Білім беруді ақпараттандыру
Ақпараттық-коммуникациялық технология арқылы оқыту – заман талабы
Қазіргі кезде жедел қарқынмен жүріп жатқан жаһандану үдерісі әлемдік бәсекелестікті күшейте түсуде. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты жолдауында білім беру реформасы еліміздің нақты бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ететін аса маңызды құралдардың бірі екенін ерекше атап көрсетті.
ХХІ ғасыр — ақпараттық қоғам дәуірі, технологиялық мәдениет дәуірі. Бұл кезең адам денсаулығына, кәсіби мәдениетке және қоршаған ортаға ұқыпты қарайтын жаңа көзқарасты талап етеді. Ақпарат алмасу мен қарым-қатынас кеңістігінде АКТ-ның жедел дамуы ақпараттық қоғамды қалыптастыруды қажетті шартқа айналдырды.
Басты міндет
Келешек қоғам мүшелері — жастардың бойында ақпараттық мәдениетті қалыптастыру — қоғам алдындағы өзекті міндеттердің бірі.
Бүгінде еліміздің білім беру жүйесінде жаңашылдық ретінде ақпараттық кеңістік құру бағыты орныға бастады. Ақпараттандыру жағдайында оқушылар меңгеруі тиіс білім, білік және дағды көлемі ұлғайып, оқу мазмұны да өзгеріп келеді. Осыған байланысты білім беру саласында ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану арқылы білім сапасын арттыру, оқу үдерісін модернизациялау тәсілдері кеңінен енгізіліп, әрі қарай жетілдірілуде.
Ақпараттық технология ұғымы: көзқарастар
Ақпараттық технология туралы түрлі пікірлер бар. В. Глушковтың анықтамасы бойынша, ақпараттық технологиялар — ақпаратты өңдеумен байланысты үдерістер.
Ал білім беруде компьютер мен оның құралдары қолданысқа енген кезде оқытудың ақпараттық технологиялары ұғымы қалыптасты.
А. Горячевтің тұжырымдауынша, ақпараттық технология мәтіндік редактор, электрондық кесте, мәліметтер базасы, графикалық редактор, мультимедиа және коммуникациялық технологиялармен сипатталады.
Р. Әбдірәсілова ақпараттық технологияны оқыту құралдары жүйесінің элементі ретінде қарастырады.
Қазіргі өзектілік
Оқушылардың ақпараттық құзыреттілігі мен ақпараттық мәдениетін қалыптастыру үздіксіз педагогикалық білім беру жүйесіндегі ең көкейкесті мәселелердің біріне айналды.
Оқытудың ақпараттық технологиясы нені береді?
Оқытудың ақпараттық технологиясын білімді жаңаша ұсынуға мүмкіндік беретін, педагогикалық іс-әрекетті өзгертетін құрал ретінде түсінген жөн. Ол білімді қабылдау, білім сапасын бағалау, сондай-ақ оқу-тәрбие үдерісінде оқушы тұлғасын жан-жақты қалыптастыруға жағдай жасайды.
Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, рухани, азаматтық және басқа да адами қырларының дамуына оң ықпал етеді. Сонымен бірге, АКТ құралдарын қолдау білім беру саласында көптеген маңызды нәтижелерге жеткізетіні белгілі.
Білім беруді ақпараттандырудың негізгі бағыттары
- Әр оқушыға білім алудың өзіне тиімді жолын таңдауға мүмкіндік беретін ашық білім беру жүйесін орнықтыру.
- Білім алудың техникасын түбегейлі жаңарту.
- Оқу үдерісінде оқушылардың танымдық іс-әрекетін тиімді ұйымдастыру.
- Электрондық білім беру ресурстарын қолдану арқылы даралап оқыту.
АКТ қолданудың артықшылықтары
1) Мультимедиа мүмкіндіктері
Музыкалық сүйемелдеу, дикторлық мәтін, анимация, бейнеклиптер және слайд-шоулар арқылы материалды көрнекі әрі әсерлі ұсынуға болады.
2) Оқытуды басқару икемділігі
Мұғалім өз ойын, көзқарасын және оқу материалын әртүрлі аудиторияға бір оқу мәліметтері негізінде тиімді бейімдеп ұсына алады.
3) Жедел бақылау және кері байланыс
Тапсырмалардың орындалуын тез бағалап, нәтижені дереу көруге мүмкіндік береді. Бұл оқу сапасын арттыруға және оқушының жеке ілгерілеуін бақылауға көмектеседі.
Тәжірибеден мысал: АКТ арқылы оқу сапасын арттыру
АКТ негізінде оқу сапасын арттырудың бір бағыты — білім беру үдерісіндегі кейбір жұмыстарды автоматтандыру және оқу материалдарын цифрлық форматта тиімді ұйымдастыру.
- Кроссвордтар мен кестелер құрастыру үшін дербес компьютерді қолдану арқылы оқу материалдарын өңдеу және жүйелеу.
- Ағылшын тіліндегі сөздерді сауатты жазуға, мәтінді көркем безендіруге машықтандыру.
- Дербес компьютер арқылы оқушылардың өзіндік жұмыс дағдыларын дамыту және білім көкжиегін кеңейту.
- Интернет желісін пайдаланып, электрондық пошта арқылы хат-хабар алмасу, өз ойын еркін әрі сауатты жеткізу мәдениетін қалыптастыру.