Бір үйдің мысығы бейқам өмір сүріпті

Бейқам мысық туралы әңгіме

Бір үйдің мысығы бейқам өмір сүріпті. Қарны тоқ болған соң, қимылдауға ерініпті. Жалқаулығы сонша — тіпті тұмсығының астынан жорғалап өтіп бара жатқан тышқанды ұстауға да құлқы соқпапты. Ақыры тышқандар оны: «Біздің маубас» деп мазақтайтын болыпты.

Дән қаптары мен ұйқыдағы күзет

Бір күні қожасы екі-үш қап бидайды үйге кіргізіп қойып, өзі сыртқа шығып кетеді. Сол сәтте қап толы астыққа тышқандар тұс-тұстан лап қояды. Көзді ашып-жұмғанша қаптың тас-талқанын шығарып, дәнді бытырлата қырқып, күтірлете күйсеп жатады.

Жылы жерде пырылдап ұйықтап жатқан мысық мазасыз сытырдан оянып кетеді. Бірақ ол тышқандарды көрсе де, тек ожырая қарап қойып, қайта жата береді:

— Ә, тамақ жеп жүрсіңдер ме? — дейді де қозғалмайды.

Орнынан тұрып, тышқандарды қуып жіберуге ерінеді: «Әй, қойшы, жей берсін!..»

Сенім жоғалған сәт

Біраздан соң үйге кірген қожасы тесілген қапты, шашылып жатқан дәнді көреді. Манаурап жатқан мысыққа жақындап:

— Мен үйде сен бар ғой деп сеніп жүрсем, тіпті үйге кірген ұры тышқандарды да ұстай алмайды екенсің ғой. Сені несіне бағамын? Одан да тоғайға апарып тастап құтылайын, — дейді.

Сөйтіп, қожасы мысықты сақылдаған сары аязда тоғайға апарып тастайды.

Қар басқан тоғайдағы мысқыл

Ақ қарға оранған тоғай ішінде бүрісіп тұрған мысықты көрген сауысқан сықылықтай күледі:

— Жылы үйде жатып, дайын асқа семірдің. Тышқан аулауға да еріндің. Енді қайтер екенсің? Қане, мынау қар басқан тоғайдан тамақ тауып жей қойшы!

Түйін

Жылы үй мен дайын асқа сүйеніп, өз міндетін ұмытқан мысық ақырында сол жайлылықтан айырылды. Әңгіме адамның да (не тіршілік иесінің де) пайдасы тиетін жерде әрекет етпесе, қиын сәтте қорғансыз қалатынын еске салады.