Ауыз қуысының дифтериясы
Дифтерия
Дифтерия — шырышты қабықтардың зақымдануымен, олардың бетінде ақшыл-сұрғылт фибринді қабықшалардың түзілуімен және организмнің жалпы улануымен сипатталатын жұқпалы ауру.
Қоздырғышы
Қоздырғышы — дифтерия таяқшасы (Corynebacterium diphtheriae). Ол 1884 жылы Леффлермен сипатталған.
- Сыртқы ортада өте тұрақты: ойыншықтарда, ыдыс-аяқта, көрпе-жастықта ұзақ уақыт сақталуы мүмкін.
- Өте улы экзотоксин бөледі.
Негізгі ерекшеліктері
- Клиникалық белгі
- Ақшыл-сұрғылт қабықшалардың пайда болуы және жалпы интоксикация.
- Зақымдану орны
- Көбіне ауыз қуысы, мұрын, көздің шырышты қабықтары және тері.
Эпидемиологиясы
Ауру көзі
Ауру адам және қоздырғышты тасымалдаушы адам.
Таралу жолдары
Ауа-сілекей жолы және қарым-қатынас арқылы жұғады.
Сезімталдық
Көбіне 3–7 жас аралығындағы балалар.
Иммунитет
Тұрақты.
Маусымдылық
Күз мезгілінде жиірек кездеседі.
Патогенезі
Дифтерия таяқшасы ауыз қуысының, мұрынның және көздің шырышты қабықтары арқылы, сондай-ақ тері арқылы организмге енеді. Енген жерде көбейіп, бөлінген экзотоксиндер ұлпаларда некроз тудырады. Соның нәтижесінде фибринді қабықша түзіледі.
Ену
Шырышты қабықтар мен тері арқылы.
Көбею
Енген аймақта өсіп-өнеді.
Зақым
Экзотоксин некроз және қабықша түзеді.
Жіктелуі
Ауыз қуысының дифтериясы
Ауыз қуысының шырышты қабықтары зақымданып, фибринді қабықшалар түзіледі.
Мұрын қуысының дифтериясы
Мұрынның шырышты қабығы зақымданады, жергілікті қабыну және қабықша түзілуі байқалады.