Мушрын а.
Төлебай Әжімов: барлаушының ерлігі мен майдан жолы
Төлебай Әжімов (1921, Ресей, Астрахан облысы, Икрян ауданы, Мушрын ауылы — 14.02.1988, Алматы) — Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушы, ефрейтор, барлаушы. Ұлты — қазақ.
Соғысқа дейінгі өмірі
Ұлы Отан соғысына дейін Әжімов Омбы қаласында тұрып, балықшы болып еңбек етті. 1942 жылдан бастап майданға аттанды.
Майдандағы қызметі және барлау жұмысы
Ол 198-атқыштар дивизиясы құрамында Старая Русь маңында және Брянск ормандарында шайқасты, Беларусьті азат етуге қатысты. Майданда Әжімов жау тылына бірнеше рет еніп, маңызды барлау мәліметтерін алып келді.
Барлау тапсырмаларындағы батылдығы мен табандылығы оны бөлім ішінде сенімді жауынгерлердің қатарына қосты.
Красностав үшін ұрыс: шешуші сәттер
1944 жылғы 24 шілдеде Польшадағы Красностав қаласын азат ету кезіндегі ұрыста Әжімов ерекше көзге түсті. Ол Вепш өзенінен алғашқылардың бірі болып өтіп, қалаға бірінші болып кіріп, жау әскерлерімен ұрыс жүргізді. Бұл әрекеті өзге жауынгерлердің рухын көтерді.
Жанындағы жолдасы жау оғынан құлаған сәтте, Әжімов гитлершіл мергеннің орналасқан жеріне жасырын жақындап, оны автоматпен жойды. Бұл — оның осы қаладағы шайқаста жойған 16-жау солдаты еді. Келесі күні оған III дәрежелі Даңқ ордені табыс етілді.
Висла бағыты және Сандомир плацдармына барлау
Гитлер әскерлері батысқа қарай шегінгенде, 1-Украина майданының бөлімдері Висла өзеніне жақындады. Жау өзен бойындағы шептерді ұстап қалу үшін шілденің соңы мен тамыздың басында 17 дивизияны, оның ішінде 3 танк дивизиясын ұрысқа шығарды.
Қарсыласқа қорғаныс бекінісін толық қалыптастыруға мүмкіндік бермеу мақсатында, 1-Украина майданы әскерлеріне Висладан өту жөнінде бұйрық берілді. Сандомир ауданындағы плацдармды басып алу үшін барлау операциясына жауынгерлер дайындалды, олардың қатарында Әжімов те болды.
Барлау жорығынан маңызды деректермен оралды.
Операция барысында қарсыластың 12 әскери қызметкерін жойды.
Марапаттары және соғыстан кейінгі жылдары
Осы ерлігі мен тапқырлығы үшін Әжімовке КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы берілді (23.09.1944). Ол Ленин орденімен, I дәрежелі Отан соғысы орденімен, III дәрежелі Даңқ орденімен және медальдармен марапатталды.
Соғыстан кейін Төлебай Әжімов Алматы қаласында тұрып, еңбек етті.