық қойды босатып жібереді. Қой отарға қарай зыта жөнеледі.
Күтудің соңы — күдік
Қасқыр жұтынып, қойды ұзақ күтеді. Ақырында өз-өзіне: «Қой баласы момын, аңқау болушы еді. Сірә, оны ешкі сұм аздырған шығар. Барып көрейін», – деп, жорта жөнеледі.
Бір белеске шығып, жан-жағына көз салса, қарсы алдында бір ешкі жүр екен.
Ешкінің айласы
Қасқыр ешкіні көрген бойда: «Сені іздеп келіп едім», – деп, бас салады.
Ешкі жалбарынып: «Атаң да, анаң да жақсы еді. Қой тұрғанда, мені қайтесің? Одан да мен билеп, көңіліңді көтерейін», – дейді.
Қасқыр: «Ондай өнерің болса, көрсетші», – дейді.
Ешкі лепіріп: «Онда мені босат», – дейді.
Қасқыр босатып жібереді. Ешкі биік бір тасқа шығып алады. Қасқыр: «Қане, биле енді!» – дейді.
Ешкі айласын асыра түсіп: «Ендеше менің аяғымнан көз алмай қарап тұр», – дейді.
Ешкі секіре-секіре тастан-тасқа шығып кетеді. Қасқыр болса, ешкінің аяғынан көз алмай, сілейіп тұрып қалады.
Түйін
Сол сәтте қойшы келіп қалып, қасқырды қуа жөнеледі.
Бұл оқиға ашкөздік пен аңқаулықтың адамды да, аңды да опық жегізетінін, ал айла мен тапқырлық кейде әлсізді қорғай алатынын аңғартады.