Қазақша рефераттар

Ауру балалар табылғанда дереу емдеу

Гельминтоздар

Гельминттер — адам мен жануарлар ағзасында паразиттік түрде тіршілік ететін құрттар. Осы құрттар қоздыратын аурулар гельминтоздар деп аталады.

Ағзаға әсері

  • Уытты (улы) заттар бөліп, жалпы улану белгілерін туындатуы мүмкін.
  • Ішектің қызметін бұзады.
  • Зат алмасуды бұзады.
  • Аллергиялық реакциялар шақыруы мүмкін.
  • Көп мөлшерде көбейгенде ішек түйілуіне (ішек өтімсіздігіне) әкелуі мүмкін.

Балаларда гельминтоздардың ішінде ең жиі кездесетіндері — аскаридоз және энтеробиоз.

Аскаридоз

Қоздырғышы

Ұзындығы 25–40 см болатын аскарида құрттары.

Тіршілік ететін орны

Негізінен ащы ішекте өмір сүреді.

Жұғу жолы

Жұмыртқалар нәжіспен сыртқа шығып, кір қол, су, жуылмаған жеміс-жидек және көкөністер арқылы ауызға түседі.

Даму жолы (қысқаша)

  1. 1 Ішекте жұмыртқадан личинка шығады да, қанға өтеді.
  2. 2 Қанмен жүрекке, одан өкпеге өтіп, альвеолаларға түседі.
  3. 3 Альвеолалардан қақырық арқылы қайтадан асқазан-ішек жолына түседі.
  4. 4 Ішекте өсіп-жетіліп, ересек құртқа айналады.

Клиникалық белгілері

Личинкалар қанда жүрген кезеңде

  • Әлсіздік.
  • Кейде жөтел.
  • Теріде бөртпе шығуы мүмкін.

Құрттар ішекте болған кезеңде

  • Жалпы жағдайының нашарлауы.
  • Жүрек айну, іштің ауыруы.
  • Тәбеттің төмендеуі, шаршағыштық.
  • Салмақтың кемуі.

Энтеробиоз

Қоздырғышы

Ұзындығы 4–12 мм болатын ұсақ құрттар — острицалар.

Тіршілік ететін орны

Негізінен тоқ ішекте өмір сүреді.

Жұғу ерекшелігі

Ұрғашылары түнде анус маңындағы қатпарларға шығып жұмыртқа салады. 5–6 сағаттан кейін жұмыртқалар жетіледі.

Аутоинвазия (өзін-өзі қайта жұқтыру)

Бала қышынған жерді қасығанда жұмыртқалар тырнақ астына жиналады. Қолын жумай тамақ ішсе, жұмыртқалар қайтадан ауыз арқылы ішекке түсіп, өзін-өзі қайта жұқтыру (аутоинвазия) орын алады.

Клиникалық белгілері

  • Іштің ауыруы.
  • Анус маңындағы қышыну.
  • Ұйқының бұзылуы.
  • Тәбеттің төмендеуі.

Диагностика

  • Нәжісті гельминт жұмыртқаларына тексеру.
  • Тік ішектен және анус айналасынан қырынды алу.

Емі және күтімі

Үй жағдайындағы күтім

  • Баланың тырнақтарын қысқа етіп алып отыру.
  • Іш киім мен төсек-орынды жиі ауыстырып, жуып, үтіктеу.
  • Науқас баланың отбасы мүшелерін түгел тексеріп, қажет болса бірге емдеу.

Дәрілік ем

Гельминттерге қарсы дәрілер жасына байланысты дәрігер тағайындауы бойынша беріледі: пиперазин адипинаты, декарис, вермокс, гельминтокс және т.б.

Қосымша әдіс

Оттегімен емдеу: оттегіні асқазанға немесе тік ішекке жіберу әдісі қолданылуы мүмкін.

Алдын алу

  • Жеке бас гигиенасын мұқият сақтау.
  • Шыбындармен күресу.
  • Жуылмаған жеміс-жидек пен көкөністі жемеу.
  • Тамақ өнеркәсібі, тамақ дүкендері, балабақша, балалар ауруханалары, перзентхана және балалар үйі қызметкерлерін жоспарлы түрде гельминттерге тексеріп отыру.
  • Балаларды ұжымға жіберер алдында және жылына 2 рет гельминттерге тексеру; ауру балалар анықталса, дереу емдеу.