Ауыл адамдары одан
Екі өтірікші ел аралап, өтірік айтпақ болыпты: біреуі алда жүріп өтірікті бастап айтады, екіншісі бір күн кейін жүріп, соны қостап, «растаған» болып отырады.
Өтірікті бастаушы
Бір күн ілгері жүріп, қонған-түстенген жерінде және жолыққан адамға неше түрлі өтірік айтады.
Қостаушы өтірікші
Бір күн кейін жүріп, алдыңғысының айтқанын «көргендей» етіп қуаттап, жұртты сендіруге тырысады.
Бірінші ауылдағы өсек: «Көк пен аспанды аралай көшкен ел»
Өтірікті бастаушының сөзі
Бір ауылға келіп қонғанда, ауыл адамдары: — Жарқыным, жақсы-жаманнан қандай хабар бар? деп сұрайды. Сонда өтірікші: — Ел аман, жұрт тыныш. Жалғыз-ақ көкті көбелей, аспанды аралай көшіп бара жатқан ел көрдім, — дейді. Жұрт сенбейді.
Қостаушының «дәлелі»
Келесі кеште сол ауылға қостаушы өтірікші келіп қонады. Ауыл адамдары: — Кеше келген бір қонақ «көк пен аспанды аралай ел көшіп бара жатыр» деген еді. Сен не білесің? — дейді. Қостаушы: — Болуы мүмкін. Өйткені мен аспаннан анда-санда керегенің сағанағы түсіп бара жатқанын көрдім, — деп, өтірікті «растағандай» болады.
Содан бұл сөз ауыл-ауылға лақап болып тарап кетеді.
Екінші ауылдағы өсек: «Өртенген көл»
Өтірікті бастаушының сөзі
Келесі күні өтірікті бастаушы басқа бір ауылға келіп қонады. Ауыл адамдары: — Көрген-білгенің болса, айта отыр, шырағым, — дегенде ол: — Айтарлық бөтен сөз жоқ. Жалғыз-ақ жолда бір үлкен көл өртеніп жатыр екен, — дейді. Жұрт бұған да нанбайды.
Қостаушының «дәлелі»
Келесі кеште қостаушы өтірікші сол ауылға келіп қонады. Ауыл адамдары: — Кеше бір жолаушы «жолда бір көл өртеніп жатыр» деп кетті. Сен не дейсің? — деп сұрайды. Сонда қостаушы: — Болуы мүмкін. Өйткені сол көл жақтан басы күйік, денесі күйік балықтарды әркім алып бара жатқанын өз көзіммен көргендей болдым, — деп, өтірікті тағы да күшейтеді.
Осылайша өтірік ауыздан-ауызға көшіп, жұрт арасына қайтадан кең тарайды.
Түйін
Бірі өтірікті ойлап табады, бірі оған «айғақ» қосады. Ал жұрт күмәнданса да, сөзге сөз жамалып, қисынсыз әңгіме ақырында шындықтай көрініп, лақапқа айналып кетеді.